૮. પિણ્ડપાતિકસુત્તવણ્ણના

૨૮. અટ્ઠમે પચ્છાભત્તન્તિ એકાસનિકખલુપચ્છાભત્તિકાનં પાતોવ ભુત્તાનં અન્તોમજ્ઝન્હિકોપિ પચ્છાભત્તમેવ, ઇધ પન પકતિભત્તસ્સેવ પચ્છતો પચ્છાભત્તન્તિ વેદિતબ્બં. પિણ્ડપાતપટિક્કન્તાનન્તિ પિણ્ડપાતતો પટિક્કન્તાનં, પિણ્ડપાતં પરિયેસિત્વા ભત્તકિચ્ચસ્સ નિટ્ઠાપનવસેન તતો નિવત્તાનં. કરેરિમણ્ડલમાળેતિ એત્થ કરેરીતિ વરુણરુક્ખસ્સ નામં. સો કિર ગન્ધકુટિયા મણ્ડપસ્સ સાલાય ચ અન્તરે હોતિ, તેન ગન્ધકુટીપિ ‘‘કરેરિકુટિકા’’તિ વુચ્ચતિ, મણ્ડપોપિ સાલાપિ ‘‘કરેરિમણ્ડલમાળો’’તિ. તસ્મા કરેરિરુક્ખસ્સ અવિદૂરે કતે નિસીદનસાલસઙ્ખાતે મણ્ડલમાળે. તિણપણ્ણચ્છદનં અનોવસ્સકં ‘‘મણ્ડલમાળો’’તિ વદન્તિ, અતિમુત્તકાદિલતામણ્ડપો ‘‘મણ્ડલમાળો’’તિ અપરે.

કાલેન કાલન્તિ કાલે કાલે અન્તરન્તરા, તસ્મિં તસ્મિં સમયેતિ અત્થો. મનાપિકેતિ મનવડ્ઢકે, પિયરૂપે ઇટ્ઠેતિ અત્થો. ઇટ્ઠાનિટ્ઠભાવો ચ પુગ્ગલવસેન ચ દ્વારવસેન ચ ગહેતબ્બો. એકચ્ચસ્સ હિ ઇટ્ઠાભિમતો એકચ્ચસ્સ અનિટ્ઠો હોતિ, એકચ્ચસ્સ અનિટ્ઠાભિમતો એકચ્ચસ્સ ઇટ્ઠો. તથા એકસ્સ દ્વારસ્સ ઇટ્ઠો અઞ્ઞસ્સ અનિટ્ઠો. વિપાકવસેન પનેત્થ વિનિચ્છયો વેદિતબ્બો. કુસલવિપાકો હિ એકન્તેન ઇટ્ઠો, અકુસલવિપાકો અનિટ્ઠો એવાતિ. ચક્ખુના રૂપે પસ્સિતુન્તિ ગામં પિણ્ડાય પવિટ્ઠો ઉપાસકેહિ ગેહં પવેસેત્વા પૂજાસક્કારકરણત્થં ઉપનીતેસુ આસનવિતાનાદીસુ નાનાવિરાગસમુજ્જલવણ્ણસઙ્ખાતે રજનીયે અઞ્ઞે ચ સવિઞ્ઞાણકરૂપે ચક્ખુદ્વારિકવિઞ્ઞાણેહિ પસ્સિતું. સદ્દેતિ તથેવ ઇસ્સરજનાનં ગેહં પવિટ્ઠો તેસં પયુત્તે ગીતવાદિતસદ્દે સોતું. ગન્ધેતિ તથા તેહિ પૂજાસક્કારવસેન ઉપનીતે પુપ્ફધૂમાદિગન્ધે ઘાયિતું. રસેતિ તેહિ દિન્નાહારપરિભોગે નાનગ્ગરસે સાયિતું. ફોટ્ઠબ્બેતિ મહગ્ઘપચ્ચત્થરણેસુ આસનેસુ નિસિન્નકાલે સુખસમ્ફસ્સે ફોટ્ઠબ્બે ફુસિતું. એવઞ્ચ પઞ્ચદ્વારિકઇટ્ઠારમ્મણપ્પટિલાભં કિત્તેત્વા ઇદાનિ મનોદ્વારિકઇટ્ઠારમ્મણપ્પટિલાભં દસ્સેતું ‘‘સક્કતો’’તિઆદિ વુત્તં. તં હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ.

કિં પન અપિણ્ડપાતિકાનં અયં નયો ન લબ્ભતીતિ? લબ્ભતિ. તેસમ્પિ હિ નિમન્તનસલાકભત્તાદિઅત્થં ગામં ગતકાલે ઉળારવિભવા ઉપાસકા તથા સક્કારસમ્માનં કરોન્તિયેવ, તં પન અનિયતં. પિણ્ડપાતિકાનં પન તદા નિચ્ચમેવ તત્થ પૂજાસક્કારં કરિયમાનં દિસ્વા, સક્કારગરુતાય અનિસ્સરણમગ્ગે ઠત્વા, અયોનિસોમનસિકારવસેન તે ભિક્ખૂ એવમાહંસુ. તેનેવાહ – ‘‘હન્દાવુસો, મયમ્પિ પિણ્ડપાતિકા હોમા’’તિઆદિ.

તત્થ હન્દાતિ વોસ્સગ્ગત્થે નિપાતો. લચ્છામાતિ લભિસ્સામ. તેનુપસઙ્કમીતિ તત્થ સુરભિગન્ધકુટિયં નિસિન્નો તેસં તં કથાસલ્લાપં સુત્વા ‘‘ઇમે ભિક્ખૂ માદિસસ્સ નામ બુદ્ધસ્સ સાસને પબ્બજિત્વા મયા સદ્ધિં એકવિહારે વસન્તાપિ એવં અયોનિસોમનસિકારવસેન કથં પવત્તેન્તિ, સલ્લેખે ન વત્તન્તિ, હન્દ તે તતો નિવારેત્વા સલ્લેખવિહારે નિયોજેસ્સામી’’તિ મણ્ડલમાળં ઉપસઙ્કમિ. સેસં હેટ્ઠા વુત્તનયમેવ.

એતમત્થં વિદિત્વાતિ ‘‘અપ્પિચ્છતાસન્તુટ્ઠિતાસલ્લેખાનં વસેન કિલેસે ધુનિતું તણ્હં વિસોસેતું પટિપન્નોતિ પિણ્ડપાતિકસ્સ સતો દેવા પિહયન્તિ, તસ્સ પટિપત્તિયા આદરજાતા પિયાયન્તિ, ન ઇતો અઞ્ઞથા’’તિ ઇમમત્થં વિદિત્વા તદત્થદીપનં ઇમં ઉદાનં ઉદાનેસિ.

તત્થ નો ચે સદ્દસિલોકનિસ્સિતોતિ ‘‘અહો અય્યો અપ્પિચ્છો સન્તુટ્ઠો પરમસલ્લેખવુત્તી’’તિઆદિના પરેહિ કિત્તિતબ્બસદ્દસઙ્ખાતં સિલોકં. તણ્હાય નિસ્સિતો ન હોતિ ચેતિ અત્થો. સદ્દો વા સમ્મુખા વણ્ણભણનથુતિઘોસો, સિલોકો પરમ્મુખભૂતા પસંસા પત્થટયસતા વા. સેસં અનન્તરસુત્તે વુત્તનયમેવ.

અટ્ઠમસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.