૧૮. ઉપ્પલવણ્ણાથેરીવત્થુ
વારિ પોક્ખરપત્તેવાતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો ઉપ્પલવણ્ણથેરિં આરબ્ભ કથેસિ. વત્થુ ‘‘મધુવા મઞ્ઞતિ બાલો’’તિ ગાથાવણ્ણનાય (ધ. પ. ૬૯) વિત્થારિતમેવ. વુત્તઞ્હિ તત્થ (ધ. પ. અટ્ઠ. ૧.૬૯) –
અપરેન સમયેન મહાજનો ધમ્મસભાયં કથં સમુટ્ઠાપેસિ ‘‘ખીણાસવાપિ મઞ્ઞે કામસુખં સાદિયન્તિ, કામં સેવન્તિ, કિં ન સેવિસ્સન્તિ. ન હેતે કોળાપરુક્ખા, ન ચ વમ્મિકા, અલ્લમંસસરીરાવ, તસ્મા એતેપિ કામસુખં સાદિયન્તી’’તિ. સત્થા આગન્ત્વા ‘‘કાય નુત્થ, ભિક્ખવે, એતરહિ કથાય સન્નિસિન્ના’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘ઇમાય નામા’’તિ વુત્તે ‘‘ન, ભિક્ખવે, ખીણાસવા કામસુખં સાદિયન્તિ, ન કામં સેવન્તિ. યથા હિ પદુમપત્તે પતિતં ઉદકબિન્દુ ન લિમ્પતિ ન સણ્ઠાતિ, વિનિવત્તિત્વા પન પતતેવ. યથા ચ આરગ્ગે સાસપો ન ઉપલિમ્પતિ ન સણ્ઠાતિ, વિનિવત્તિત્વા પતતેવ, એવં ખીણાસવસ્સ ચિત્તે દુવિધોપિ કામો ન લિમ્પતિ ન સણ્ઠાતી’’તિ અનુસન્ધિં ઘટેત્વા ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –
૪૦૧. ‘‘વારિ પોક્ખરપત્તેવ, આરગ્ગેરિવ સાસપો;
યો ન લિમ્પતિ કામેસુ, તમહં બ્રૂમિ બ્રાહ્મણ’’ન્તિ.
તત્થ યો ન લિમ્પતીતિ એવમેવં યો અબ્ભન્તરે દુવિધેપિ કામે ન ઉપલિમ્પતિ, તસ્મિં કામે ન સણ્ઠાતિ, તમહં બ્રાહ્મણં વદામીતિ અત્થો.
દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.
ઉપ્પલવણ્ણાથેરીવત્થુ અટ્ઠારસમં.