૩. ફલદાયકવિમાનવણ્ણના

ઉચ્ચમિદં મણિથૂણન્તિ ફલદાયકવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને. તેન સમયેન રઞ્ઞો બિમ્બિસારસ્સ અકાલે અમ્બફલાનિ પરિભુઞ્જિતું ઇચ્છા ઉપ્પજ્જિ. સો આરામપાલં આહ – ‘‘મય્હં ખો, ભણે, અમ્બફલેસુ ઇચ્છા ઉપ્પન્ના, તસ્મા અમ્બાનિ મે આનેત્વા દેહી’’તિ. ‘‘દેવ, નત્થિ અમ્બેસુ અમ્બફલં, અપિચાહં તથા કરોમિ, સચે દેવો કિઞ્ચિ કાલં આગમેતિ, યથા અમ્બા ન ચિરસ્સેવ ફલં ગણ્હન્તી’’તિ. ‘‘સાધુ, ભણે, તથા કરોહી’’તિ. આરામપાલો આરામં ગન્ત્વા અમ્બરુક્ખમૂલેસુ પંસું અપનેત્વા તાદિસં પંસું આકિરિ, તાદિસઞ્ચ ઉદકં આસિઞ્ચિ, યથા ન ચિરસ્સેવ અમ્બરુક્ખા સચ્છિન્નપત્તા અહેસું. અથ નં પંસું અપનેત્વા ફારુસકકસટમિસ્સકં પાકતિકં પંસું આકિરિત્વા સાધુકં ઉદકં અદાસિ. તદા અમ્બરુક્ખા ન ચિરેનેવ કોરકિતા પલ્લવિતા કુટમલકજાતા હુત્વા પુપ્ફિંસુ, અથ સલાટુકજાતા હુત્વા ફલાનિ ગણ્હિંસુ. તત્થેકસ્મિં અમ્બરુક્ખે પઠમતરં ચત્તારિ ફલાનિ મનોસિલાચુણ્ણપિઞ્જરવણ્ણાનિ સમ્પન્નગન્ધરસાનિ પરિણતાનિ અહેસું.

સો તાનિ ગહેત્વા ‘‘રઞ્ઞો દસ્સામી’’તિ ગચ્છન્તો અન્તરામગ્ગે આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં પિણ્ડાય ચરમાનં દિસ્વા ચિન્તેસિ ‘‘ઇમાનિ અમ્બાનિ અગ્ગફલભૂતાનિ ઇમસ્સ અય્યસ્સ દસ્સામિ, કામં મં રાજા હનતુ વા પબ્બાજેતુ વા, રઞ્ઞો હિ દિન્ને દિટ્ઠધમ્મે પૂજામત્તં અપ્પમત્તકં ફલં, અય્યસ્સ દિન્ને પન દિટ્ઠધમ્મિકમ્પિ સમ્પરાયિકમ્પિ અપરિમાણં ફલં ભવિસ્સતી’’તિ. એવં પન ચિન્તેત્વા તાનિ ફલાનિ થેરસ્સ દત્વા રાજાનં ઉપસઙ્કમિત્વા રઞ્ઞો તમત્થં આરોચેસિ. તં સુત્વા રાજા રાજપુરિસે આણાપેસિ ‘‘વીમંસથ તાવ, ભણે, યથાયં આહા’’તિ. થેરો પન તાનિ ફલાનિ ભગવતો ઉપનામેસિ. ભગવા તેસુ એકં સારિપુત્તત્થેરસ્સ, એકં મહામોગ્ગલ્લાનત્થેરસ્સ, એકં મહાકસ્સપત્થેરસ્સ દત્વા એકં અત્તના પરિભુઞ્જિ. પુરિસા તં પવત્તિં રઞ્ઞો આરોચેસું.

રાજા તં સુત્વા ‘‘ધીરો વતાયં પુરિસો, યો અત્તનો જીવિતમ્પિ પરિચ્ચજિત્વા પુઞ્ઞપસુતો અહોસિ, અત્તનો પરિસ્સમઞ્ચ ઠાનગતમેવ અકાસી’’તિ તુટ્ઠચિત્તો તસ્સ એકં ગામવરં વત્થાલઙ્કારાદીનિ ચ દત્વા ‘‘યં તયા ભણે અમ્બફલદાનેન પુઞ્ઞં પસુતં, તતો મે પત્તિં દેહી’’તિ આહ. સો ‘‘દેમિ, દેવ, યથાસુખં પત્તિં ગણ્હાહી’’તિ અવોચ. આરામપાલો અપરભાગે કાલં કત્વા તાવતિંસેસુ ઉપ્પજ્જિ, તસ્સ સોળસયોજનિકં કનકવિમાનં નિબ્બત્તિ સત્તસતકૂટાગારપટિમણ્ડિતં. તં દિસ્વા આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો પુચ્છિ –

૧૦૬૦. ‘‘ઉચ્ચમિદં મણિથૂણં વિમાનં, સમન્તતો સોળસ યોજનાનિ;

કૂટાગારા સત્તસતા ઉળારા, વેળુરિયથમ્ભા રુચકત્થતા સુભા.

૧૦૬૧. ‘‘તત્થચ્છસિ પિવસિ ખાદસિ ચ, દિબ્બા ચ વીણા પવદન્તિ વગ્ગું;

અટ્ઠટ્ઠકા સિક્ખિતા સાધુરૂપા, દિબ્બા ચ કઞ્ઞા તિદસચરા ઉળારા;

નચ્ચન્તિ ગાયન્તિ પમોદયન્તિ.

૧૦૬૨. ‘‘દેવિદ્ધિપત્તોસિ મહાનુભાવો…પે…

વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.

૧૦૬૩. ‘‘સો દેવપુત્તો અત્તમનો…પે… યસ્સ કમ્મસ્સિદં ફલં’’.

૧૦૬૪. ‘‘ફલદાયી ફલં વિપુલં લભતિ, દદમુજુગતેસુ પસન્નમાનસો;

સો હિ પમોદતિ સગ્ગગતો તિદિવે, અનુભોતિ ચ પુઞ્ઞફલં વિપુલં.

૧૦૬૫. ‘‘તવેવાહં મહામુનિ, અદાસિં ચતુરો ફલે.

૧૦૬૬. ‘‘તસ્મા હિ ફલં અલમેવ દાતું, નિચ્ચં મનુસ્સેન સુખત્થિકેન;

દિબ્બાનિ વા પત્થયતા સુખાનિ, મનુસ્સસોભગ્ગતમિચ્છતા વા.

૧૦૬૭. ‘‘તેન મેતાદિસો વણ્ણો…પે…

વણ્ણો ચ મે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ. – સોપિસ્સ બ્યાકાસિ;

૧૦૬૧. તત્થ અટ્ઠટ્ઠકાતિ એકેકસ્મિં કૂટાગારે અટ્ઠટ્ઠકા ચતુસટ્ઠિપરિમાણા. સાધુરૂપાતિ રૂપસમ્પત્તિયા ચ સીલાચારસમ્પત્તિયા ચ સિક્ખાસમ્પત્તિયા ચ સુન્દરસભાવા. દિબ્બા ચ કઞ્ઞાતિ દેવચ્છરાયો. તિદસચરાતિ તિદસેસુ સુખાચારા સુખવિહારિનિયો. ઉળારાતિ ઉળારવિભવા.

૧૦૬૪. ફલદાયીતિ અત્તના અમ્બફલસ્સ દિન્નત્તા અત્તાનં સન્ધાય વદતિ. ફલન્તિ પુઞ્ઞફલં. વિપુલન્તિ મહન્તં લભતિ મનુસ્સલોકે પતિટ્ઠિતોતિ અધિપ્પાયો. દદન્તિ દદન્તો દાનહેતુ. ઉજુગતેસૂતિ ઉજુપટિપન્નેસુ. સગ્ગગતોતિ ઉપ્પજ્જનવસેન સગ્ગં ગતો, તત્થાપિ તિદિવે તાવતિંસભવને અનુભોતિ ચ પુઞ્ઞફલં વિપુલં યથાહં, એવં અઞ્ઞોપીતિ અત્થો.

૧૦૬૬. તસ્માતિ યસ્મા ચતુન્નં ફલાનં દાનમત્તેન ઈદિસી સમ્પત્તિ અધિગતા, તસ્મા. અલમેવ યુત્તમેવ. નિચ્ચન્તિ સબ્બકાલં. દિબ્બાનીતિ દેવલોકપરિયાપન્નાનિ. મનુસ્સસોભગ્ગતન્તિ મનુસ્સેસુ સુભગભાવં. સેસં વુત્તનયમેવ.

ફલદાયકવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.