૬. વિહારવિમાનવણ્ણના

અભિક્કન્તેન વણ્ણેનાતિ વિહારવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને. તેન સમયેન વિસાખા મહાઉપાસિકા અઞ્ઞતરસ્મિં ઉસ્સવદિવસે ઉય્યાને વિચરણત્થં સહાયિકાહિ પરિજનેન ચ ઉસ્સાહિતા સુન્હાતાનુલિત્તા સુભોજનં ભુઞ્જિત્વા મહાલતાપસાધનં પિળન્ધિત્વા પઞ્ચમત્તેહિ સહાયિકાસતેહિ પરિવારિતા મહન્તેન ઇસ્સરિયેન મહતા પરિચ્છેદેન ગેહતો નિક્ખમ્મ ઉય્યાનં ઉદ્દિસ્સ ગચ્છન્તી ચિન્તેસિ ‘‘બાલદારિકાય વિય કિં મે મોઘકીળિતેન, હન્દાહં વિહારં ગન્ત્વા ભગવન્તં મનોભાવનીયે ચ અય્યે વન્દિસ્સામિ, ધમ્મઞ્ચ સોસ્સામી’’તિ વિહારં ગન્ત્વા એકમન્તે ઠત્વા મહાલતાપિળન્ધનં ઓમુઞ્ચિત્વા તં દાસિયા હત્થે દત્વા ભગવન્તં વન્દિત્વા એકમન્તં નિસીદિ. તસ્સા ભગવા ધમ્મં દેસેસિ.

સા ધમ્મં સુત્વા ભગવન્તં વન્દિત્વા પદક્ખિણં કત્વા મનોભાવનીયે ચ ભિક્ખૂ વન્દિત્વા વિહારતો નિક્ખમિત્વા થોકં ગન્ત્વા દાસિં આહ ‘‘હન્દ જે આભરણં પિળન્ધિસ્સામી’’તિ. સા તં ભણ્ડિકં કત્વા બન્ધિત્વા વિહારે ઠપેત્વા તહં તહં વિચરિત્વા ગમનકાલે વિસ્સરિત્વા ગતત્તા ‘‘વિસ્સરિતં મયા, તિટ્ઠ અય્યે આહરિસ્સામી’’તિ નિવત્તિતુકામા અહોસિ. વિસાખા ‘‘સચે જે વિહારે ઠપેત્વા વિસ્સરિતં, તસ્સ વિહારસ્સેવ અત્થાય તં પરિચ્ચજિસ્સામી’’તિ વિહારં ગન્ત્વા ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા વન્દિત્વા અત્તનો અધિપ્પાયં પવેદેન્તી ‘‘વિહારં, ભન્તે, કારેસ્સામિ, અધિવાસેતુ મે ભગવા અનુકમ્પં ઉપાદાયા’’તિ આહ. અધિવાસેસિ ભગવા તુણ્હીભાવેન.

સા તં પિળન્ધનં સતસહસ્સાધિકનવકોટિઅગ્ઘનકં વિસ્સજ્જેત્વા આયસ્મતા મહામોગ્ગલ્લાનેન નવકમ્માધિટ્ઠાયકેન સુવિભત્તભિત્તિથમ્ભતુલાગોપાનસિકણ્ણિકદ્વારબાહવાતપાન સોપાનાદિગેહાવયવં મનોહરં સુવિકપ્પિતકટ્ઠકમ્મરમણીયં સુપરિકમ્મકતસુધાકમ્મં મનુઞ્ઞં સુવિરચિતમાલાકમ્મલતાકમ્માદિચિત્તકમ્મવિચિત્તં સુપરિનિટ્ઠિતમણિકુટ્ટિમ સદિસભૂમિતલં દેવવિમાનસદિસં હેટ્ઠાભૂમિયં પઞ્ચ ગબ્ભસતાનિ, ઉપરિભૂમિયં પઞ્ચ ગબ્ભસતાનીતિ ગબ્ભસહસ્સપટિમણ્ડિતં બુદ્ધસ્સ ભગવતો ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ ચ વસનાનુચ્છવિકં મહન્તં પાસાદં તસ્સ પરિવારપાસાદસહસ્સઞ્ચ તેસં પરિવારભાવેન કુટિમણ્ડપચઙ્કમનાદીનિ ચ કારેન્તી નવહિ માસેહિ વિહારં નિટ્ઠાપેસિ. પરિનિટ્ઠિતે ચ વિહારે નવહેવ હિરઞ્ઞકોટીહિ વિહારમહં કારેન્તી પઞ્ચમત્તેહિ સહાયિકાસતેહિ સદ્ધિં પાસાદં અભિરુહિત્વા તસ્સ સમ્પત્તિં દિસ્વા સોમનસ્સજાતા સહાયિકા આહ ‘‘ઇમં એવરૂપં પાસાદં કારેન્તિયા યં મયા પુઞ્ઞં પસુતં, તં અનુમોદથ, પત્તિદાનં વો દમ્મી’’તિ. ‘‘અહો સાધુ અહો સાધૂ’’તિ પસન્નચિત્તા સબ્બાપિ અનુમોદિંસુ.

તત્થ અઞ્ઞતરા ઉપાસિકા વિસેસતો તં પત્તિદાનં મનસાકાસિ. સા ન ચિરસ્સેવ કાલં કત્વા તાવતિંસેસુ નિબ્બત્તિ. તસ્સા પુઞ્ઞાનુભાવેન અનેકકૂટાગારપાકારઉય્યાનપોક્ખરણિઆદિપટિમણ્ડિતં સોળસયોજનાયામવિત્થારબ્બેધં અત્તનો પભાય યોજનસતં ફરન્તં આકાસચારિં મહન્તં વિમાનં પાતુરહોસિ. સા ગચ્છન્તીપિ અચ્છરાસહસ્સપરિવારા સહ વિમાનેન ગચ્છતિ. વિસાખા પન મહાઉપાસિકા વિપુલપરિચ્ચાગતાય સદ્ધાસમ્પત્તિયા ચ નિમ્માનરતીસુ નિબ્બત્તિત્વા સુનિમ્મિતદેવરાજસ્સ અગ્ગમહેસિભાવં સમ્પાપુણિ. અથાયસ્મા અનુરુદ્ધો દેવચારિકં ચરન્તો તં વિસાખાય સહાયિકં તાવતિંસભવને ઉપ્પન્નં દિસ્વા –

૭૨૯. ‘‘અભિક્કન્તેન વણ્ણેન, યા ત્વં તિટ્ઠસિ દેવતે;

ઓભાસેન્તી દિસા સબ્બા, ઓસધી વિય તારકા.

૭૩૦. ‘‘તસ્સા તે નચ્ચમાનાય, અઙ્ગમઙ્ગેહિ સબ્બસો;

દિબ્બા સદ્દા નિચ્છરન્તિ, સવનીયા મનોરમા.

૭૩૧. ‘‘તસ્સા તે નચ્ચમાનાય, અઙ્ગમઙ્ગેહિ સબ્બસો;

દિબ્બા ગન્ધા પવાયન્તિ, સુચિગન્ધા મનોરમા.

૭૩૨. ‘‘વિવત્તમાના કાયેન, યા વેણીસુ પિળન્ધના;

તેસં સુય્યતિ નિગ્ઘોસો, તૂરિયે પઞ્ચઙ્ગિકે યથા.

૭૩૩. ‘‘વટંસકા વાતધુતા, વાતેન સમ્પકમ્પિતા;

તેસં સુય્યતિ નિગ્ઘોસો, તૂરિયે પઞ્ચઙ્ગિકે યથા.

૭૩૪. ‘‘યાપિ તે સિરસ્મિં માલા, સુચિગન્ધા મનોરમા;

વાતિ ગન્ધો દિસા સબ્બા, રુક્ખો મઞ્જૂસકો યથા.

૭૩૫. ‘‘ઘાયસે તં સુચિગન્ધં, રૂપં પસ્સસિ અમાનુસં;

દેવતે પુચ્છિતાચિક્ખ, કિસ્સ કમ્મસ્સિદં ફલ’’ન્તિ. –

ઇમાહિ ગાથાહિ પુચ્છિ. સાપિ તસ્સ એવં બ્યાકાસિ –

૭૩૬. ‘‘સાવત્થિયં મય્હં સખી ભદન્તે, સઙ્ઘસ્સ કારેસિ મહાવિહારં;

તત્થપ્પસન્ના અહમાનુમોદિં, દિસ્વા અગારઞ્ચ પિયઞ્ચ મેતં.

૭૩૭. ‘‘તાયેવ મે સુદ્ધનુમોદનાય, લદ્ધં વિમાનબ્ભુતદસ્સનેય્યં;

સમન્તતો સોળસયોજનાનિ, વેહાયસં ગચ્છતિ ઇદ્ધિયા મમ.

૭૩૮. ‘‘કૂટાગારા નિવેસા મે, વિભત્તા ભાગસો મિતા;

દદ્દલ્લમાના આભન્તિ, સમન્તા સતયોજનં.

૭૩૯. ‘‘પોક્ખરઞ્ઞો ચ મે એત્થ, પુથુલોમનિસેવિતા;

અચ્છોદકા વિપ્પસન્ના, સોણ્ણવાલુકસન્થતા.

૭૪૦. ‘‘નાનાપદુમસઞ્છન્ના, પુણ્ડરીકસમોતતા;

સુરભી સમ્પવાયન્તિ, મનુઞ્ઞા માલુતેરિતા.

૭૪૧. ‘‘જમ્બુયો પનસા તાલા, નાળિકેરવનાનિ ચ;

અન્તોનિવેસને જાતા, નાનારુક્ખા અરોપિમા.

૭૪૨. ‘‘નાનાતૂરિયસઙ્ઘુટ્ઠં, અચ્છરાગણઘોસિતં;

યોપિ મં સુપિને પસ્સે, સોપિ વિત્તો સિયા નરો.

૭૪૩. ‘‘એતાદિસં અબ્ભુતદસ્સનેય્યં, વિમાનં સબ્બસો પભં;

મમ કમ્મે હિ નિબ્બત્તં, અલં પુઞ્ઞાનિ કાતવે’’તિ.

૭૩૬. તત્થ સાવત્થિયં મય્હં સખી ભદન્તે, સઙ્ઘસ્સ કારેસિ મહાવિહારન્તિ ભન્તે અનુરુદ્ધ, સાવત્થિયા સમીપે પાચીનપસ્સે મય્હં મમ સક્ખી સહાયિકા વિસાખા મહાઉપાસિકા આગતાગતં ચાતુદ્દિસં ભિક્ખુસઙ્ઘં ઉદ્દિસ્સ નવહિરઞ્ઞકોટિપરિચ્ચાગેન પુબ્બારામં નામ મહન્તં વિહારં કારેસિ. તત્થપ્પસન્ના અહમાનુમોદિન્તિ તસ્મિં વિહારે કતપરિયોસિતે સઙ્ઘસ્સ નિય્યાદિયમાને તાય કતે પત્તિદાને ‘‘અહો ઠાને વત પરિચ્ચાગો કતો’’તિ પસન્ના રતનત્તયે કમ્મફલે ચ સઞ્જાતપસાદા અહં અનુમોદિં. વત્થુવસેન તસ્સા અનુમોદનાય ઉળારભાવં દસ્સેતું ‘‘દિસ્વા અગારઞ્ચ પિયઞ્ચ મેત’’ન્તિ આહ. સહસ્સગબ્ભં અતિવિય રમણીયં દેવવિમાનસદિસં તઞ્ચ અગારં મહન્તં પાસાદં પિયઞ્ચ મે બુદ્ધપ્પમુખં સઙ્ઘં ઉદ્દિસ્સ તાદિસં મહન્તં ધનપરિચ્ચાગં દિસ્વા અનુમોદિન્તિ યોજના.

૭૩૭. તાયેવ મે સુદ્ધનુમોદનાયાતિ યથાવુત્તાય દેય્યધમ્મપરિચ્ચાગાભાવેન સુદ્ધાય કેવલાય અનુમોદનાયેવ. લદ્ધં વિમાનબ્ભુતદસ્સનેય્યન્તિ મય્હં પુબ્બે ઈદિસસ્સ અભૂતપુબ્બતાય અબ્ભુતં સમન્તભદ્દકભાવેન અતિવિય સુરૂપતાય ચ દસ્સનેય્યં ઇમં વિમાનં લદ્ધં અધિગતં. એવં તસ્સ વિમાનસ્સ અભિરૂપતં દસ્સેત્વા ઇદાનિ પમાણમહત્તં પભાવમહત્તં ઉપભોગવત્થુમહત્તઞ્ચ દસ્સેતું ‘‘સમન્તતો સોળસયોજનાની’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ ઇદ્ધિયા મમાતિ મમ પુઞ્ઞિદ્ધિયા.

૭૩૯. પોક્ખરઞ્ઞોતિ પોક્ખરણિયો. પુથુલોમનિસેવિતાતિ દિબ્બમચ્છેહિ ઉપસેવિતા.

૭૪૦. નાનાપદુમસઞ્છન્નાતિ સતપત્તસહસ્સપત્તાદિભેદેહિ નાનાવિધેહિ રત્તપદુમેહિ રત્તકમલેહિ ચ સઞ્છાદિતા. પુણ્ડરીકસમોતતાતિ નાનાવિધેહિ સેતકમલેહિ સમન્તતો અવતતા, નાનારુક્ખા અરોપિમા સુરભી સમ્પવાયન્તીતિ યોજના.

૭૪૨. સોપીતિ સો સુપિનદસ્સાવીપિ. વિત્તોતિ તુટ્ઠો.

૭૪૩. સબ્બસો પભન્તિ સમન્તતો ઓભાસમાનં. કમ્મે હીતિ કમ્મનિમિત્તં. હીતિ નિપાતમત્તં. ચેતનાનં વા અપરાપરુપ્પત્તિયા બહુભાવતો ‘‘કમ્મેહી’’તિ વુત્તં. અલન્તિ યુત્તં. કાતવેતિ કાતું.

ઇદાનિ થેરો વિસાખાય નિબ્બત્તટ્ઠાનં કથાપેતુકામો ઇમં ગાથમાહ –

૭૪૪. ‘‘તાયેવ તે સુદ્ધનુમોદનાય,

લદ્ધં વિમાનબ્ભુતદસ્સનેય્યં;

યા ચેવ સા દાનમદાસિ નારી,

તસ્સા ગતિં બ્રૂહિ કુહિં ઉપ્પન્ના સા’’તિ.

૭૪૪. તત્થ યા ચેવ સા દાનમદાસિ નારીતિ યસ્સ દાનસ્સ અનુમોદનાય ત્વં ઈદિસં સમ્પત્તિં પટિલભિ, તં દાનં યા ચેવ સા નારી અદાસીતિ વિસાખં મહાઉપાસિકં સન્ધાય વદતિ. તાય એવ દેવતાય તસ્સા સમ્પત્તિં કથાપેતુકામો આહ ‘‘તસ્સા ગતિં બ્રૂહિ કુહિં ઉપ્પન્ના સા’’તિ. તસ્સા ગતિન્તિ તાય નિબ્બત્તદેવગતિં.

ઇદાનિ થેરેન પુચ્છિતમત્થં દસ્સેન્તી આહ –

૭૪૫. ‘‘યા સા અહુ મય્હં સખી ભદન્તે, સઙ્ઘસ્સ કારેસિ મહાવિહારં;

વિઞ્ઞાતધમ્મા સા અદાસિ દાનં, ઉપ્પન્ના નિમ્માનરતીસુ દેવેસુ.

૭૪૬. ‘‘પજાપતી તસ્સ સુનિમ્મિતસ્સ,

અચિન્તિયો કમ્મવિપાક તસ્સા;

યમેતં પુચ્છસિ ‘કુહિં ઉપ્પન્ના સા’તિ,

તં તે વિયાકાસિં અનઞ્ઞથા અહ’’ન્તિ.

૭૪૫. તત્થ વિઞ્ઞાતધમ્માતિ વિઞ્ઞાતસાસનધમ્મા, પટિવિદ્ધચતુસચ્ચધમ્માતિ અત્થો.

૭૪૬. સુનિમ્મિતસ્સાતિ સુનિમ્મિતસ્સ દેવરાજસ્સ. અચિન્તિયો કમ્મવિપાક તસ્સાતિ વિભત્તિલોપં કત્વા નિદ્દેસો, તસ્સા મમ સખિયા નિબ્બાનરતીસુ નિબ્બત્તાય કમ્મવિપાકો પુઞ્ઞકમ્મસ્સ વિપાકભૂતા દિબ્બસમ્પત્તિ અચિન્તિયા અપ્પમેય્યાતિ અત્થો. અનઞ્ઞથાતિ અવિપરીતં યથાસભાવતો. કથં પનાયં તસ્સા સમ્પત્તિં અઞ્ઞાસીતિ? સુભદ્દા વિય ભદ્દાય, વિસાખાપિ દેવધીતા ઇમિસ્સા સન્તિકં અગમાસિ.

ઇદાનિ દેવધીતા થેરં અઞ્ઞેસમ્પિ દાનસમાદપને નિયોજેન્તી ઇમાહિ ગાથાહિ ધમ્મં દેસેસિ –

૭૪૭. ‘‘તેનહઞ્ઞેપિ સમાદપેથ, સઙ્ઘસ્સ દાનાનિ દદાથ વિત્તા;

ધમ્મઞ્ચ સુણાથ પસન્નમાનસા, સુદુલ્લભો લદ્ધો મનુસ્સલાભો.

૭૪૮. ‘‘યં મગ્ગં મગ્ગાધિપતી અદેસયિ, બ્રહ્મસ્સરો કઞ્ચનસન્નિભત્તચો;

સઙ્ઘસ્સ દાનાનિ દદાથ વિત્તા, મહપ્ફલા યત્થ ભવન્તિ દક્ખિણા.

૭૪૯. ‘‘યે પુગ્ગલા અટ્ઠ સતં પસત્થા, ચત્તારિ એતાનિ યુગાનિ હોન્તિ;

તે દક્ખિણેય્યા સુગતસ્સ સાવકા, એતેસુ દિન્નાનિ મહપ્ફલાનિ.

૭૫૦. ‘‘ચત્તારો ચ પટિપન્ના, ચત્તારો ચ ફલે ઠિતા;

એસ સઙ્ઘો ઉજુભૂતો, પઞ્ઞાસીલસમાહિતો.

૭૫૧. ‘‘યજમાનાનં મનુસ્સાનં, પુઞ્ઞપેક્ખાન પાણિનં;

કરોતં ઓપધિકં પુઞ્ઞં, સઙ્ઘે દિન્નં મહપ્ફલં.

૭૫૨. ‘‘એસો હિ સઙ્ઘો વિપુલો મહગ્ગતો, એસપ્પમેય્યો ઉદધીવ સાગરો;

એતે હિ સેટ્ઠા નરવીરસાવકા, પભઙ્કરા ધમ્મમુદીરયન્તિ.

૭૫૩. ‘‘તેસં સુદિન્નં સુહુતં સુયિટ્ઠં, યે સઙ્ઘમુદ્દિસ્સ દદન્તિ દાનં;

સા દક્ખિણા સઙ્ઘગતા પતિટ્ઠિતા, મહપ્ફલા લોકવિદૂન વણ્ણિતા.

૭૫૪. ‘‘એતાદિસં યઞ્ઞમનુસ્સરન્તા, યે વેદજાતા વિચરન્તિ લોકે;

વિનેય્ય મચ્છેરમલં સમૂલં, અનિન્દિતા સગ્ગમુપેન્તિ ઠાન’’ન્તિ.

૭૪૭. તત્થ તેનહઞ્ઞેપીતિ તેનહિ અઞ્ઞેપિ. તેનાતિ ચ તેન કારણેન, હીતિ નિપાતમત્તં. ‘‘સમાદપેથા’’તિ વત્વા સમાદપનાકારં દસ્સેતું ‘‘સઙ્ઘસ્સ દાનાનિ દદાથા’’તિઆદિ વુત્તં. અટ્ઠહિ અક્ખણેહિ વજ્જિતં મનુસ્સભાવં સન્ધાયાહ ‘‘સુદુલ્લભો લદ્ધો મનુસ્સલાભો’’તિ. તત્થ અટ્ઠ અક્ખણા નામ તયો અપાયા અરૂપા અસઞ્ઞસત્તા પચ્ચન્તદેસો ઇન્દ્રિયાનં વેકલ્લં નિયતમિચ્છાદિટ્ઠિકતા અપાતુભાવો બુદ્ધસ્સાતિ.

૭૪૮. યં મગ્ગન્તિ યં ખેત્તવિસેસે કતં દાનં, તં એકન્તેન સુગતિસમ્પાપનતો સુગતિગામિમગ્ગં અપાયમગ્ગતો જગ્ઘમગ્ગાદિતો ચ અતિવિય સેટ્ઠભાવેન મગ્ગાધિપન્તિ કત્વા. દાનમ્પિ હિ સદ્ધાહિરિયો વિય ‘‘દેવલોકગામિમગ્ગો’’તિ વુચ્ચતિ. યથાહ –

‘‘સદ્ધા હિરિયં કુસલઞ્ચ દાનં, ધમ્મા એતે સપ્પુરિસાનુયાતા;

એતઞ્હિ મગ્ગં દિવિયં વદન્તિ, એતેન હિ ગચ્છતિ દેવલોક’’ન્તિ.(અ. નિ. ૮.૩૨; કથા. ૪૮૦);

‘‘મગ્ગાધિપતી’’તિ વા પાઠો, તસ્સ અરિયમગ્ગેન સદેવકસ્સ લોકસ્સ અધિપતિભૂતો સત્થાતિ અત્થો દટ્ઠબ્બો. સઙ્ઘસ્સ દાનાનિ દદાથાતિઆદિના પુનપિ દક્ખિણેય્યેસુ દાનસંવિભાગે નિયોજેન્તી આહ.

૭૪૯. ઇદાનિ તં દક્ખિણેય્યં અરિયસઙ્ઘં સરૂપતો દસ્સેન્તી ‘‘યે પુગ્ગલા અટ્ઠ સતં પસત્થા’’તિ ગાથમાહ. તત્થ યેતિ અનિયમિતનિદ્દેસો. પુગ્ગલાતિ સત્તા. અટ્ઠાતિ તેસં ગણનપરિચ્છેદો. તે હિ ચત્તારો ચ પટિપન્ના ચત્તારો ચ ફલે ઠિતાતિ અટ્ઠ હોન્તિ. સતં પસત્થાતિ સપ્પુરિસેહિ બુદ્ધપચ્ચેકબુદ્ધસાવકેહિ અઞ્ઞેહિ ચ દેવમનુસ્સેહિ પસ્સત્થા. કસ્મા? સહજાતસીલાદિગુણયોગતો. તેસઞ્હિ ચમ્પકબકુલકુસુમાદીનં વિય સહજાતવણ્ણગન્ધાદયો સહજાતસીલસમાધિઆદયો ગુણા, તેન તે વણ્ણગન્ધાદિસમ્પન્નાનિ વિય પુપ્ફાનિ દેવમનુસ્સાનં સતં પિયા મનાપા પાસંસિયા ચ હોન્તિ. તેન વુત્તં ‘‘યે પુગ્ગલા અટ્ઠ સતં પસત્થા’’તિ. તે પન સઙ્ખેપતો સોતાપત્તિમગ્ગટ્ઠો ફલટ્ઠોતિ એકં યુગં, એવં યાવ અરહત્તમગ્ગટ્ઠો ફલટ્ઠોતિ એકં યુગન્તિ ચત્તારિ યુગાનિ હોન્તિ. તેનાહ ‘‘ચત્તારિ એતાનિ યુગાનિ હોન્તિ તે દક્ખિણેય્યા’’તિ. તેતિ પુબ્બે અનિયમતો ઉદ્દિટ્ઠાનં નિયમેત્વા દસ્સનં. તે હિ સબ્બેપિ કમ્મં કમ્મફલઞ્ચ સદ્દહિત્વા દાતબ્બદેય્યધમ્મસઙ્ખાતં દક્ખિણં અરહન્તીતિ દક્ખિણેય્યા ગુણવિસેસયોગેન દાનસ્સ મહપ્ફલભાવસાધનતો. સુગતસ્સ સાવકાતિ સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ ધમ્મસવનન્તે અરિયાય જાતિયા જાતતાય તં ધમ્મં સુણન્તીતિ સાવકા. એતેસુ દિન્નાનિ મહપ્ફલાનીતિ એતેસુ સુગતસ્સ સાવકેસુ અપ્પકાનિપિ દાનાનિ દિન્નાનિ પટિગ્ગાહકતો દક્ખિણાવિસુદ્ધિયા મહપ્ફલાનિ હોન્તિ. તેનાહ ભગવા ‘‘યાવતા, ભિક્ખવે, સઙ્ઘા વા ગણા વા, તથાગતસાવકસઙ્ઘો તેસં અગ્ગમક્ખાયતી’’તિઆદિ (અ. નિ. ૪.૩૪; ૫.૩૨; ઇતિવુ. ૯૦).

૭૫૦. ચત્તારો ચ પટિપન્નાતિઆદિ હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ.

ઇધ પન આયસ્મા અનુરુદ્ધો અત્તના દેવતાય ચ વુત્તમત્થં મનુસ્સલોકં આગન્ત્વા ભગવતો આરોચેસિ. ભગવા તમત્થં અટ્ઠુપ્પત્તિં કત્વા સમ્પત્તપરિસાય ધમ્મં દેસેસિ. સા દેસના મહાજનસ્સ સાત્થિકા અહોસીતિ.

વિહારવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.