૧૧. પઠમપતિબ્બતાવિમાનવણ્ણના

કોઞ્ચા મયૂરા દિવિયા ચ હંસાતિ પતિબ્બતાવિમાનં. તસ્સ કા ઉપ્પત્તિ? ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તત્થ અઞ્ઞતરા ઇત્થી પતિબ્બતા અહોસિ ભત્તુ અનુકૂલવત્તિની ખમા પદક્ખિણગ્ગાહિની, ન કુદ્ધાપિ પટિપ્ફરતિ, અફરુસવાચા સચ્ચવાદિની સદ્ધા પસન્ના યથાવિભવં દાનાનિ ચ અદાસિ. સા કેનચિદેવ રોગેન ફુટ્ઠા કાલં કત્વા તાવતિંસભવને નિબ્બત્તિ. અથાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો પુરિમનયેનેવ દેવચારિકં ચરન્તો તં દેવધીતરં મહતિં સમ્પત્તિં અનુભવન્તિં દિસ્વા તસ્સા સમીપમુપગતો. સા અચ્છરાસહસ્સપરિવુતા સટ્ઠિસકટભારાલઙ્કારપટિમણ્ડિતત્તભાવા થેરસ્સ પાદેસુ સિરસા વન્દિત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. થેરોપિ તાય કતપુઞ્ઞકમ્મં પુચ્છન્તો –

૯૩. ‘‘કોઞ્ચા મયૂરા દિવિયા ચ હંસા, વગ્ગુસ્સરા કોકિલા સમ્પતન્તિ;

પુપ્ફાભિકિણ્ણં રમ્મમિદં વિમાનં, અનેકચિત્તં નરનારિસેવિતં.

૯૪. ‘‘તત્થચ્છસિ દેવિ મહાનુભાવે, ઇદ્ધી વિકુબ્બન્તિ અનેકરૂપા;

ઇમા ચ તે અચ્છરાયો સમન્તતો, નચ્ચન્તિ ગાયન્તિ પમોદયન્તિ ચ.

૯૫. ‘‘દેવિદ્ધિપત્તાસિ મહાનુભાવે,

મનુસ્સભૂતા કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવા,

વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ. – આહ;

૯૬. ‘‘સા દેવતા અત્તમના, મોગ્ગલ્લાનેન પુચ્છિતા;

પઞ્હં પુટ્ઠા વિયાકાસિ, યસ્સ કમ્મસ્સિદં ફલં’’.

૯૭. ‘‘અહં મનુસ્સેસુ મનુસ્સભૂતા, પતિબ્બતાનઞ્ઞમના અહોસિં;

માતાવ પુત્તં અનુરક્ખમાના, કુદ્ધાપિહં નપ્ફરુસં અવોચં.

૯૮. ‘‘સચ્ચે ઠિતા મોસવજ્જં પહાય, દાને રતા સઙ્ગહિતત્તભાવા;

અન્નઞ્ચ પાનઞ્ચ પસન્નચિત્તા, સક્કચ્ચ દાનં વિપુલં અદાસિં.

૯૯. ‘‘તેન મેતાદિસો વણ્ણો, તેન મે ઇધ મિજ્ઝતિ;

ઉપ્પજ્જન્તિ ચ મે ભોગા, યે કેચિ મનસો પિયા.

૧૦૦. ‘‘અક્ખામિ તે ભિક્ખુ મહાનુભાવ, મનુસ્સભૂતા યમકાસિ પુઞ્ઞં;

તેનમ્હિ એવં જલિતાનુભાવા, વણ્ણો ચ મે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ. –

સા દેવતા વિસ્સજ્જેસિ.

૯૩. તત્થ કોઞ્ચાતિ કોઞ્ચસકુણા, યે ‘‘સારસા’’તિપિ વુચ્ચન્તિ. મયૂરાતિ મોરા. દિવિયાતિ દિબ્બાનુભાવા. ઇદઞ્હિ પદં ‘‘દિવિયા કોઞ્ચા, દિવિયા મયૂરા’’તિઆદિના ચતૂહિપિ પદેહિ યોજેતબ્બં. હંસાતિ સુવણ્ણહંસાદિહંસા. વગ્ગુસ્સરાતિ મધુરસ્સરા. કોકિલાતિ કાળકોકિલા ચેવ સુક્કકોકિલા ચ. સમ્પતન્તીતિ દેવતાય અભિરમણત્થં કીળન્તા લળન્તા સમન્તતો પતન્તિ વિચરન્તિ. કોઞ્ચાદિરૂપેન હિ દેવતાય રતિજનનત્થં પરિવારભૂતા દેવતા કીળન્તા લળન્તા ‘‘કોઞ્ચા’’તિઆદિના વુત્તા. પુપ્ફાભિકિણ્ણન્તિ ગન્થિતાગન્થિતેહિ નાનાવિધરતનકુસુમેહિ ઓકિણ્ણં. રમ્મન્તિ રમણીયં, મનોરમન્તિ અત્થો. અનેકચિત્તન્તિ અનેકેહિ ઉય્યાનકપ્પરુક્ખપોક્ખરણિઆદીહિ વિમાનેસુ ચ અનેકેહિ ભિત્તિવિસેસાદીહિ ચિત્તં. નરનારિસેવિતન્તિ પરિવારભૂતેહિ દેવપુત્તેહિ દેવધીતાહિ ચ ઉપસેવિતં.

૯૪. ઇદ્ધી વિકુબ્બન્તિ અનેકરૂપાતિ નાનારૂપાનં વિદંસનેન અનેકરૂપા કમ્માનુભાવસિદ્ધા ઇદ્ધી વિકુબ્બન્તી વિકુબ્બનિદ્ધિયો વલઞ્જેન્તી અચ્છસીતિ યોજના.

૯૭. અનઞ્ઞમનાતિ પતિબ્બતા, પતિતો અઞ્ઞસ્મિં મનો એતિસ્સાતિ અઞ્ઞમના, ન અઞ્ઞમનાતિ અનઞ્ઞમના, મય્હં સામિકતો અઞ્ઞસ્મિં પુરિસે પાપકં ચિત્તં ન ઉપ્પાદેસિન્તિ અત્થો. માતાવ પુત્તં અનુરક્ખમાનાતિ યથા માતા પુત્તં, એવં મય્હં સામિકં, સબ્બેપિ વા સત્તે હિતેસિતાય અહિતાપનયનકામતાય ચ અનુદ્દયમાના. કુદ્ધાપિહં નપ્ફરુસં અવોચન્તિ પરેન કતં અફાસુકં પટિચ્ચ કુદ્ધાપિ સમાના અહં ફરુસવચનં ન કથેસિં, અઞ્ઞદત્થુ પિયવચનમેવ અભાસિન્તિ અધિપ્પાયો.

૯૮. સચ્ચે ઠિતાતિ સચ્ચે પતિટ્ઠિતા. યસ્મા મુસાવાદા વેરમણિયા સચ્ચે પતિટ્ઠિતા નામ હોતિ, ન કદાચિ સચ્ચવચનમત્તેનાતિ આહ – મોસવજ્જં પહાયાતિ મુસાવાદં પહાય. દાને રતાતિ દાને અભિરતા, યુત્તપ્પયુત્તાતિ અત્થો. સઙ્ગહિતત્તભાવાતિ સઙ્ગહવત્થૂહિ અત્તાનં વિય સભાવેનેવ પરેસં સઙ્ગણ્હનસીલા અન્નઞ્ચ પાનઞ્ચ કમ્મફલસદ્ધાય પસન્નચિત્તા સક્કચ્ચં ચિત્તીકારેન અદાસિં, અઞ્ઞઞ્ચ વત્થાદિદાનં વિપુલં ઉળારં અદાસિન્તિ યોજના. સેસં વુત્તનયમેવ.

પતિબ્બતાવિમાનવણ્ણના નિટ્ઠિતા.