૨. રેવતીવિમાનવણ્ણના

ઉટ્ઠેહિ રેવતે સુપાપધમ્મેતિ રેવતીવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા બારાણસિયં વિહરતિ ઇસિપતને મિગદાયે. તેન સમયેન બારાણસિયં સદ્ધાસમ્પન્નસ્સ કુલસ્સ પુત્તો નન્દિયો નામ ઉપાસકો અહોસિ સદ્ધાસમ્પન્નો દાયકો દાનપતિ સઙ્ઘુપટ્ઠાકો. અથસ્સ માતાપિતરો સમ્મુખગેહતો માતુલધીતરં રેવતિં નામ કઞ્ઞં આનેતુકામા અહેસું. સા પન અસ્સદ્ધા અદાનસીલા, નન્દિયો તં ન ઇચ્છિ. તસ્સ માતા રેવતિં આહ ‘‘અમ્મ, ત્વં ઇમં ગેહં આગન્ત્વા ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ નિસીદનટ્ઠાનં હરિતેન ગોમયેન ઉપલિમ્પિત્વા આસનાનિ પઞ્ઞાપેહિ, આધારકે ઠપેહિ, ભિક્ખૂનં આગતકાલે વન્દિત્વા પત્તં ગહેત્વા નિસીદાપેત્વા ધમકરણેન પાનીયં પરિસ્સાવેત્વા ભુત્તકાલે પત્તાનિ ધોવાહિ, એવં મે પુત્તસ્સ આરાધિકા ભવિસ્સસી’’તિ. સા તથા અકાસિ. અથ નં ‘‘ઓવાદક્ખમા જાતા’’તિ પુત્તસ્સ આરોચેત્વા તેન ‘‘સાધૂ’’તિ સમ્પટિચ્છિતે દિવસં ઠપેત્વા આવાહં કરિંસુ.

અથ નં નન્દિયો આહ ‘‘સચે ભિક્ખુસઙ્ઘં માતાપિતરો ચ મે ઉપટ્ઠહિસ્સસિ, એવં ઇમસ્મિં ગેહે વસિતું લભિસ્સસિ, અપ્પમત્તા હોહી’’તિ. સા ‘‘સાધૂ’’તિ પટિસ્સુણિત્વા કિઞ્ચિ કાલં સદ્ધા વિય હુત્વા ભત્તારં અનવત્તેન્તી દ્વે પુત્તે વિજાયિ. નન્દિયસ્સ માતાપિતરો કાલમકંસુ. ગેહે સબ્બિસ્સરિયં તસ્સા એવ અહોસિ. નન્દિયોપિ મહાદાનપતિ હુત્વા ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ દાનં પટ્ઠપેસિ, કપણદ્ધિકાદીનમ્પિ ગેહદ્વારે પાકવત્તં પટ્ઠપેસિ. ઇસિપતનમહાવિહારે ચતૂહિ ગબ્ભેહિ પટિમણ્ડિતં ચતુસાલં કારેત્વા મઞ્ચપીઠાદીનિ અત્થરાપેત્વા બુદ્ધપ્પમુખસ્સ ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ મહાદાનં દત્વા તથાગતસ્સ હત્થે દક્ખિણોદકં પાતેત્વા નિય્યાદેસિ, સહ દક્ખિણોદકદાનેન તાવતિંસભવને આયામતો ચ વિત્થારતો ચ સમન્તા દ્વાદસયોજનિકો યોજનસતુબ્બેધો સત્તરતનમયો અચ્છરાગણસહસ્સસઙ્ઘુટ્ઠો દિબ્બપાસાદો ઉગ્ગઞ્છિ.

અથાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો દેવચારિકં ચરન્તો તં પાસાદં દિસ્વા અત્તાનં વન્દિતું આગતે દેવપુત્તે પુચ્છિ ‘‘કસ્સાયં પાસાદો’’તિ? ‘‘ઇમસ્સ, ભન્તે, પાસાદસ્સ સામિકો મનુસ્સલોકે બારાણસિયં નન્દિયો નામ કુટુમ્બિયપુત્તો સઙ્ઘસ્સ ઇસિપતનમહાવિહારે ચતુસાલં કારેસિ, તસ્સાયં નિબ્બત્તો પાસાદો’’તિ આહંસુ. પાસાદે નિબ્બત્તદેવચ્છરાયોપિ થેરં વન્દિત્વા ‘‘ભન્તે, મયં બારાણસિયં નન્દિયસ્સ નામ ઉપાસકસ્સ પરિચારિકા ભવિતું ઇધ નિબ્બત્તા, તસ્સ એવં વદેથ ‘‘તુય્હં પરિચારિકા ભવિતું નિબ્બત્તા, દેવતાયો તયિ ચિરાયન્તે ઉક્કણ્ઠિતા, દેવલોકસમ્પત્તિ નામ મત્તિકાભાજનં ભિન્દિત્વા સુવણ્ણભાજનસ્સ ગહણં વિય અતિમનાપ’ન્તિ વત્વા ઇધાગમનત્થાય તસ્સ વદેથા’’તિ આહંસુ. થેરો ‘‘સાધૂ’’તિ પટિસ્સુણિત્વા સહસા દેવલોકતો આગન્ત્વા ચતુપરિસમજ્ઝે ભગવન્તં પુચ્છિ ‘‘નિબ્બત્તતિ નુ ખો, ભન્તે, કતપુઞ્ઞાનં મનુસ્સલોકે ઠિતાનંયેવ દિબ્બસમ્પત્તી’’તિ? ‘‘નનુ તે, મોગ્ગલ્લાન, નન્દિયસ્સ દેવલોકે નિબ્બત્તા દિબ્બસમ્પત્તિ સામં દિટ્ઠા, કસ્મા મં પુચ્છસી’’તિ? ‘‘એવં, ભન્તે, નિબ્બત્તતી’’તિ. અથસ્સ સત્થા ‘‘યથા ચિરં વિપ્પવસિત્વા આગતં પુરિસં મિત્તબન્ધવા અભિનન્દન્તિ સમ્પટિચ્છન્તિ, એવં કતપુઞ્ઞં પુગ્ગલં ઇતો પરલોકં ગતં સકાનિ પુઞ્ઞાનિ સમ્પત્તિહત્થેહિ સમ્પટિચ્છન્તિ પટિગ્ગણ્હન્તી’’તિ દસ્સેન્તો –

૮૬૧. ‘‘ચિરપ્પવાસિં પુરિસં, દૂરતો સોત્થિમાગતં;

ઞાતિમિત્તા સુહજ્જા ચ, અભિનન્દન્તિ આગતં.

૮૬૨. ‘‘તથેવ કતપુઞ્ઞમ્પિ, અસ્મા લોકા પરં ગતં;

પુઞ્ઞાનિ પટિગ્ગણ્હન્તિ, પિયં ઞાતીવ આગત’’ન્તિ. – ગાથા અભાસિ;

નન્દિયો તં સુત્વા ભિય્યોસોમત્તાય દાનાનિ દેતિ, પુઞ્ઞાનિ કરોતિ, સો વણિજ્જાય ગચ્છન્તો રેવતિં આહ ‘‘ભદ્દે, મયા પટ્ઠપિતં સઙ્ઘસ્સ દાનં અનાથાનં પાકવત્તઞ્ચ ત્વં અપ્પમત્તા પવત્તેય્યાસી’’તિ. સા ‘‘સાધૂ’’તિ પટિસ્સુણિ. સો પવાસગતોપિ યત્થ યત્થ વાસં કપ્પેતિ, તત્થ તત્થ ભિક્ખૂનં અનાથાનઞ્ચ યથાવિભવં દાનં દેતિયેવ. તસ્સ અનુકમ્પાય ખીણાસવા દૂરતોપિ આગન્ત્વા દાનં સમ્પટિચ્છન્તિ. રેવતી પન તસ્મિં ગતે કતિપાહમેવ દાનં પવત્તેત્વા અનાથાનં ભત્તં ઉપચ્છિન્દિ, ભિક્ખૂનમ્પિ ભત્તં કણાજકં બિલઙ્ગદુતિયં અદાસિ. ભિક્ખૂનં ભુત્તટ્ઠાને અત્તના ભુત્તાવસેસાનિ સિત્થાનિ મચ્છમંસખણ્ડમિસ્સકાનિ ચલકટ્ઠિકાનિ ચ પકિરિત્વા મનુસ્સાનં દસ્સેતિ ‘‘પસ્સથ સમણાનં કમ્મં, સદ્ધાદેય્યં નામ એવં છડ્ડેન્તી’’તિ.

અથ નન્દિયો વોહારકસિદ્ધિ યથાલાભો આગન્ત્વા તં પવત્તિં સુત્વા રેવતિં ગેહતો નીહરિત્વા ગેહં પાવિસિ. દુતિયદિવસે બુદ્ધપ્પમુખસ્સ ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ મહાદાનં પવત્તેત્વા નિચ્ચભત્તં અનાથભત્તઞ્ચ સમ્મદેવ પવત્તેસિ, અત્તનો સહાયેહિ ઉપનીતં રેવતિં ઘાસચ્છાદનપરમતાય ઠપેસિ. સો અપરેન સમયેન કાલં કત્વા તાવતિંસભવને અત્તનો વિમાનેયેવ નિબ્બત્તિ. રેવતી પન સબ્બં દાનં પચ્છિન્દિત્વા ‘‘ઇમેસં વસેન મય્હં લાભસક્કારો પરિહાયી’’તિ ભિક્ખુસઙ્ઘં અક્કોસન્તી પરિભાસન્તી વિચરતિ. અથ વેસ્સવણો દ્વે યક્ખે આણાપેસિ ‘‘ગચ્છથ, ભણે, બારાણસિનગરે ઉગ્ઘોસથ ‘‘ઇતો સત્તમે દિવસે રેવતી જીવન્તીયેવ નિરયે પક્ખિપીયતી’તિ’’. તં સુત્વા મહાજનો સંવેગજાતો ભીતતસિતો અહોસિ.

અથ રેવતી પન પાસાદં અભિરુહિત્વા દ્વારં થકેત્વા નિસીદિ. સત્તમે દિવસે તસ્સા પાપકમ્મસઞ્ચોદિતેન વેસ્સવણેન રઞ્ઞા આણત્તા જલિતકપિલકેસમસ્સુકા ચિપિટવિરૂપનાસિકા પરિણતદાઠા લોહિતક્ખા સજલધરસમાનવણ્ણા અતિવિય ભયાનકરૂપા દ્વે યક્ખા ઉપગન્ત્વા ‘‘ઉટ્ઠેહિ, રેવતે, સુપાપધમ્મે’’તિઆદીનિ વદન્તા નાનાબાહાસુ ગહેત્વા ‘‘મહાજનો પસ્સતૂ’’તિ સકલનગરે વીથિતો વીથિં પરિબ્ભમાપેત્વા આકાસં અબ્ભુગ્ગન્ત્વા તાવતિંસભવનં નેત્વા નન્દિયસ્સ વિમાનં સમ્પત્તિઞ્ચસ્સા દસ્સેત્વા તં વિલપન્તિંયેવ ઉસ્સદનિરયસમીપં પાપેસું. તં યમપુરિસા ઉસ્સદનિરયે ખિપિંસુ. તેનાહ –

૮૬૩. ‘‘ઉટ્ઠેહિ રેવતે સુપાપધમ્મે, અપારુતદ્વારે અદાનસીલે;

નેસ્સામ તં યત્થ થુનન્તિ દુગ્ગતા, સમપ્પિતા નેરયિકા દુખેના’’તિ.

તત્થ ઉટ્ઠેહીતિ ઉટ્ઠહ, ન દાનેસ પાસાદો તં નિરયભયતો રક્ખિતું સક્કોતિ, તસ્મા સીઘં ઉટ્ઠહિત્વા આગચ્છાહીતિ અત્થો. રેવતેતિ તં નામેન આલપતિ. સુપાપધમ્મેતિઆદિના ઉટ્ઠાનસ્સ કારણં વદતિ. યસ્મા ત્વં અરિયાનં અક્કોસનપરિભાસનાદિના સુટ્ટુ લામકપાપધમ્મા, યસ્મા ચ અપારુતં દ્વારં નિરયસ્સ તવ પવેસનત્થં, તસ્મા ઉટ્ઠેહીતિ. અદાનસીલેતિ કસ્સચિ કિઞ્ચિ ન દાનસીલે કદરિયે મચ્છરિની, ઇદમ્પિ ઉટ્ઠાનસ્સેવ કારણવચનં. યસ્મા દાનસીલાનં અમચ્છરીનં તવ સામિકસદિસાનં સુગતિયં નિવાસો, તાદિસાનં પન અદાનસીલાનં મચ્છરીનં નિરયે નિવાસો, તસ્મા ઉટ્ઠેહિ, મુહુત્તમત્તમ્પિ તવ ઇધ ઠાતું ન દસ્સામીતિ અધિપ્પાયો. યત્થ થુનન્તિ દુગ્ગતાતિ દુક્ખગતત્તા દુગ્ગતા. નેરયિકાતિ નિરયદુક્ખેન સમપ્પિતા સમઙ્ગીભૂતા યસ્મિં નિરયે થુનન્તિ, યાવ પાપકમ્મં ન બ્યન્તિ હોતિ, તાવ નિક્ખમિતું અલભન્તા નિત્થુનન્તિ, તત્થ તં નેસ્સામ નયિસ્સામ ખિપિસ્સામાતિ યોજના.

૮૬૪. ‘‘ઇચ્ચેવ વત્વાન યમસ્સ દૂતા, તે દ્વે યક્ખા લોહિતક્ખા બ્રહન્તા;

પચ્ચેકબાહાસુ ગહેત્વા રેવતં, પક્કામયું દેવગણસ્સ સન્તિકે’’તિ. –

ઇદં સઙ્ગીતિકારવચનં.

તત્થ ઇચ્ચેવ વત્વાનાતિ ઇતિ એવ ‘‘ઉટ્ઠેહી’’તિઆદિના વત્વા, વચનસમનન્તરમેવાતિ અત્થો. યમસ્સ દૂતાતિ અપ્પટિસેધનિયતસ્સ યમસ્સ રઞ્ઞો દૂતસદિસા. વેસ્સવણેન હિ તે પેસિતા. તથા હિ તે તાવતિંસભવનં નયિંસુ. કેચિ ‘‘ન યમસ્સ દૂતા’’તિ ન-કારં ‘‘યમસ્સા’’તિ પદેન સમ્બન્ધિત્વા ‘‘વેસ્સવણસ્સ દૂતા’’તિ અત્થં વદન્તિ, તં ન યુજ્જતિ. ન હિ ન યમદૂતતાય વેસ્સવણસ્સ દૂતાતિ સિજ્ઝતિ. યજન્તિ તત્થ બલિં ઉપહરન્તીતિ યક્ખા. લોહિતક્ખાતિ રત્તનયના. યક્ખાનઞ્હિ નેત્તાનિ અતિલોહિતાનિ હોન્તિ. બ્રહન્તાતિ મહન્તા. પચ્ચેકબાહાસૂતિ એકો એકબાહાયં, ઇતરો ઇતરબાહાયન્તિ પચ્ચેકં બાહાસુ. રેવતન્તિ રેવતિં. રેવતાતિપિ તસ્સા નામમેવ. તથા હિ ‘‘રેવતે’’તિ વુત્તં. પક્કામયુન્તિ પક્કામેસું, ઉપનેસુન્તિ અત્થો. દેવગણસ્સાતિ તાવતિંસભવને દેવસઙ્ઘસ્સ.

એવં તેહિ યક્ખેહિ તાવતિંસભવનં નેત્વા નન્દિયવિમાનસ્સ અવિદૂરે ઠપિતા રેવતી તં સૂરિયમણ્ડલસદિસં અતિવિય પભસ્સરં દિસ્વા –

૮૬૫. ‘‘આદિચ્ચવણ્ણં રુચિરં પભસ્સરં, બ્યમ્હં સુભં કઞ્ચનજાલછન્નં;

કસ્સેતમાકિણ્ણજનં વિમાનં, સુરિયસ્સ રંસીરિવ જોતમાનં.

૮૬૬. ‘‘નારીગણા ચન્દનસારલિત્તા, ઉભતો વિમાનં ઉપસોભયન્તિ;

તં દિસ્સતિ સુરિયસમાનવણ્ણં, કો મોદતિ સગ્ગપત્તો વિમાને’’તિ. –

તે યક્ખે પુચ્છિ. તેપિ તસ્સા –

૮૬૭. ‘‘બારાણસિયં નન્દિયો નામાસિ, ઉપાસકો અમચ્છરી દાનપતિ વદઞ્ઞૂ;

તસ્સેતમાકિણ્ણજનં વિમાનં, સૂરિયસ્સ રંસીરિવ જોતમાનં.

૮૬૮. ‘‘નારીગણા ચન્દનસારલિત્તા, ઉભતો વિમાનં ઉપસોભયન્તિ;

તં દિસ્સતિ સૂરિયસમાનવણ્ણં, સો મોદતિ સગ્ગપત્તો વિમાને’’તિ. –

આચિક્ખિંસુ.

૮૬૮. તત્થ ચન્દનસારલિત્તાતિ સારભૂતેન ચન્દનગન્ધેન અનુલિત્તસરીરા. ઉભતો વિમાનન્તિ વિમાનં ઉભતો અન્તો ચેવ બહિ ચ સઙ્ગીતાદીહિ ઉપેચ્ચ સોભયન્તિ.

અથ રેવતી –

૮૬૯. ‘‘નન્દિયસ્સાહં ભરિયા, અગારિની સબ્બકુલસ્સ ઇસ્સરા;

ભત્તુ વિમાને રમિસ્સામિ દાનહં, ન પત્થયે નિરયં દસ્સનાયા’’તિ. –

આહ. તત્થ અગારિનીતિ ગેહસામિની. ‘‘ભરિયા સગામિની’’તિપિ પઠન્તિ, ભરિયા સહગામિનીતિ અત્થો. સબ્બકુલસ્સ ઇસ્સરા ભત્તૂતિ મમ ભત્તુ નન્દિયસ્સ સબ્બકુટુમ્બિકસ્સ ઇસ્સરા સામિની અહોસિં, તસ્મા ઇદાનિપિ વિમાને ઇસ્સરા ભવિસ્સામીતિ આહ. વિમાને રમિસ્સામિ દાનહન્તિ એવં પલોભેતુમેવ હિ તં તે તત્થ નેસું. ન પત્થયે નિરયં દસ્સનાયાતિ યં પન નિરયં મં તુમ્હે નેતુકામા, તં નિરયં દસ્સનાયપિ ન પત્થયે, કુતો પવિસિતુન્તિ વદતિ.

એવં વદન્તિમેવ ‘‘ત્વં તં પત્થેહિ વા મા વા, કિં તવ પત્થનાયા’’તિ નિરયસમીપં નેત્વા –

૮૭૦. ‘‘એસો તે નિરયો સુપાપધમ્મે, પુઞ્ઞં તયા અકતં જીવલોકે;

ન હિ મચ્છરી રોસકો પાપધમ્મો, સગ્ગૂપગાનં લભતિ સહબ્યત’’ન્તિ. –

ગાથમાહંસુ. તસ્સત્થો – એસો તવ નિરયો, તયા દીઘરત્તં મહાદુક્ખં અનુભવિતબ્બટ્ઠાનભૂતો. કસ્મા? પુઞ્ઞં તયા અકતં જીવલોકે, યસ્મા મનુસ્સલોકે અપ્પમત્તકમ્પિ તયા પુઞ્ઞં નામ ન કતં, એવં અકતપુઞ્ઞો પન તાદિસો સત્તો મચ્છરી અત્તનો સમ્પત્તિનિગૂહનલક્ખણેન મચ્છરેન સમન્નાગતો, પરેસં રોસુપ્પાદનેન રોસકો, લોભાદીહિ પાપધમ્મેહિ સમઙ્ગીભાવતો પાપધમ્મો સગ્ગૂપગાનં દેવાનં સહબ્યતં સહભાવં ન લભતીતિ યોજના.

એવં પન વત્વા તે દ્વે યક્ખા તત્થેવન્તરધાયિંસુ. તંસદિસે પન દ્વે નિરયપાલે સંસવકે નામ ગૂથનિરયે પક્ખિપિતું આકડ્ઢન્તે પસ્સિત્વા –

૮૭૧. ‘‘કિં નુ ગૂથઞ્ચ મુત્તઞ્ચ, અસુચિ પટિદિસ્સતિ;

દુગ્ગન્ધં કિમિદં મીળ્હં, કિમેતં ઉપવાયતી’’તિ. –

તં નિરયં પુચ્છિ.

૮૭૨. ‘‘એસ સંસવકો નામ, ગમ્ભીરો સતપોરિસો;

યત્થ વસ્સસહસ્સાનિ, તુવં પચ્ચસિ રેવતે’’તિ. –

તસ્મિં કથિતે તત્થ અત્તનો નિબ્બત્તિહેતુભૂતં કમ્મં પુચ્છન્તી –

૮૭૩. ‘‘કિં નુ કાયેન વાચાય, મનસા દુક્કટં કતં;

કેન સંસવકો લદ્ધો, ગમ્ભીરો સતપોરિસો’’તિ. – આહ;

૮૭૪. ‘‘સમણે બ્રાહ્મણે ચાપિ, અઞ્ઞે વાપિ વનિબ્બકે;

મુસાવાદેન વઞ્ચેસિ, તં પાપં પકતં તયા’’તિ. –

તસ્સા તં કમ્મં કથેત્વા પુન તે –

૮૭૫. ‘‘તેન સંસવકો લદ્ધો, ગમ્ભીરો સતપોરિસો;

તત્થે વસ્સસહસ્સાનિ, તુવં પચ્ચસિ રેવતે’’તિ. –

આહંસુ. તત્થ સંસવકો નામાતિ નિચ્ચકાલં ગૂથમુત્તાદિઅસુચિસ્સ સંસવનતો પગ્ઘરણતો સંસવકો નામ.

ન કેવલં તુય્હં ઇધ સંસવકલાભો એવ, અથ ખો એત્થ અનેકાનિ વસ્સસહસ્સાનિ પચ્ચિત્વા ઉત્તિણ્ણાય હત્થચ્છેદાદિલાભોપીતિ દસ્સેતું –

૮૭૬. ‘‘હત્થેપિ છિન્દન્તિ અથોપિ પાદે, કણ્ણેપિ છિન્દન્તિ અથોપિ નાસં;

અથોપિ કાકોળગણા સમેચ્ચ, સઙ્ગમ્મ ખાદન્તિ વિફન્દમાન’’ન્તિ. –

તત્થ લદ્ધબ્બકારણં આહંસુ. તત્થ કાકોળગણાતિ કાકસઙ્ઘા. તે કિરસ્સા તિગાવુતપ્પમાણે સરીરે અનેકસતાનિ અનેકસહસ્સાનિ પતિત્વા તાલક્ખન્ધપરિમાણેહિ સુનિસિતગ્ગેહિ અયોમયેહિ મુખતુણ્ડેહિ વિજ્ઝિત્વા વિજ્ઝિત્વા ખાદન્તિ, મંસં ગહિતગહિતટ્ઠાને કમ્મબલેન પૂરતેવ. તેનાહ ‘‘કાકોળગણા સમેચ્ચ, સઙ્ગમ્મ ખાદન્તિ વિફન્દમાન’’ન્તિ.

પુન સા મનુસ્સલોકં પચ્ચાનયનાય યાચનાદિવસેન તં તં વિપ્પલપિ. તેન વુત્તં –

૮૭૭. ‘‘સાધુ ખો મં પટિનેથ, કાહામિ કુસલં બહું;

દાનેન સમચરિયાય, સંયમેન દમેન ચ;

યં કત્વા સુખિતા હોન્તિ, ન ચ પચ્છાનુતપ્પરે’’તિ.

પુન નિરયપાલા –

૮૭૮. ‘‘પુરે તુવં પમજ્જિત્વા, ઇદાનિ પરિદેવસિ;

સયં કતાનં કમ્માનં, વિપાકં અનુભોસ્સસી’’તિ. –

આહંસુ. પુન સા આહ –

૮૭૯. ‘‘કો દેવલોકતો મનુસ્સલોકં, ગન્ત્વાન પુટ્ઠો મે એવં વદેય્ય;

નિક્ખિત્તદણ્ડેસુ દદાથ દાનં, અચ્છાદનં સેય્યમથન્નપાનં;

ન હિ મચ્છરી રોસકો પાપધમ્મો, સગ્ગૂપગાનં લભતિ સહબ્યતં.

૮૮૦. ‘‘સાહં નૂન ઇતો ગન્ત્વા, યોનિં લદ્ધાન માનુસિં;

વદઞ્ઞૂ સીલસમ્પન્ના, કાહામિ કુસલં બહું;

દાનેન સમચરિયાય, સંયમેન દમેન ચ.

૮૮૧. ‘‘આરામાનિ ચ રોપિસ્સં, દુગ્ગે સઙ્કમાનિ ચ;

પપઞ્ચ ઉદપાનઞ્ચ, વિપ્પસન્નેન ચેતસા.

૮૮૨. ‘‘ચાતુદ્દસિં પઞ્ચદસિં, યા ચ પક્ખસ્સ અટ્ઠમી;

પાટિહારિયપક્ખઞ્ચ, અટ્ઠઙ્ગસુસમાગતં.

૮૮૩. ‘‘ઉપોસથં ઉપવસિસ્સં, સદા સીલેસુ સંવુતા;

ન ચ દાને પમજ્જિસ્સં, સામં દિટ્ઠમિદં મયા’’તિ.

૮૮૪. ‘‘ઇચ્ચેવં વિપ્પલપન્તિં, ફન્દમાનં તતો તતો;

ખિપિંસુ નિરયે ઘોરે, ઉદ્ધંપાદં અવંસિર’’ન્તિ. –

ઇદં સઙ્ગીતિકારવચનં. પુન સા –

૮૮૫. ‘‘અહં પુરે મચ્છરિની અહોસિં, પરિભાસિકા સમણબ્રાહ્મણાનં;

વિતથેન ચ સામિકં વઞ્ચયિત્વા, પચ્ચામહં નિરયે ઘોરરૂપે’’તિ. –

ઓસાનગાથમાહ. તત્થ ‘‘અહં પુરે મચ્છરિની’’તિ ગાથા નિરયે નિબ્બત્તાય વુત્તા, ઇતરા અનિબ્બત્તાય એવાતિ વેદિતબ્બા. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.

ભિક્ખૂ રેવતિયા યક્ખેહિ ગહેત્વા નીતભાવં ભગવતો આરોચેસું. તં સુત્વા ભગવા આદિતો પટ્ઠાય ઇમં વત્થું કથેત્વા ઉપરિ વિત્થારેન ધમ્મં દેસેસિ, દેસનાપરિયોસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસુ. કામઞ્ચેતં રેવતીપટિબદ્ધાય કથાય યેભુય્યભાવતો ‘‘રેવતીવિમાન’’ન્તિ વોહરીયતિ, યસ્મા પન રેવતી વિમાનદેવતા ન હોતિ, નન્દિયસ્સ પન દેવપુત્તસ્સ વિમાનાદિસમ્પત્તિપટિસંયુત્તઞ્ચેતં, તસ્મા પુરિસવિમાનેસ્વેવ સઙ્ગહં આરોપિતન્તિ દટ્ઠબ્બં.

રેવતીવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.