૬. મહાપજાપતિગોતમીથેરીગાથાવણ્ણના

બુદ્ધ વીર નમો ત્યત્થૂતિઆદિકા મહાપજાપતિગોતમિયા ગાથા. અયમ્પિ કિર પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે હંસવતીનગરે કુલગેહે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પત્વા સત્થુ સન્તિકે ધમ્મં સુણન્તી સત્થારં એકં ભિક્ખુનિં રત્તઞ્ઞૂનં અગ્ગટ્ઠાને ઠપેન્તં દિસ્વા, અધિકારકમ્મં કત્વા તં ઠાનન્તરં પત્થેત્વા યાવજીવં દાનાદીનિ પુઞ્ઞાનિ કત્વા કપ્પસતસહસ્સં દેવમનુસ્સેસુ સંસરિત્વા, કસ્સપસ્સ ચ ભગવતો અન્તરે અમ્હાકઞ્ચ ભગવતો બુદ્ધસુઞ્ઞે લોકે બારાણસિયં પઞ્ચન્નં દાસિસતાનં જેટ્ઠિકા હુત્વા નિબ્બત્તિ. અથ સા વસ્સૂપનાયિકસમયે પઞ્ચ પચ્ચેકબુદ્ધે નન્દમૂલકપબ્ભારતો ઇસિપતને ઓતરિત્વા, નગરે પિણ્ડાય ચરિત્વા ઇસિપતનમેવ ગન્ત્વા, વસ્સૂપનાયિકસમયે કુટિયા અત્થાય હત્થકમ્મં પરિયેસન્તે દિસ્વા, તા દાસિયો તાસં અત્તનો ચ સામિકે સમાદપેત્વા ચઙ્કમાદિપરિવારસમ્પન્ના પઞ્ચ કુટિયો કારેત્વા, મઞ્ચપીઠપાનીયપરિભોજનીયભાજનાદીનિ ઉપટ્ઠપેત્વા પચ્ચેકબુદ્ધે તેમાસં તત્થેવ વસનત્થાય પટિઞ્ઞં કારેત્વા વારભિક્ખં પટ્ઠપેસું. યા અત્તનો વારદિવસે ભિક્ખં દાતું ન સક્કોતિ, તસ્સા સયં સકગેહતો નીહરિત્વા દેતિ. એવં તેમાસં પટિજગ્ગિત્વા પવારણાય સમ્પત્તાય એકેકં દાસિં એકેકં સાટકં વિસ્સજ્જાપેસિ. પઞ્ચથૂલસાટકસતાનિ અહેસું. તાનિ પરિવત્તાપેત્વા પઞ્ચન્નં પચ્ચેકબુદ્ધાનં તિચીવરાનિ કત્વા અદાસિ. પચ્ચેકબુદ્ધા તાસં પસ્સન્તીનંયેવ આકાસેન ગન્ધમાદનપબ્બતં અગમંસુ.

તાપિ સબ્બા યાવજીવં કુસલં કત્વા દેવલોકે નિબ્બત્તિંસુ. તાસં જેટ્ઠિકા તતો ચવિત્વા બારાણસિયા અવિદૂરે પેસકારગામે પેસકારજેટ્ઠકસ્સ ગેહે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પત્વા, પદુમવતિયા પુત્તે પઞ્ચસતે પચ્ચેકબુદ્ધે દિસ્વા સમ્પિયાયમાના સબ્બે વન્દિત્વા ભિક્ખં અદાસિ. તે ભત્તકિચ્ચં કત્વા ગન્ધમાદનમેવ અગમંસુ. સાપિ યાવજીવં કુસલં કત્વા દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તી અમ્હાકં સત્થુ નિબ્બત્તિતો પુરેતરમેવ દેવદહનગરે મહાસુપ્પબુદ્ધસ્સ ગેહે પટિસન્ધિં ગણ્હિ, ગોતમીતિસ્સા ગોત્તાગતમેવ નામં અહોસિ; મહામાયાય કનિટ્ઠભગિની. લક્ખણપાઠકાપિ ‘‘ઇમાસં દ્વિન્નમ્પિ કુચ્છિયં વસિતા દારકા ચક્કવત્તિનો ભવિસ્સન્તી’’તિ બ્યાકરિંસુ. સુદ્ધોદનમહારાજા વયપ્પત્તકાલે દ્વેપિ મઙ્ગલં કત્વા અત્તનો ઘરં અભિનેસિ.

અપરભાગે અમ્હાકં સત્થરિ ઉપ્પજ્જિત્વા પવત્તિતવરધમ્મચક્કે અનુપુબ્બેન તત્થ તત્થ વેનેય્યાનં અનુગ્ગહં કરોન્તે વેસાલિં ઉપનિસ્સાય કૂટાગારસાલાયં વિહરન્તે સુદ્ધોદનમહારાજા સેતચ્છત્તસ્સ હેટ્ઠા અરહત્તં સચ્છિકત્વા પરિનિબ્બાયિ. અથ મહાપજાપતિગોતમી પબ્બજિતુકામા હુત્વા સત્થારં એકવારં પબ્બજ્જં યાચમાના અલભિત્વા દુતિયવારં કેસે છિન્દાપેત્વા કાસાયાનિ અચ્છાદેત્વા કલહવિવાદસુત્તન્તદેસનાપરિયોસાને (સુ. નિ. ૮૬૮ આદયો) નિક્ખમિત્વા પબ્બજિતાનં પઞ્ચન્નં સક્યકુમારસતાનં પાદપરિચારિકાહિ સદ્ધિં વેસાલિં ગન્ત્વા આનન્દત્થેરં સત્થારં યાચાપેત્વા અટ્ઠહિ ગરુધમ્મેહિ (અ. નિ. ૮.૫૧; ચૂળવ. ૪૦૩) પબ્બજ્જઞ્ચ ઉપસમ્પદઞ્ચ પટિલભિ. ઇતરા પન સબ્બાપિ એકતોઉપસમ્પન્ના અહેસું. અયમેત્થ સઙ્ખેપો, વિત્થારતો પનેતં વત્થુ પાળિયં આગતમેવ.

એવં ઉપસમ્પન્ના પન મહાપજાપતિગોતમી સત્થારં ઉપસઙ્કમિત્વા અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. અથસ્સા સત્થા ધમ્મં દેસેસિ. સા સત્થુ સન્તિકે કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા ભાવનમનુયુઞ્જન્તી ન ચિરસ્સેવ અભિઞ્ઞાપટિસમ્ભિદાપરિવારં અરહત્તં પાપુણિ. સેસા પન પઞ્ચસતા ભિક્ખુનિયો નન્દકોવાદપરિયોસાને (મ. નિ. ૩.૩૯૮ આદયો) છળભિઞ્ઞા અહેસું. અથેકદિવસં સત્થા જેતવનમહાવિહારે અરિયગણમજ્ઝે નિસિન્નો ભિક્ખુનિયો ઠાનન્તરે ઠપેન્તો મહાપજાપતિગોતમિં રત્તઞ્ઞૂનં ભિક્ખુનીનં અગ્ગટ્ઠાને ઠપેસિ. સા ફલસુખેન નિબ્બાનસુખેન ચ વીતિનામેન્તી કતઞ્ઞુતાય ઠત્વા એકદિવસં સત્થુ ગુણાભિત્થવનપુબ્બકઉપકારકવિભાવનામુખેન અઞ્ઞં બ્યાકરોન્તી –

૧૫૭. ‘‘બુદ્ધવીર નમો ત્યત્થુ, સબ્બસત્તાનમુત્તમ;

યો મં દુક્ખા પમોચેસિ, અઞ્ઞઞ્ચ બહુકં જનં.

૧૫૮. ‘‘સબ્બદુક્ખં પરિઞ્ઞાતં, હેતુતણ્હા વિસોસિતા;

ભાવિતો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો, નિરોધો ફુસિતો મયા.

૧૫૯. ‘‘માતા પુત્તો પિતા ભાતા, અય્યકા ચ પુરે અહું;

યથાભુચ્ચમજાનન્તી, સંસરિંહં અનિબ્બિસં.

૧૬૦. ‘‘દિટ્ઠો હિ મે સો ભગવા, અન્તિમોયં સમુસ્સયો;

વિક્ખીણો જાતિસંસારો, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવો.

૧૬૧. ‘‘આરદ્ધવીરિયે પહિતત્તે, નિચ્ચં દળ્હપરક્કમે;

સમગ્ગે સાવકે પસ્સે, એસા બુદ્ધાન વન્દના.

૧૬૨. ‘‘બહૂનં વત અત્થાય, માયા જનયિ ગોતમં;

બ્યાધિમરણતુન્નાનં, દુક્ખક્ખન્ધં બ્યપાનુદી’’તિ. – ઇમા ગાથા અભાસિ;

તત્થ બુદ્ધવીરાતિ ચતુસચ્ચબુદ્ધેસુ વીર, સબ્બબુદ્ધા હિ ઉત્તમવીરિયેહિ ચતુસચ્ચબુદ્ધેહિ વા ચતુબ્બિધસમ્મપ્પધાનવીરિયનિપ્ફત્તિયા વિજિતવિજયત્તા વીરા નામ. ભગવા પન વીરિયપારમિપારિપૂરિયા ચતુરઙ્ગસમન્નાગતવીરિયાધિટ્ઠાનેન સાતિસયચતુબ્બિધસમ્મપ્પધાનકિચ્ચનિપ્ફત્તિયા તસ્સા ચ વેનેય્યસન્તાને સમ્મદેવ પતિટ્ઠાપિતત્તા વિસેસતો વીરિયયુત્તતાય વીરોતિ વત્તબ્બતં અરહતિ. નમો ત્યત્થૂતિ નમો નમક્કારો તે હોતુ. સબ્બસત્તાનમુત્તમાતિ અપદાદિભેદેસુ સત્તેસુ સીલાદિગુણેહિ ઉત્તમો ભગવા. તદેકદેસં સત્થુપકારગુણં દસ્સેતું, ‘‘યો મં દુક્ખા પમોચેસિ, અઞ્ઞઞ્ચ બહુકં જન’’ન્તિ વત્વા અત્તનો દુક્ખા પમુત્તભાવં વિભાવેન્તી ‘‘સબ્બદુક્ખ’’ન્તિ ગાથમાહ.

પુન યતો પમોચેસિ, તં વટ્ટદુક્ખં એકદેસેન દસ્સેન્તી ‘‘માતા પુત્તો’’તિ ગાથમાહ. તત્થ યથાભુચ્ચમજાનન્તીતિ પવત્તિહેતુઆદિં યથાભૂતં અનવબુજ્ઝન્તી. સંસરિંહં અનિબ્બિસન્તિ સંસારસમુદ્દે પતિટ્ઠં અવિન્દન્તી અલભન્તી ભવાદીસુ અપરાપરુપ્પત્તિવસેન સંસરિં અહન્તિ કથેન્તી આહ ‘‘માતા પુત્તો’’તિઆદિ. યસ્મિં ભવે એતસ્સ માતા અહોસિ, તતો અઞ્ઞસ્મિં ભવે તસ્સેવ પુત્તો, તતો અઞ્ઞસ્મિં ભવે પિતા ભાતા અહૂતિ અત્થો.

‘‘દિટ્ઠો હિ મે’’તિ ગાથાયપિ અત્તનો દુક્ખતો પમુત્તભાવમેવ વિભાવેતિ. તત્થ દિટ્ઠો હિ મે સો ભગવાતિ સો ભગવા સમ્માસમ્બુદ્ધો અત્તના દિટ્ઠલોકુત્તરધમ્મદસ્સનેન ઞાણચક્ખુના મયા પચ્ચક્ખતો દિટ્ઠો. યો હિ ધમ્મં પસ્સતિ, સો ભગવન્તં પસ્સતિ નામ. યથાહ – ‘‘યો ખો, વક્કલિ, ધમ્મં પસ્સતિ, સો મં પસ્સતી’’તિઆદિ (સં. નિ. ૩.૮૭).

આરદ્ધવીરિયેતિ પગ્ગહિતવીરિયે. પહિતત્તેતિ નિબ્બાનં પેસિતચિત્તે. નિચ્ચં દળ્હપરક્કમેતિ અપત્તસ્સ પત્તિયા પત્તસ્સ વેપુલ્લત્થાય સબ્બકાલં થિરપરક્કમે. સમગ્ગેતિ સીલદિટ્ઠિસામઞ્ઞેન સંહતભાવેન સમગ્ગે. સત્થુદેસનાય સવનન્તે જાતત્તા સાવકે, ‘‘ઇમે મગ્ગટ્ઠા ઇમે ફલટ્ઠા’’તિ યાથાવતો પસ્સતિ. એસા બુદ્ધાન વન્દનાતિ યા સત્થુ ધમ્મસરીરભૂતસ્સ અરિયસાવકાનં અરિયભાવભૂતસ્સ ચ લોકુત્તરધમ્મસ્સ અત્તપચ્ચક્ખકિરિયા, એસા સમ્માસમ્બુદ્ધાનં સાવકબુદ્ધાનઞ્ચ વન્દના યાથાવતો ગુણનિન્નતા.

‘‘બહૂનં વત અત્થાયા’’તિ ઓસાનગાથાયપિ સત્થુ લોકસ્સ બહૂપકારતંયેવ વિભાવેતિ. યં પનેત્થ અત્થતો ન વિભત્તં, તં સુવિઞ્ઞેય્યમેવ.

અથેકદા મહાપજાપતિગોતમી સત્થરિ વેસાલિયં વિહરન્તે મહાવને કૂટાગારસાલાયં સયં વેસાલિયં ભિક્ખુનુપસ્સયે વિહરન્તી પુબ્બણ્હસમયં વેસાલિયં પિણ્ડાય ચરિત્વા ભત્તં ભુઞ્જિત્વા અત્તનો દિવાટ્ઠાને યથાપરિચ્છિન્નકાલં ફલસમાપત્તિસુખેન વીતિનામેત્વા ફલસમાપત્તિતો વુટ્ઠાય અત્તનો પટિપત્તિં પચ્ચવેક્ખિત્વા સોમનસ્સજાતા અત્તનો આયુસઙ્ખારે આવજ્જેન્તી તેસં ખીણભાવં ઞત્વા એવં ચિન્તેસિ – ‘‘યંનૂનાહં વિહારં ગન્ત્વા ભગવન્તં અનુજાનાપેત્વા મનોભાવનીયે ચ થેરે સબ્બેવ સબ્રહ્મચરિયે આપુચ્છિત્વા ઇધેવ આગન્ત્વા પરિનિબ્બાયેય્ય’’ન્તિ. યથા ચ થેરિયા, એવં તસ્સા પરિવારભૂતાનં પઞ્ચન્નં ભિક્ખુનિસતાનં પરિવિતક્કો અહોસિ. તેન વુત્તં અપદાને (અપ. થેરી ૨.૨.૯૭-૨૮૮) –

‘‘એકદા લોકપજ્જોતો, વેસાલિયં મહાવને;

કૂટાગારે કુસાલાયં, વસતે નરસારથિ.

‘‘તદા જિનસ્સ માતુચ્છા, મહાગોતમિ ભિક્ખુની;

તહિં કતે પુરે રમ્મે, વસી ભિક્ખુનુપસ્સયે.

‘‘ભિક્ખુનીહિ વિમુત્તાહિ, સતેહિ સહ પઞ્ચહિ;

રહોગતાય તસ્સેવં, ચિતસ્સાસિ વિતક્કિતં.

‘‘બુદ્ધસ્સ પરિનિબ્બાનં, સાવકગ્ગયુગસ્સ વા;

રાહુલાનન્દનન્દાનં, નાહં લચ્છામિ પસ્સિતું.

‘‘બુદ્ધસ્સ પરિનિબ્બાના, સાવકગ્ગયુગસ્સ વા;

મહાકસ્સપનન્દાનં, આનન્દરાહુલાન ચ.

‘‘પટિકચ્ચાયુસઙ્ખારં, ઓસજ્જિત્વાન નિબ્બુતિં;

ગચ્છેય્યં લોકનાથેન, અનુઞ્ઞાતા મહેસિના.

‘‘તથા પઞ્ચસતાનમ્પિ, ભિક્ખુનીનં વિતક્કિતં;

આસિ ખેમાદિકાનમ્પિ, એતદેવ વિતક્કિતં.

‘‘ભૂમિચાલો તદા અસિ, નાદિતા દેવદુન્દુભી;

ઉપસ્સયાધિવત્થાયો, દેવતા સોકપીળિતા.

‘‘વિલપન્તા સુકરુણં, તત્થસ્સૂનિ પવત્તયું;

મિત્તા ભિક્ખુનિયો તાહિ, ઉપગન્ત્વાન ગોતમિં.

‘‘નિપચ્ચ સિરસા પાદે, ઇદં વચનમબ્રવું;

તત્થ તોયલવાસિત્તા, મયમય્યે રહોગતા.

‘‘સા ચલા ચલિતા ભૂમિ, નાદિતા દેવદુન્દુભી;

પરિદેવા ચ સુય્યન્તે, કિમત્થં નૂન ગોતમી.

‘‘તદા અવોચ સા સબ્બં, યથાપરિવિતક્કિતં;

તાયોપિ સબ્બા આહંસુ, યથાપરિવિતક્કિતં.

‘‘યદિ તે રુચિતં અય્યે, નિબ્બાનં પરમં સિવં;

નિબ્બાયિસ્સામ સબ્બાપિ, બુદ્ધાનુઞ્ઞાય સુબ્બતે.

‘‘મયં સહાવ નિક્ખન્તા, ઘરાપિ ચ ભવાપિ ચ;

સહાયેવ ગમિસ્સામ, નિબ્બાનં પદમુત્તમં.

‘‘નિબ્બાનાય વજન્તીનં, કિં વક્ખામીતિ સા વદં;

સહ સબ્બાહિ નિગ્ગઞ્છિ, ભિક્ખુનીનિલયા તદા.

‘‘ઉપસ્સયે યાધિવત્થા, દેવતા તા ખમન્તુ મે;

ભિક્ખુનીનિલયસ્સેદં, પચ્છિમં દસ્સનં મમ.

‘‘ન જરા મચ્ચુ વા યત્થ, અપ્પિયેહિ સમાગમો;

પિયેહિ ન વિયોગોત્થિ, તં વજિસ્સં અસઙ્ખતં.

‘‘અવીતરાગા તં સુત્વા, વચનં સુગતોરસા;

સોકટ્ટા પરિદેવિંસુ, અહો નો અપ્પપુઞ્ઞતા.

‘‘ભિક્ખુનીનિલયો સુઞ્ઞો, ભૂતો તાહિ વિના અયં;

પભાતે વિય તારાયો, ન દિસ્સન્તિ જિનોરસા.

‘‘નિબ્બાનં ગોતમી યાતિ, સતેહિ સહ પઞ્ચહિ;

નદીસતેહિવ સહ, ગઙ્ગા પઞ્ચહિ સાગરં.

‘‘રથિયાય વજન્તિયો, દિસ્વા સદ્ધા ઉપાસિકા;

ઘરા નિક્ખમ્મ પાદેસુ, નિપચ્ચ ઇદમબ્રવું.

‘‘પસીદસ્સુ મહાભોગે, અનાથાયો વિહાય નો;

તયા ન યુત્તા નિબ્બાતું, ઇચ્છટ્ટા વિલપિંસુ તા.

‘‘તાસં સોકપહાનત્થં, અવોચ મધુરં ગિરં;

રુદિતેન અલં પુત્તા, હાસકાલોયમજ્જ વો.

‘‘પરિઞ્ઞાતં મયા દુક્ખં, દુક્ખહેતુ વિવજ્જિતો;

નિરોધો મે સચ્છિકતો, મગ્ગો ચાપિ સુભાવિતો.

‘‘પરિચિણ્ણો મયા સત્થા, કતં બુદ્ધસ્સ સાસનં;

ઓહિતો ગરુકો ભારો, ભવનેત્તિ સમૂહતા.

‘‘યસ્સત્થાય પબ્બજિતા, અગારસ્માનગારિયં;

સો મે અત્થો અનુપ્પત્તો, સબ્બસંયોજનક્ખયો.

‘‘બુદ્ધો તસ્સ ચ સદ્ધમ્મો, અનૂનો યાવ તિટ્ઠતિ;

નિબ્બાતું તાવ કાલો મે, મા મં સોચથ પુત્તિકા.

‘‘કોણ્ડઞ્ઞાનન્દનન્દાદી, તિટ્ઠન્તિ રાહુલો જિનો;

સુખિતો સહિતો સઙ્ઘો, હતદબ્બા ચ તિત્થિયા.

‘‘ઓક્કાકવંસસ્સ યસો, ઉસ્સિતો મારમદ્દનો;

નનુ સમ્પતિ કાલો મે, નિબ્બાનત્થાય પુત્તિકા.

‘‘ચિરપ્પભુતિ યં મય્હં, પત્થિતં અજ્જ સિજ્ઝતે;

આનન્દભેરિકાલોયં, કિં વો અસ્સૂહિ પુત્તિકા.

‘‘સચે મયિ દયા અત્થિ, યદિ ચત્થિ કતઞ્ઞુતા;

સદ્ધમ્મટ્ઠિતિયા સબ્બા, કરોથ વીરિયં દળ્હં.

‘‘થીનં અદાસિ પબ્બજ્જં, સમ્બુદ્ધો યાચિતો મયા;

તસ્મા યથાહં નન્દિસ્સં, તથા તમનુતિટ્ઠથ.

‘‘તા એવમનુસાસિત્વા, ભિક્ખુનીહિ પુરક્ખતા;

ઉપેચ્ચ બુદ્ધં વન્દિત્વા, ઇદં વચનમબ્રવિ.

‘‘અહં સુગત તે માતા, ત્વઞ્ચ વીર પિતા મમ;

સદ્ધમ્મસુખદ નાથ, તયિ જાતામ્હિ ગોતમ.

‘‘સંવદ્ધિતોયં સુગત, રૂપકાયો મયા તવ;

અનિન્દિતો ધમ્મકાયો, મમ સંવદ્ધિતો તયા.

‘‘મુહુત્તં તણ્હાસમણં, ખીરં ત્વં પાયિતો મયા;

તયાહં સન્તમચ્ચન્તં, ધમ્મખીરઞ્હિ પાયિતા.

‘‘બન્ધનારક્ખણે મય્હં, અણણો ત્વં મહામુને;

પુત્તકામા થિયો યાચં, લભન્તિ તાદિસં સુતં.

‘‘મન્ધાતાદિનરિન્દાનં, યા માતા સા ભવણ્ણવે;

નિમુગ્ગાહં તયા પુત્ત, તારિતા ભવસાગરા.

‘‘રઞ્ઞો માતા મહેસીતિ, સુલભં નામમિત્થિનં;

બુદ્ધમાતાતિ યં નામં, એતં પરમદુલ્લભં.

‘‘તઞ્ચ લદ્ધં મહાવીર, પણિધાનં મમં તયા;

અણુકં વા મહન્તં વા, તં સબ્બં પૂરિતં મયા.

‘‘પરિનિબ્બાતુમિચ્છામિ, વિહાયેમં કળેવરં;

અનુજાનાહિ મે વીર, દુક્ખન્તકર નાયક.

‘‘ચક્કઙ્કુસધજાકિણ્ણે, પાદે કમલકોમલે;

પસારેહિ પણામં તે, કરિસ્સં પુત્તઉત્તમે.

‘‘સુવણ્ણરાસિસઙ્કાસં, સરીરં કુરુ પાકટં;

કત્વા દેહં સુદિટ્ઠં તે, સન્તિં ગચ્છામિ નાયક.

‘‘દ્વત્તિંસલક્ખણૂપેતં, સુપ્પભાલઙ્કતં તનું;

સઞ્ઝાઘનાવ બાલક્કં, માતુચ્છં દસ્સયી જિનો.

‘‘ફુલ્લારવિન્દસંકાસે, તરુણાદિચ્ચસપ્પભે;

ચક્કઙ્કિતે પાદતલે, તતો સા સિરસા પતિ.

‘‘પણમામિ નરાદિચ્ચ, આદિચ્ચકુલકેતુકં;

પચ્છિમે મરણે મય્હં, ન તં ઇક્ખામહં પુનો.

‘‘ઇત્થિયો નામ લોકગ્ગ, સબ્બદોસાકરા મતા;

યદિ કો ચત્થિ દોસો મે, ખમસ્સુ કરુણાકર.

‘‘ઇત્થિકાનઞ્ચ પબ્બજ્જં, હં તં યાચિં પુનપ્પુનં;

તત્થ ચે અત્થિ દોસો મે, તં ખમસ્સુ નરાસભ.

‘‘મયા ભિક્ખુનિયો વીર, તવાનુઞ્ઞાય સાસિતા;

તત્ર ચે અત્થિ દુન્નીતં, તં ખમસ્સુ ખમાધિપ.

‘‘અક્ખન્તે નામ ખન્તબ્બં, કિં ભવે ગુણભૂસને;

કિમુત્તરં તે વત્થામિ, નિબ્બાનાય વજન્તિયા.

‘‘સુદ્ધે અનૂને મમ ભિક્ખુસઙ્ઘે, લોકા ઇતો નિસ્સરિતું ખમન્તે;

પભાતકાલે બ્યસનઙ્ગતાનં, દિસ્વાન નિય્યાતિવ ચન્દલેખા.

‘‘તદેતરા ભિક્ખુનિયો જિનગ્ગં, તારાવ ચન્દાનુગતા સુમેરું;

પદક્ખિણં કચ્ચ નિપચ્ચ પાદે, ઠિતા મુખન્તં સમુદિક્ખમાના.

‘‘ન તિત્તિપુબ્બં તવ દસ્સનેન, ચક્ખું ન સોતં તવ ભાસિતેન;

ચિત્તં મમં કેવલમેકમેવ, પપ્પુય્ય તં ધમ્મરસેન તિત્તિ.

‘‘નદતો પરિસાયં તે, વાદિતબ્બપહારિનો;

યે તે દક્ખન્તિ વદનં, ધઞ્ઞા તે નરપુઙ્ગવ.

‘‘દીઘઙ્ગુલી તમ્બનખે, સુભે આયતપણ્હિકે;

યે પાદે પણમિસ્સન્તિ, તેપિ ધઞ્ઞા ગુણન્ધર.

‘‘મધુરાનિ પહટ્ઠાનિ, દોસગ્ઘાનિ હિતાનિ ચ;

યે તે વાક્યાનિ સુય્યન્તિ, તેપિ ધઞ્ઞા નરુત્તમ.

‘‘ધઞ્ઞાહં તે મહાવીર, પાદપૂજનતપ્પરા;

તિણ્ણસંસારકન્તારા, સુવાક્યેન સિરીમતો.

‘‘તતો સા અનુસાવેત્વા, ભિક્ખુસઙ્ઘમ્પિ સુબ્બતા;

રાહુલાનન્દનન્દે ચ, વન્દિત્વા ઇદમબ્રવિ.

‘‘આસીવિસાલયસમે, રોગાવાસે કળેવરે;

નિબ્બિન્દા દુક્ખસઙ્ઘાટે, જરામરણગોચરે.

‘‘નાનાકલિમલાકિણ્ણે, પરાયત્તે નિરીહકે;

તેન નિબ્બાતુમિચ્છામિ, અનુમઞ્ઞથ પુત્તકા.

‘‘નન્દો રાહુલભદ્દો ચ, વીતસોકા નિરાસવા;

ઠિતાચલટ્ઠિતિ થિરા, ધમ્મતમનુચિન્તયું.

‘‘ધિરત્થુ સઙ્ખતં લોલં, અસારં કદલૂપમં;

માયામરીચિસદિસં, ઇત્તરં અનવટ્ઠિતં.

‘‘યત્થ નામ જિનસ્સાયં, માતુચ્છા બુદ્ધપોસિકા;

ગોતમી નિધનં યાતિ, અનિચ્ચં સબ્બસઙ્ખતં.

‘‘આનન્દો ચ તદા સેખો, સોકટ્ટો જિનવચ્છલો;