૨. દુતિયનિબ્બાનપટિસંયુત્તસુત્તવણ્ણના

૭૨. દુતિયે ઇમં ઉદાનન્તિ ઇમં નિબ્બાનસ્સ પકતિયા ગમ્ભીરભાવતો દુદ્દસભાવદીપનં ઉદાનં ઉદાનેસિ. તત્થ દુદ્દસન્તિ સભાવગમ્ભીરત્તા અતિસુખુમસણ્હસભાવત્તા ચ અનુપચિતઞાણસમ્ભારેહિ પસ્સિતું ન સક્કાતિ દુદ્દસં. વુત્તઞ્હેતં – ‘‘તઞ્હિ તે, માગણ્ડિય, અરિયં પઞ્ઞાચક્ખુ નત્થિ, યેન ત્વં આરોગ્યં જાનેય્યાસિ, નિબ્બાનમ્પિ પસ્સેય્યાસી’’તિ (મ. નિ. ૨.૨૧૮). અપરમ્પિ વુત્તં – ‘‘ઇદમ્પિ ખો ઠાનં દુદ્દસં, યદિદં સબ્બસઙ્ખારસમથો’’તિઆદિ (મહાવ. ૮; મ. નિ. ૧.૨૮૧; ૨.૩૩૭). અનતન્તિ રૂપાદિઆરમ્મણેસુ, કામાદીસુ ચ ભવેસુ નમનતો તન્નિન્નભાવેન પવત્તિતો સત્તાનઞ્ચ તત્થ નમનતો તણ્હા નતા નામ, નત્થિ એત્થ નતાતિ અનતં, નિબ્બાનન્તિ અત્થો. ‘‘અનન્ત’’ન્તિપિ પઠન્તિ, નિચ્ચસભાવત્તા અન્તવિરહિતં, અચવનધમ્મં નિરોધં અમતન્તિ અત્થો. કેચિ પન ‘‘અનન્ત’’ન્તિ પદસ્સ ‘‘અપ્પમાણ’’ન્તિ અત્થં વદન્તિ. એત્થ ચ ‘‘દુદ્દસ’’ન્તિ ઇમિના પઞ્ઞાય દુબ્બલીકરણેહિ રાગાદિકિલેસેહિ ચિરકાલભાવિતત્તા સત્તાનં અપચ્ચયભાવના ન સુકરાતિ નિબ્બાનસ્સ કિચ્છેન અધિગમનીયતં દસ્સેતિ. ન હિ સચ્ચં સુદસ્સનન્તિ ઇમિનાપિ તમેવત્થં પાકટં કરોતિ. તત્થ સચ્ચન્તિ નિબ્બાનં. તઞ્હિ કેનચિ પરિયાયેન અસન્તસભાવાભાવતો એકન્તેનેવ સન્તત્તા અવિપરીતટ્ઠેન સચ્ચં. ન હિ તં સુદસ્સનં ન સુખેન પસ્સિતબ્બં, સુચિરમ્પિ કાલં પુઞ્ઞઞાણસમ્ભારે સમાનેન્તેહિપિ કસિરેનેવ સમધિગન્તબ્બતો. તથા હિ વુત્તં ભગવતા – ‘‘કિચ્છેન મે અધિગત’’ન્તિ (મહાવ. ૮; મ. નિ. ૧.૨૮૧; ૨.૩૩૭).

પટિવિદ્ધા તણ્હા જાનતો પસ્સતો નત્થિ કિઞ્ચનન્તિ તઞ્ચ નિરોધસચ્ચં સચ્છિકિરિયાભિસમયવસેન અભિસમેન્તેન વિસયતો કિચ્ચતો ચ આરમ્મણતો ચ આરમ્મણપ્પટિવેધેન અસમ્મોહપ્પટિવેધેન ચ પટિવિદ્ધં, યથાપરિઞ્ઞાભિસમયવસેન દુક્ખસચ્ચં, ભાવનાભિસમયવસેન મગ્ગસચ્ચઞ્ચ અસમ્મોહતો પટિવિદ્ધં હોતિ, એવં પહાનાભિસમયવસેન અસમ્મોહતો ચ પટિવિદ્ધા તણ્હા હોતિ. એવઞ્ચ ચત્તારિ સચ્ચાનિ યથાભૂતં અરિયમગ્ગપઞ્ઞાય જાનતો પસ્સતો ભવાદીસુ નતભૂતા તણ્હા નત્થિ, તદભાવે સબ્બસ્સપિ કિલેસવટ્ટસ્સ અભાવો, તતોવ કમ્મવિપાકવટ્ટાનં અસમ્ભવોયેવાતિ એવં ભગવા તેસં ભિક્ખૂનં અનવસેસવટ્ટદુક્ખવૂપસમહેતુભૂતં અમતમહાનિબ્બાનસ્સ આનુભાવં પકાસેસિ. સેસં વુત્તનયમેવ.

દુતિયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.