૨. સૂકરમુખપેતવત્થુવણ્ણના

કાયો તે સબ્બસોવણ્ણોતિ ઇદં સત્થરિ રાજગહં ઉપનિસ્સાય વેળુવને કલન્દકનિવાપે વિહરન્તે અઞ્ઞતરં સૂકરમુખપેતં આરબ્ભ વુત્તં. અતીતે કિર કસ્સપસ્સ ભગવતો સાસને એકો ભિક્ખુ કાયેન સઞ્ઞતો અહોસિ, વાચાય અસઞ્ઞતો, ભિક્ખૂ અક્કોસતિ પરિભાસતિ. સો કાલં કત્વા નિરયે નિબ્બત્તો, એકં બુદ્ધન્તરં તત્થ પચ્ચિત્વા તતો ચવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે રાજગહસમીપે ગિજ્ઝકૂટપબ્બતપાદે તસ્સેવ કમ્મસ્સ વિપાકાવસેસેન ખુપ્પિપાસાભિભૂતો પેતો હુત્વા નિબ્બત્તિ. તસ્સ કાયો સુવણ્ણવણ્ણો અહોસિ, મુખં સૂકરમુખસદિસં. અથાયસ્મા નારદો ગિજ્ઝકૂટે પબ્બતે વસન્તો પાતોવ સરીરપટિજગ્ગનં કત્વા પત્તચીવરમાદાય રાજગહં પિણ્ડાય ગચ્છન્તો અન્તરામગ્ગે તં પેતં દિસ્વા તેન કતકમ્મં પુચ્છન્તો –

૪. ‘‘કાયો તે સબ્બસોવણ્ણો, સબ્બા ઓભાસતે દિસા;

મુખં તે સૂકરસ્સેવ, કિં કમ્મમકરી પુરે’’તિ. –

ગાથમાહ. તત્થ કાયો તે સબ્બસોવણ્ણોતિ તવ કાયો દેહો સબ્બો સુવણ્ણવણ્ણો ઉત્તત્તકનકસન્નિભો. સબ્બા ઓભાસતે દિસાતિ તસ્સ પભાય સબ્બાપિ દિસા સમન્તન્તો ઓભાસતિ વિજ્જોતતિ. ઓભાસતેતિ વા અન્તોગધહોતુઅત્થમિદં પદન્તિ ‘‘તે કાયો સબ્બસોવણ્ણો સબ્બા દિસા ઓભાસેતિ વિજ્જોતેતી’’તિ અત્થો દટ્ઠબ્બો. મુખં તે સૂકરસ્સેવાતિ મુખં પન તે સૂકરસ્સ વિય, સૂકરમુખસદિસં તવ મુખન્તિ અત્થો. કિં કમ્મમકરી પુરેતિ ‘‘ત્વં પુબ્બે અતીતજાતિયં કીદિસં કમ્મં અકાસી’’તિ પુચ્છતિ.

એવં થેરેન સો પેતો કતકમ્મં પુટ્ઠો ગાથાય વિસ્સજ્જેન્તો –

૫. ‘‘કાયેન સઞ્ઞતો આસિં, વાચાયાસિમસઞ્ઞતો;

તેન મેતાદિસો વણ્ણો, યથા પસ્સસિ નારદા’’તિ. –

આહ. તત્થ કાયેન સઞ્ઞતો આસિન્તિ કાયિકેન સંયમેન સંયતો કાયદ્વારિકેન સંવરેન સંવુતો અહોસિં. વાચાયાસિમસઞ્ઞતોતિ વાચાય અસઞ્ઞતો વાચસિકેન અસંવરેન સમન્નાગતો અહોસિં. તેનાતિ તેન ઉભયેન સંયમેન અસંયમેન ચ. મેતિ મય્હં. એતાદિસો વણ્ણોતિ એદિસો. યથા ત્વં, નારદ, પચ્ચક્ખતો પસ્સસિ, એવરૂપો, કાયેન મનુસ્સસણ્ઠાનો સુવણ્ણવણ્ણો, મુખેન સૂકરસદિસો આસિન્તિ યોજના. વણ્ણસદ્દો હિ ઇધ છવિયં સણ્ઠાને ચ દટ્ઠબ્બો.

એવં પેતો થેરેન પુચ્છિતો તમત્થં વિસ્સજ્જેત્વા તમેવ કારણં કત્વા થેરસ્સ ઓવાદં દેન્તો –

૬. ‘‘તં ત્યાહં નારદ બ્રૂમિ, સામં દિટ્ઠમિદં તયા;

માકાસિ મુખસા પાપં, મા ખો સૂકરમુખો અહૂ’’તિ. –

ગાથમાહ. તત્થ તન્તિ તસ્મા. ત્યાહન્તિ તે અહં. નારદાતિ થેરં આલપતિ. બ્રૂમીતિ કથેમિ. સામન્તિ સયમેવ. ઇદન્તિ અત્તનો સરીરં સન્ધાય વદતિ. અયઞ્હેત્થ અત્થો – યસ્મા, ભન્તે નારદ, ઇદં મમ સરીરં ગલતો પટ્ઠાય હેટ્ઠા મનુસ્સસણ્ઠાનં, ઉપરિ સૂકરસણ્ઠાનં, તયા પચ્ચક્ખતોવ દિટ્ઠં, તસ્મા તે અહં ઓવાદવસેન વદામીતિ. કિન્તિ ચેતિ આહ ‘‘માકાસિ મુખસા પાપં, મા ખો સૂકરમુખો અહૂ’’તિ. તત્થ માતિ પટિસેધે નિપાતો. મુખસાતિ મુખેન. ખોતિ અવધારણે, વાચાય પાપકમ્મં માકાસિ મા કરોહિ. મા ખો સૂકરમુખો અહૂતિ અહં વિય સૂકરમુખો મા અહોસિયેવ. સચે પન ત્વં મુખરો હુત્વા વાચાય પાપં કરેય્યાસિ, એકંસેન સૂકરમુખો ભવેય્યાસિ, તસ્મા માકાસિ મુખસા પાપન્તિ ફલપટિસેધનમુખેનપિ હેતુમેવ પટિસેધેતિ.

અથાયસ્મા નારદો રાજગહે પિણ્ડાય ચરિત્વા પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તો ચતુપરિસમજ્ઝે નિસિન્નસ્સ સત્થુનો તમત્થં આરોચેસિ. સત્થા, ‘‘નારદ, પુબ્બેવ મયા સો સત્થો દિટ્ઠો’’તિ વત્વા અનેકાકારવોકારં વચીદુચ્ચરિતસન્નિસ્સિતં આદીનવં, વચીસુચરિતપટિસંયુત્તઞ્ચ આનિસંસં પકાસેન્તો ધમ્મં દેસેસિ. સા દેસના સમ્પત્તપરિસાય સાત્થિકા અહોસીતિ.

સૂકરમુખપેતવત્થુવણ્ણના નિટ્ઠિતા.