૫. અસઞ્ઞતપરિક્ખારભિક્ખુવત્થુ

માવમઞ્ઞેથ પાપસ્સાતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો એકં અસઞ્ઞતપરિક્ખારં ભિક્ખું આરબ્ભ કથેસિ.

સો કિર યં કિઞ્ચિ મઞ્ચપીઠાદિભેદં પરિક્ખારં બહિ પરિભુઞ્જિત્વા તત્થેવ છડ્ડેતિ. પરિક્ખારો વસ્સેનપિ આતપેનપિ ઉપચિકાદીહિપિ વિનસ્સતિ. સો ભિક્ખૂહિ ‘‘નનુ, આવુસો, પરિક્ખારો નામ પટિસામિતબ્બો’’તિ વુત્તે ‘‘અપ્પકં મયા કતં, આવુસો, એતં, ન એતસ્સ ચિત્તં અત્થિ, ન પિત્ત’’ન્તિ વત્વા તથેવ કરોતિ. ભિક્ખૂ તસ્સ કિરિયં સત્થુ આરોચેસું. સત્થા તં પક્કોસાપેત્વા ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં ભિક્ખુ એવં કરોસી’’તિ પુચ્છિ. સો સત્થારા પુચ્છિતોપિ ‘‘કિં એતં ભગવા અપ્પકં મયા કતં, ન તસ્સ ચિત્તં અત્થિ, નાસ્સ પિત્ત’’ન્તિ તથેવ અવમઞ્ઞન્તો આહ. અથ નં સત્થા ‘‘ભિક્ખૂહિ એવં કાતું ન વટ્ટતિ, પાપકમ્મં નામ ‘અપ્પક’ન્તિ ન અવમઞ્ઞિતબ્બં. અજ્ઝોકાસે ઠપિતઞ્હિ વિવટમુખં ભાજનં દેવે વસ્સન્તે કિઞ્ચાપિ એકબિન્દુના ન પૂરતિ, પુનપ્પુનં વસ્સન્તે પન પૂરતેવ, એવમેવં પાપં કરોન્તો પુગ્ગલો અનુપુબ્બેન મહન્તં પાપરાસિં કરોતી’’તિ વત્વા અનુસન્ધિં ઘટેત્વા ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –

૧૨૧. ‘‘માવમઞ્ઞેથ પાપસ્સ, ન મન્દં આગમિસ્સતિ;

ઉદબિન્દુનિપાતેન, ઉદકુમ્ભોપિ પૂરતિ;

બાલો પૂરતિ પાપસ્સ, થોકં થોકમ્પિ આચિન’’ન્તિ.

તત્થ માવમઞ્ઞેથાતિ ન અવજાનેય્ય. પાપસ્સાતિ પાપં. ન મન્દં આગમિસ્સતીતિ ‘‘અપ્પમત્તકં મે પાપકં કતં, કદા એતં વિપચ્ચિસ્સતી’’તિ એવં પાપં નાવજાનેય્યાતિ અત્થો. ઉદકુમ્ભોપીતિ દેવે વસ્સન્તે મુખં વિવરિત્વા ઠપિતં યં કિઞ્ચિ કુલાલભાજનં યથા તં એકેકસ્સાપિ ઉદકબિન્દુનો નિપાતેન અનુપુબ્બેન પૂરતિ, એવં બાલપુગ્ગલો થોકં થોકમ્પિ પાપં આચિનન્તો કરોન્તો વડ્ઢેન્તો પાપસ્સ પૂરતિયેવાતિ અત્થો.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસુ. સત્થાપિ ‘‘અજ્ઝોકાસે સેય્યં સન્થરિત્વા પટિપાકતિકં અકરોન્તો ઇમં નામ આપત્તિમાપજ્જતી’’તિ (પાચિ. ૧૦૮-૧૧૦) સિક્ખાપદં પઞ્ઞાપેસીતિ.

અસઞ્ઞતપરિક્ખારભિક્ખુવત્થુ પઞ્ચમં.