૩. પલ્લઙ્કવિમાનવણ્ણના

પલ્લઙ્કસેટ્ઠે મણિસોણ્ણચિત્તેતિ પલ્લઙ્કવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને. તેન ચ સમયેન સાવત્થિયં અઞ્ઞતરસ્સ ઉપાસકસ્સ ધીતા કુલપદેસાદિના સદિસસ્સ તત્થેવ અઞ્ઞતરસ્સ કુલપુત્તસ્સ દિન્ના, સા ચ હોતિ અક્કોધના સીલાચારસમ્પન્ના પતિદેવતા સમાદિન્નપઞ્ચસીલા, ઉપોસથે સક્કચ્ચં ઉપોસથસીલાનિ ચ રક્ખતિ. સા અપરભાગે કાલં કત્વા તાવતિંસેસુ ઉપ્પજ્જિ. તં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનત્થેરો હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ ગન્ત્વા –

૩૦૭. ‘‘પલ્લઙ્કસેટ્ઠે મણિસોણ્ણચિત્તે, પુપ્ફાભિકિણ્ણે સયને ઉળારે;

તત્થચ્છસિ દેવિ મહાનુભાવે, ઉચ્ચાવચા ઇદ્ધિ વિકુબ્બમાના.

૩૦૮. ‘‘ઇમા ચ તે અચ્છરાયો સમન્તતો, નચ્ચન્તિ ગાયન્તિ પમોદયન્તિ;

દેવિદ્ધિપત્તાસિ મહાનુભાવે, મનુસ્સભૂતા કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવા, વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ. –

ગાથાહિ પુચ્છિ.

સાપિસ્સ ઇમાહિ ગાથાહિ બ્યાકાસિ –

૩૦૯. ‘‘અહં મનુસ્સેસુ મનુસ્સભૂતા, અડ્ઢે કુલે સુણિસા અહોસિં;

અક્કોધના ભત્તુ વસાનુવત્તિની, ઉપોસથે અપ્પમત્તા અહોસિં.

૩૧૦. ‘‘મનુસ્સભૂતા દહરા અપાપિકા, પસન્નચિત્તા પતિમાભિરાધયિં;

દિવા ચ રત્તો ચ મનાપચારિની, અહં પુરે સીલવતી અહોસિં.

૩૧૧. ‘‘પાણાતિપાતા વિરતા અચોરિકા, સંસુદ્ધકાયા સુચિબ્રહ્મચારિની;

અમજ્જપા નો ચ મુસા અભાણિં, સિક્ખાપદેસુ પરિપૂરકારિની.

૩૧૨. ‘‘ચાતુદ્દસિં પઞ્ચદસિં, યા ચ પક્ખસ્સ અટ્ઠમી;

પાટિહારિયપક્ખઞ્ચ, પસન્નમાનસા અહં.

૩૧૩. ‘‘અટ્ઠઙ્ગુપેતં અનુધમ્મચારિની, ઉપોસથં પીતિમના ઉપાવસિં;

ઇમઞ્ચ અરિયં અટ્ઠઙ્ગવરેહુપેતં, સમાદિયિત્વા કુસલં સુખુદ્રયં;

પતિમ્હિ કલ્યાણી વસાનુવત્તિની, અહોસિં પુબ્બે સુગતસ્સ સાવિકા.

૩૧૪. ‘‘એતાદિસં કુસલં જીવલોકે, કમ્મં કરિત્વાન વિસેસભાગિની;

કાયસ્સ ભેદા અભિસમ્પરાયં, દેવિદ્ધિપત્તા સુગતિમ્હિ આગતા.

૩૧૫. ‘‘વિમાનપાસાદવરે મનોરમે, પરિવારિતા અચ્છરાસઙ્ગણેન;

સયંપભા દેવગણા રમેન્તિ મં, દીઘાયુકિં દેવવિમાનમાગત’’ન્તિ.

૩૦૭. તત્થ પલ્લઙ્કસેટ્ઠેતિ પલ્લઙ્કવરે ઉત્તમપલ્લઙ્કે. તંયેવસ્સ સેટ્ઠતં દસ્સેતું ‘‘મણિસોણ્ણચિત્તે’’તિ વુત્તં, વિવિધરતનરંસિજાલસમુજ્જલેહિ મણીહિ ચેવ સુવણ્ણેન ચ વિચિત્તે ‘‘તત્થા’’તિ ‘‘સયને’’તિ ચ વુત્તે સયિતબ્બટ્ઠાનભૂતે પલ્લઙ્કસેટ્ઠે.

૩૦૮. તેતિ તુય્હં સમન્તતો. ‘‘પમોદયન્તી’’તિ પદં પન અપેક્ખિત્વા ‘‘ત’’ન્તિ વિભત્તિ વિપરિણામેતબ્બા. પમોદયન્તીતિ વા પમોદનં કરોન્તિ, પમોદનં તુય્હં ઉપ્પાદેન્તીતિ અત્થો.

૩૧૦. દહરા અપાપિકાતિ દહરાપિ અપાપિકા. ‘‘દહરાસુ પાપિકા’’તિ વા પાઠો, સોયેવત્થો. ‘‘દહરસ્સાપાપિકા’’તિપિ પઠન્તિ, દહરસ્સ સામિકસ્સ અપાપિકા, સક્કચ્ચં ઉપટ્ઠાનેન અનતિચરિયાય ચ ભદ્દિકાતિ અત્થો. તેન વુત્તં ‘‘પસન્નચિત્તા’’તિઆદિ. અભિરાધયિન્તિ આરાધેસિં. રત્તોતિ રત્તિયં.

૩૧૧. અચોરિકાતિ ચોરિયરહિતા, અદિન્નાદાના પટિવિરતાતિ અત્થો. ‘‘વિરતા ચ ચોરિયા’’તિપિ પાઠો, થેય્યતો ચ વિરતાતિ અત્થો. સંસુદ્ધકાયાતિ પરિસુદ્ધકાયકમ્મન્તતાય સમ્મદેવ સુદ્ધકાયા, તતો એવ સુચિબ્રહ્મચારિની સામિકતો અઞ્ઞત્થ અબ્રહ્મચરિયાસમ્ભવતો. તથા હિ વુત્તં –

‘‘મયઞ્ચ ભરિયા નાતિક્કમામ,

અમ્હેપિ ભરિયા નાતિક્કમન્તિ;

અઞ્ઞત્ર તાહિ બ્રહ્મચરિયં ચરામ,

તસ્મા હિ અમ્હં દહરા નિ મિય્યરે’’તિ. (જા. ૧.૧૦.૯૭);

અથ વા સુચિબ્રહ્મચારિનીતિ સુચિનો સુદ્ધસ્સ બ્રહ્મસ્સ સેટ્ઠસ્સ ઉપોસથસીલસ્સ, મગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ વા અનુરૂપસ્સ પુબ્બભાગબ્રહ્મચરિયસ્સ વસેન સુચિબ્રહ્મચારિની.

૩૧૩. અનુધમ્મચારિનીતિ અરિયાનં ધમ્મસ્સ અનુધમ્મં ચરણસીલા. ઇમઞ્ચ અનન્તરં વુત્તં નિદ્દોસતાય અરિયં, અટ્ઠઙ્ગવરેહિ અટ્ઠહિ ઉત્તમઙ્ગેહિ અરિયત્તા એવ વા અરિયટ્ઠઙ્ગવરેહિ ઉપેતં આરોગ્યટ્ઠેન અનવજ્જટ્ઠેન ચ કુસલં સુખવિપાકતાય સુખાનિસંસતાય ચ સુખુદ્રયં ઉપાવસિન્તિ યોજના.

૩૧૪. વિસેસભાગિનીતિ વિસેસસ્સ દિબ્બસ્સ સમ્પત્તિભવસ્સ ભાગિની. સુગતિમ્હિ આગતાતિ સુગતિં આગતા ઉપગતા, સુગતિમ્હિ વા સુગતિયં દિબ્બસમ્પત્તિયં આગતા. ‘‘સુગતિઞ્હિ આગતા’’તિપિ પાઠો. તત્થ હીતિ નિપાતમત્તં, હેતુઅત્થો વા, યસ્મા સુગતિં આગતા, તસ્મા વિસેસભાગિનીતિ યોજના.

૩૧૫. વિમાનપાસાદવરેતિ વિમાનેસુ ઉત્તમપાસાદે, વિમાનસઙ્ખાતે વા અગ્ગપાસાદે, વિમાને વા વિગતમાને અપ્પમાણે મહન્તે વરપાસાદે પરિવારિતા અચ્છરાસઙ્ગણેન સયંપભા પમોદામિ, ‘‘અમ્હી’’તિ વા પદં આનેત્વા યોજેતબ્બં. દીઘાયુકિન્તિ હેટ્ઠિમેહિ દેવેહિ દીઘતરાયુકતાય તત્રૂપપન્નેહિ અનપ્પાયુકતાય ચ દીઘાયુકિં મં યથાવુત્તં દેવવિમાનમાગતં ઉપગતં દેવગણા રમેન્તીતિ યોજના. સેસં વુત્તનયમેવ.

પલ્લઙ્કવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.