૪. ઘોટમુખસુત્તવણ્ણના

૪૧૨. એવં મે સુતન્તિ ઘોટમુખસુત્તં. તત્થ ખેમિયમ્બવનેતિ એવંનામકે અમ્બવને. ધમ્મિકો પરિબ્બજોતિ ધમ્મિકા પબ્બજ્જા. અદસ્સનાતિ તુમ્હાદિસાનં વા પણ્ડિતાનં અદસ્સનેન. યો વા પનેત્થ ધમ્મોતિ યો વા પન એત્થ ધમ્મો સભાવો, તસ્સેવ વા અદસ્સનેન. ઇમિના ‘‘અમ્હાકં કથા અપ્પમાણં, ધમ્મોવ પમાણ’’ન્તિ દસ્સેતિ. તતો થેરો ‘‘નવઉપોસથાગારે વિય બહુના કમ્મેન ઇધ ભવિતબ્બ’’ન્તિ ચિન્તેત્વા ચઙ્કમા ઓરુય્હ પણ્ણસાલં પવિસિત્વા નિસીદિ. તં દસ્સેતું એવં વુત્તેતિઆદિ વુત્તં.

૪૧૩. ચત્તારોમે બ્રાહ્મણાતિ થેરસ્સ કિર એતદહોસિ – ‘‘અયં બ્રાહ્મણો ‘ધમ્મિકં પબ્બજ્જં ઉપગતો સમણો વા બ્રાહ્મણો વા નત્થી’તિ વદતિ. ઇમસ્સ ચત્તારો પુગ્ગલે દ્વે ચ પરિસા દસ્સેત્વા ‘ચતુત્થં પુગ્ગલં કતરાય પરિસાય બહુલં પસ્સસી’તિ પુચ્છિસ્સામિ, જાનમાનો ‘અનાગારિયપરિસાય’ન્તિ વક્ખતિ. એવમેતં સકમુખેનેવ ‘ધમ્મિકો પરિબ્બજો અત્થી’તિ વદાપેસ્સામી’’તિ ઇમં દેસનં આરભિ.

૪૧૪. તત્થ સારત્તરત્તાતિ સુટ્ઠુ રત્તરત્તા. સાનુગ્ગહા વાચા ભાસિતા સકારણા વાચા ભાસિતા. વુત્તઞ્હેતં મયા ‘‘અમ્હાકં કથા અપ્પમાણં, ધમ્મોવ પમાણ’’ન્તિ.

૪૨૧. કિં પન તેતિ ગિહિ નામ કપ્પિયમ્પિ અકપ્પિયમ્પિ વદેય્યાતિ વિવેચનત્થં પુચ્છિ. કારાપેસીતિ માપેસિ. કારાપેત્વા ચ પન કાલં કત્વા સગ્ગે નિબ્બત્તો. એતસ્સ કિર જાનનસિપ્પે માતરમ્પિ પિતરમ્પિ ઘાતેત્વા અત્તાવ ઘાતેતબ્બોતિ આગચ્છતિ. એતં સિપ્પં જાનન્તો ઠપેત્વા એતં અઞ્ઞો સગ્ગે નિબ્બત્તો નામ નત્થિ, એસ પન થેરં ઉપનિસ્સાય પુઞ્ઞં કત્વા તત્થ નિબ્બત્તિત્વા ચ પન ‘‘કેનાહં કમ્મેન ઇધ નિબ્બત્તો’’તિ આવજ્જેત્વા યથાભૂતં ઞત્વા એકદિવસં જિણ્ણાય ભોજનસાલાય પટિસઙ્ખરણત્થં સઙ્ઘે સન્નિપતિતે મનુસ્સવેસેન આગન્ત્વા પુચ્છિ – ‘‘કિમત્થં, ભન્તે, સઙ્ઘો સન્નિપતિતો’’તિ? ભોજનસાલાય પટિસઙ્ખરણત્થન્તિ. કેનેસા કારિતાતિ? ઘોટમુખેનાતિ. ઇદાનિ સો કુહિન્તિ? કાલઙ્કતોતિ. અત્થિ પનસ્સ કોચિ ઞાતકોતિ? અત્થિ એકા ભગિનીતિ. પક્કોસાપેથ નન્તિ. ભિક્ખૂ પક્કોસાપેસું. સો તં ઉપસઙ્કમિત્વા – ‘‘અહં, તવ ભાતા, ઘોટમુખો નામ ઇમં સાલં કારેત્વા સગ્ગે નિબ્બત્તો, અસુકે ચ અસુકે ચ ઠાને મયા ઠપિતં ધનં અત્થિ, તં ગહેત્વા ઇમઞ્ચ ભોજનસાલં કારેહિ, દારકે ચ પોસેહી’’તિ વત્વા ભિક્ખુસઙ્ઘં વન્દિત્વા વેહાસં ઉપ્પતિત્વા દેવલોકમેવ અગમાસિ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

પપઞ્ચસૂદનિયા મજ્ઝિમનિકાયટ્ઠકથાય

ઘોટમુખસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.