૩. વિજ્જાસુત્તવણ્ણના
૪૦. તતિયે પુબ્બઙ્ગમાતિ સહજાતવસેન, ઉપનિસ્સયવસેન ચાતિ દ્વીહિ આકારેહિ પુબ્બઙ્ગમા પુરસ્સરા પધાનકારણં. ન હિ અવિજ્જાય વિના અકુસલુપ્પત્તિ અત્થિ. સમાપત્તિયાતિ સમાપજ્જનાય સભાવપટિલાભાય, પવત્તિયાતિ અત્થો. તત્થ અકુસલપ્પવત્તિયા આદીનવપ્પટિચ્છાદનેન અયોનિસોમનસિકારસ્સ પચ્ચયભાવેન અપ્પહીનભાવેન ચ અકુસલધમ્માનં ઉપનિસ્સયભાવો દિસ્સતિ.
એવં બ્યાધિમરણાદિદુક્ખસ્સ અધિટ્ઠાનભાવતો સબ્બાપિ ગતિયો ઇધ દુગ્ગતિયો. અથ વા રાગાદિકિલેસેહિ દૂસિતા ગતિયો કાયવચીચિત્તાનં પવત્તિયોતિ દુગ્ગતિયો, કાયવચીમનોદુચ્ચરિતાનિ. અસ્મિં લોકેતિ ઇધ લોકે મનુસ્સગતિયં વા. પરમ્હિ ચાતિ તતો અઞ્ઞાસુ ગતીસુ. અવિજ્જામૂલિકા સબ્બાતિ તા સબ્બાપિ દુચ્ચરિતસ્સ વિપત્તિયો વુત્તનયેન અવિજ્જાપુબ્બઙ્ગમત્તા અવિજ્જામૂલિકા એવ. ઇચ્છાલોભસમુસ્સયાતિ અસમ્પત્તવિસયપરિયેસનલક્ખણાય ઇચ્છાય, સમ્પત્તવિસયલુબ્ભનલક્ખણેન લોભેન ચ સમુસ્સિતા ઉપચિતાતિ ઇચ્છાલોભસમુસ્સયા.
યતોતિ યસ્મા અવિજ્જાહેતુ અવિજ્જાય નિવુતો હુત્વા. પાપિચ્છોતિ અવિજ્જાય પટિચ્છાદિતત્તા પાપિચ્છતાય આદીનવે અપસ્સન્તો અસન્તગુણસમ્ભાવનવસેન કોહઞ્ઞાદીનિ કરોન્તો પાપિચ્છો, લોભેનેવ અત્રિચ્છતાપિ ગહિતાતિ દટ્ઠબ્બા. અનાદરોતિ લોકાધિપતિનો ઓત્તપ્પસ્સ અભાવેન સબ્રહ્મચારીસુ આદરરહિતો. તતોતિ તસ્મા અવિજ્જાપાપિચ્છતાઅહિરિકાનોત્તપ્પહેતુ. પસવતીતિ કાયદુચ્ચરિતાદિભેદં પાપં ઉપચિનતિ. અપાયં તેન ગચ્છતીતિ તેન તથા પસુતેન પાપેન નિરયાદિભેદં અપાયં ગચ્છતિ ઉપપજ્જતિ.
તસ્માતિ યસ્મા એતે એવં સબ્બદુચ્ચરિતમૂલભૂતા સબ્બદુગ્ગતિપરિક્કિલેસહેતુભૂતા ચ અવિજ્જાદયો, તસ્મા ઇચ્છઞ્ચ, લોભઞ્ચ, અવિજ્જઞ્ચ, ચસદ્દેન અહિરિકાનોત્તપ્પઞ્ચ વિરાજયં સમુચ્છેદવસેન પજહં. કથં વિરાજેતીતિ આહ? વિજ્જં ઉપ્પાદયન્તિ, વિપસ્સનાપટિપાટિયા ચ, મગ્ગપટિપાટિયા ચ, ઉસ્સક્કિત્વા અરહત્તમગ્ગવિજ્જં અત્તનો સન્તાને ઉપ્પાદયન્તો. સબ્બા દુગ્ગતિયોતિ સબ્બાપિ દુચ્ચરિતસઙ્ખાતા દુગ્ગતિયો, વટ્ટદુક્ખસ્સ વા અધિટ્ઠાનભાવતો દુક્ખા, સબ્બા પઞ્ચપિ ગતિયો જહે પજહેય્ય સમતિક્કમેય્ય. કિલેસવટ્ટપ્પહાનેનેવ હિ કમ્મવટ્ટં વિપાકવટ્ટઞ્ચ પહીનં હોતીતિ.
તતિયસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
પઠમભાણવારવણ્ણના નિટ્ઠિતા.