૭. સમ્બહુલભિક્ખુવત્થુ

મેત્તાવિહારીતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ કથેસિ.

એકસ્મિઞ્હિ સમયે આયસ્મન્તે મહાકચ્ચાને અવન્તિજનપદે કુરરઘરં નિસ્સાય પવત્તપબ્બતે વિહરન્તે સોણો નામ કોટિકણ્ણો ઉપાસકો થેરસ્સ ધમ્મકથાય પસીદિત્વા થેરસ્સ સન્તિકે પબ્બજિતુકામો થેરેન ‘‘દુક્કરં ખો, સોણ, યાવજીવં એકભત્તં એકસેય્યં બ્રહ્મચરિય’’ન્તિ વત્વા દ્વે વારે પટિક્ખિત્તોપિ પબ્બજ્જાય અતિવિય ઉસ્સાહજાતો તતિયવારે થેરં યાચિત્વા પબ્બજિત્વા અપ્પભિક્ખુકત્તા દક્ખિણાપથે તિણ્ણં વસ્સાનં અચ્ચયેન લદ્ધૂપસમ્પદો સત્થારં સમ્મુખા દટ્ઠુકામો હુત્વા ઉપજ્ઝાયં આપુચ્છિત્વા તેન દિન્નં સાસનં ગહેત્વા અનુપુબ્બેન જેતવનં ગન્ત્વા સત્થારં વન્દિત્વા કતપટિસન્થારો સત્થારા એકગન્ધકુટિયંયેવ અનુઞ્ઞાતસેનાસનો બહુદેવ રત્તિં અજ્ઝોકાસે વીથિનામેત્વા રત્તિભાગે ગન્ધકુટિં પવિસિત્વા અત્તનો પત્તસેનાસને તં રત્તિભાગં વીતિનામેત્વા પચ્ચૂસસમયે સત્થારા અજ્ઝિટ્ઠો સોળસ અટ્ઠકવગ્ગિકાનિ (સુ. નિ. ૭૭૨ આદયો) સબ્બાનેવ સરભઞ્ઞેન અભણિ. અથસ્સ ભગવા સરભઞ્ઞપરિયોસાને અબ્ભાનુમોદેન્તો – ‘‘સાધુ સાધુ, ભિક્ખૂ’’તિ સાધુકારં અદાસિ. સત્થારા દિન્નસાધુકારં સુત્વા ભૂમટ્ઠકદેવા નાગા સુપણ્ણાતિ એવં યાવ બ્રહ્મલોકા એકસાધુકારમેવ અહોસિ.

તસ્મિં ખણે જેતવનતો વીસયોજનસતમત્થકે કુરરઘરનગરે થેરસ્સ માતુ મહાઉપાસિકાય ગેહે અધિવત્થા દેવતાપિ મહન્તેન સદ્દેન સાધુકારમદાસિ. અથ નં ઉપાસિકા આહ – ‘‘કો એસ સાધુકારં દેતી’’તિ? અહં, ભગિનીતિ. કોસિ ત્વન્તિ? તવ ગેહે અધિવત્થા, દેવતાતિ. ત્વં ઇતો પુબ્બે મય્હં સાધુકારં અદત્વા અજ્જ કસ્મા દેસીતિ? નાહં તુય્હં સાધુકારં દમ્મીતિ. અથ કસ્સ તે સાધુકારો દિન્નોતિ? તવ પુત્તસ્સ કોટિકણ્ણસ્સ સોણત્થેરસ્સાતિ. કિં મે પુત્તેન કતન્તિ? પુત્તો તે અજ્જ સત્થારા સદ્ધિં એકગન્ધકુટિયં વસિત્વા ધમ્મં દેસેસિ, સત્થા તવ પુત્તસ્સ ધમ્મં સુત્વા પસન્નો સાધુકારમદાસિ. તેનસ્સ મયાપિ સાધુકારો દિન્નો. સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ હિ સાધુકારં સમ્પટિચ્છિત્વા ભૂમટ્ઠકદેવે આદિં કત્વા યાવ બ્રહ્મલોકા એકસાધુકારમેવ જાતન્તિ. કિં પન, સામિ, મમ પુત્તેન સત્થુ ધમ્મો કથિતો, સત્થારા મમ પુત્તસ્સ કથિતોતિ? તવ પુત્તેન સત્થુ કથિતોતિ. એવં દેવતાય કથેન્તિયાવ ઉપાસિકાય પઞ્ચવણ્ણા પીતિ ઉપ્પજ્જિત્વા સકલસરીરં ફરિ.

અથસ્સા એતદહોસિ – ‘‘સચે મે પુત્તો સત્થારા સદ્ધિં એકગન્ધકુટિયં વસિત્વા સત્થુ ધમ્મં કથેતું સક્ખિ, મય્હમ્પિ કથેતું સક્ખિસ્સતિયેવ. પુત્તસ્સ આગતકાલે ધમ્મસ્સવનં કારેત્વા ધમ્મકથં સુણિસ્સામી’’તિ. સોણત્થેરોપિ ખો સત્થારા સાધુકારે દિન્ને ‘‘અયં મે ઉપજ્ઝાયેન દિન્નસાસનં આરોચેતું કાલો’’તિ ભગવન્તં પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ વિનયધરપઞ્ચમેન ગણેન ઉપસમ્પદં આદિં કત્વા (મહાવ. ૨૫૯) પઞ્ચ વરે યાચિત્વા કતિપાહં સત્થુ સન્તિકેયેવ વસિત્વા ‘‘ઉપજ્ઝાયં પસ્સિસ્સામી’’તિ સત્થારં આપુચ્છિત્વા જેતવના નિક્ખમિત્વા અનુપુબ્બેન ઉપજ્ઝાયસ્સ સન્તિકં અગમાસિ.

થેરો પુનદિવસે તં આદાય પિણ્ડાય ચરન્તો માતુ ઉપાસિકાય ગેહદ્વારં અગમાસિ. સાપિ પુત્તં દિસ્વા તુટ્ઠમાનસા વન્દિત્વા સક્કચ્ચં પરિવિસિત્વા પુચ્છિ – ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં, તાત, સત્થારા સદ્ધિં એકગન્ધકુટિયં વસિત્વા સત્થુ ધમ્મકથં કથેસી’’તિ. ‘‘ઉપાસિકે, તુય્હં કેન ઇદં કથિત’’ન્તિ? ‘‘તાત, ઇમસ્મિં ગેહે અધિવત્થા દેવતા મહન્તેન સદ્દેન સાધુકારં દત્વા મયા ‘કો એસો’તિ વુત્તે ‘અહ’ન્તિ વત્વા એવઞ્ચ એવઞ્ચ કથેસિ. તં સુત્વા મય્હં એતદહોસિ – ‘સચે મે પુત્તો સત્થુ ધમ્મકથં કથેસિ, મય્હમ્પિ કથેતું સક્ખિસ્સતી’તિ. અથ નં આહ – ‘તાત, યતો તયા સત્થુ સમ્મુખા ધમ્મો કથિતો, મય્હમ્પિ કથેતું સક્ખિસ્સસિ એવ. અસુકદિવસે નામ ધમ્મસ્સવનં કારેત્વા તવ ધમ્મં સુણિસ્સામિ, તાતા’’’તિ. સો અધિવાસેસિ. ઉપાસિકા ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ દાનં દત્વા પૂજં કત્વા ‘‘પુત્તસ્સ મે ધમ્મકથં સુણિસ્સામી’’તિ એકમેવ દાસિં ગેહરક્ખિકં ઠપેત્વા સબ્બં પરિજનં આદાય અન્તોનગરે ધમ્મસ્સવનત્થાય કારિતે મણ્ડપે અલઙ્કતધમ્માસનં અભિરુય્હ ધમ્મં દેસેન્તસ્સ પુત્તસ્સ ધમ્મકથં સોતું અગમાસિ.

તસ્મિં પન કાલે નવસતા ચોરા તસ્સા ઉપાસિકાય ગેહે ઓતારં ઓલોકેન્તા વિચરન્તિ. તસ્સા પન ગેહં સત્તહિ પાકારેહિ પરિક્ખિત્તં સત્તદ્વારકોટ્ઠકયુત્તં, તત્થ તેસુ તેસુ ઠાનેસુ ચણ્ડસુનખે બન્ધિત્વા ઠપયિંસુ. અન્તોગેહે છદનસ્સ ઉદકપાતટ્ઠાને પન પરિખં ખણિત્વા તિપુના પૂરયિંસુ. તં દિવા આતપેન વિલીનં પક્કુથિતં વિય તિટ્ઠતિ, રત્તિં કઠિનં કક્ખળં હુત્વા તિટ્ઠતિ. તસ્સાનન્તરા મહન્તાનિ અયસઙ્ઘાટકાનિ નિરન્તરં ભૂમિયં ઓદહિંસુ. ઇતિ ઇમઞ્ચારક્ખં ઉપાસિકાય ચ અન્તોગેહે ઠિતભાવં પટિચ્ચ તે ચોરા ઓકાસં અલભન્તા તં દિવસં તસ્સા ગતભાવં ઞત્વા ઉમઙ્ગં ભિન્દિત્વા તિપુપરિખાય ચ અયસઙ્ઘાટકાનઞ્ચ હેટ્ઠાભાગેનેવ ગેહં પવિસિત્વા ચોરજેટ્ઠકં તસ્સા સન્તિકં પહિણિંસુ ‘‘સચે સા અમ્હાકં ઇધ પવિટ્ઠભાવં સુત્વા નિવત્તિત્વા ગેહાભિમુખી આગચ્છતિ, અસિના નં પહરિત્વા મારેથા’’તિ. સો ગન્ત્વા તસ્સા સન્તિકે અટ્ઠાસિ.

ચોરાપિ અન્તોગેહે દીપં જાલેત્વા કહાપણગબ્ભદ્વારં વિવરિંસુ. સા દાસી ચોરે દિસ્વા ઉપાસિકાય સન્તિકં ગન્ત્વા, ‘‘અય્યે, બહૂ ચોરા ગેહં પવિસિત્વા કહાપણગબ્ભદ્વારં વિવરિંસૂ’’તિ આરોચેસિ. ‘‘ચોરા અત્તના દિટ્ઠકહાપણે હરન્તુ, અહં મમ પુત્તસ્સ ધમ્મકથં સુણામિ, મા મે ધમ્મસ્સ અન્તરાયં કરિ, ગેહં ગચ્છા’’તિ તં પહિણિ. ચોરાપિ કહાપણગબ્ભં તુચ્છં કત્વા રજતગબ્ભં વિવરિંસુ. સા પુનપિ ગન્ત્વા તમત્થં આરોચેસિ. ઉપાસિકાપિ ‘‘ચોરા અત્તના ઇચ્છિતં હરન્તુ, મા મે અન્તરાયં કરી’’તિ પુન તં પહિણિ. ચોરા રજતગબ્ભમ્પિ તુચ્છં કત્વા સુવણ્ણગબ્ભં વિવરિંસુ. સા પુનપિ ગન્ત્વા ઉપાસિકાય તમત્થં આરોચેસિ. અથ નં ઉપાસિકા આમન્તેત્વા, ‘‘ભોતિ જે ત્વં અનેકવારં મમ સન્તિકં આગતા, ‘ચોરા યથારુચિતં હરન્તુ, અહં મમ પુત્તસ્સ ધમ્મકથં સુણામિ, મા મે અન્તરાયં કરી’તિ મયા વુત્તાપિ મમ કથં અનાદિયિત્વા પુનપ્પુનં આગચ્છસિયેવ. સચે ઇદાનિ ત્વં આગચ્છિસ્સસિ, જાનિસ્સામિ તે કત્તબ્બં, ગેહમેવ ગચ્છા’’તિ પહિણિ.

ચોરજેટ્ઠકો તસ્સા કથં સુત્વા ‘‘એવરૂપાય ઇત્થિયા સન્તકં હરન્તાનં અસનિ પતિત્વા મત્થકં ભિન્દેય્યા’’તિ ચોરાનં સન્તિકં ગન્ત્વા ‘‘સીઘં ઉપાસિકાય સન્તકં પટિપાકતિકં કરોથા’’તિ આહ. તે કહાપણેહિ કહાપણગબ્ભં, રજતસુવણ્ણેહિ રજતસુવણ્ણગબ્ભે પુન પૂરયિંસુ. ધમ્મતા કિરેસા, યં ધમ્મો ધમ્મચારિનં રક્ખતિ. તેનેવાહ –

‘‘ધમ્મો હવે રક્ખતિ ધમ્મચારિં,

ધમ્મો સુચિણ્ણો સુખમાવહાતિ;

એસાનિસંસો ધમ્મે સુચિણ્ણે,

ન દુગ્ગતિં ગચ્છતિ ધમ્મચારી’’તિ. (થેરગા. ૩૦૩; જા. ૧.૧૦.૧૦૨);

ચોરાપિ ગન્ત્વા ધમ્મસ્સવનટ્ઠાને અટ્ઠંસુ. થેરોપિ ધમ્મં કથેત્વા વિભાતાય રત્તિયા આસના ઓતરિ. તસ્મિં ખણે ચોરજેટ્ઠકો ઉપાસિકાય પાદમૂલે નિપજ્જિત્વા ‘‘ખમાહિ મે, અય્યે’’તિ આહ. ‘‘કિં ઇદં, તાતા’’તિ? ‘‘અહઞ્હિ તુમ્હેસુ આઘાતં કત્વા તુમ્હે મારેતુકામો અટ્ઠાસિ’’ન્તિ. ‘‘તેન હિ તે, તાત, ખમામી’’તિ. સેસચોરાપિ તથેવ વત્વા, ‘‘તાતા, ખમામી’’તિ વુત્તે આહંસુ – ‘‘અય્યે, સચે નો ખમથ, પુત્તસ્સ વો સન્તિકે અમ્હાકં પબ્બજ્જં દાપેથા’’તિ. સા પુત્તં વન્દિત્વા આહ – ‘‘તાત, ઇમે ચોરા મમ ગુણેસુ તુમ્હાકઞ્ચ ધમ્મકથાય પસન્ના પબ્બજ્જં યાચન્તિ, પબ્બાજેથ ને’’તિ. થેરો ‘‘સાધૂ’’તિ વત્વા તેહિ નિવત્થવત્થાનં દસાનિ છિન્દાપેત્વા તમ્બમત્તિકાય રજાપેત્વા તે પબ્બાજેત્વા સીલેસુ પતિટ્ઠાપેસિ. ઉપસમ્પન્નકાલે ચ નેસં એકેકસ્સ વિસું વિસું કમ્મટ્ઠાનમદાસિ. તે નવસતા ભિક્ખૂ વિસું વિસું નવસતકમ્મટ્ઠાનાનિ ગહેત્વા એકં પબ્બતં અભિરુય્હ તસ્સ તસ્સ રુક્ખસ્સ છાયાય નિસીદિત્વા સમણધમ્મં કરિંસુ.

સત્થા વીસયોજનસતમત્થકે જેતવનમહાવિહારે નિસિન્નોવ તે ભિક્ખૂ ઓલોકેત્વા તેસં ચરિયવસેન ધમ્મદેસનં વવત્થાપેત્વા ઓભાસં ફરિત્વા સમ્મુખે નિસીદિત્વા કથેન્તો વિય ઇમા ગાથા અભાસિ –

૩૬૮. ‘‘મેત્તાવિહારી યો ભિક્ખુ, પસન્નો બુદ્ધસાસને;

અધિગચ્છે પદં સન્તં, સઙ્ખારૂપસમં સુખં.

૩૬૯. ‘‘સિઞ્ચ ભિક્ખુ ઇમં નાવં, સિત્તા તે લહુમેસ્સતિ;

છેત્વા રાગઞ્ચ દોસઞ્ચ, તતો નિબ્બાનમેહિસિ.

૩૭૦. ‘‘પઞ્ચ છિન્દે પઞ્ચ જહે, પઞ્ચ ચુત્તરિ ભાવયે;

પઞ્ચસઙ્ગાતિગો ભિક્ખુ, ઓઘતિણ્ણોતિ વુચ્ચતિ.

૩૭૧. ‘‘ઝાય ભિક્ખુ મા પમાદો,

મા તે કામગુણે રમેસ્સુ ચિત્તં;

મા લોહગુળં ગિલી પમત્તો,

મા કન્દી દુક્ખમિદન્તિ દય્હમાનો.

૩૭૨. ‘‘નત્થિ ઝાનં અપઞ્ઞસ્સ, પઞ્ઞા નત્થિ અઝાયતો;

યમ્હિ ઝાનઞ્ચ પઞ્ઞા ચ, સ વે નિબ્બાનસન્તિકે.

૩૭૩. ‘‘સુઞ્ઞાગારં પવિટ્ઠસ્સ, સન્તચિત્તસ્સ ભિક્ખુનો;

અમાનુસી રતી હોતિ, સમ્મા ધમ્મં વિપસ્સતો.

૩૭૪. ‘‘યતો યતો સમ્મસતિ, ખન્ધાનં ઉદયબ્બયં;

લભતી પીતિપામોજ્જં, અમતં તં વિજાનતં.

૩૭૫. ‘‘તત્રાયમાદિ ભવતિ, ઇધ પઞ્ઞસ્સ ભિક્ખુનો;

ઇન્દ્રિયગુત્તિ સન્તુટ્ઠિ, પાતિમોક્ખે ચ સંવરો.

૩૭૬. ‘‘મિત્તે ભજસ્સુ કલ્યાણે, સુદ્ધાજીવે અતન્દિતે;

પટિસન્થારવુત્યસ્સ, આચારકુસલો સિયા;

તતો પામોજ્જબહુલો, દુક્ખસ્સન્તં કરિસ્સતી’’તિ.

તત્થ મેત્તાવિહારીતિ મેત્તાકમ્મટ્ઠાને કમ્મં કરોન્તોપિ મેત્તાવસેન તિકચતુક્કજ્ઝાને નિબ્બત્તેત્વા ઠિતોપિ મેત્તાવિહારીયેવ નામ. પસન્નોતિ યો પન બુદ્ધસાસને પસન્નો હોતિ, પસાદં રોચેતિયેવાતિ અત્થો. પદં સન્તન્તિ નિબ્બાનસ્સેતં નામં. એવરૂપો હિ ભિક્ખુ સન્તં કોટ્ઠાસં સબ્બસઙ્ખારાનં ઉપસન્તતાય સઙ્ખારૂપસમં, પરમસુખતાય સુખન્તિ લદ્ધનામં નિબ્બાનં અધિગચ્છતિ, વિન્દતિયેવાતિ અત્થો.

સિઞ્ચ ભિક્ખુ ઇમં નાવન્તિ ભિક્ખુ ઇમં અત્તભાવસઙ્ખાતં નાવં મિચ્છાવિતક્કોદકં છડ્ડેન્તો સિઞ્ચ. સિત્તા તે લહુમેસ્સતીતિ યથા હિ મહાસમુદ્દે ઉદકસ્સેવ ભરિતા નાવા છિદ્દાનિ પિદહિત્વા ઉદકસ્સ સિત્તતાય સિત્તા સલ્લહુકા હુત્વા મહાસમુદ્દે અનોસીદિત્વા સીઘં સુપટ્ટનં ગચ્છતિ, એવં તવાપિ અયં મિચ્છાવિતક્કોદકભરિતા અત્તભાવનાવા ચક્ખુદ્વારાદિછિદ્દાનિ સંવરેન પિદહિત્વા ઉપ્પન્નસ્સ મિચ્છાવિતક્કોદકસ્સ સિત્તતાય સિત્તા સલ્લહુકા સંસારવટ્ટે અનોસીદિત્વા સીઘં નિબ્બાનં ગમિસ્સતિ. છેત્વાતિ રાગદોસબન્ધનાનિ છિન્દ. એતાનિ હિ છિન્દિત્વા અરહત્તપ્પત્તો તતો અપરભાગે અનુપાદિસેસનિબ્બાનમેવ એહિસિ, ગમિસ્સસીતિ અત્થો.

પઞ્ચ છિન્દેતિ હેટ્ઠાઅપાયસમ્પાપકાનિ પઞ્ચોરમ્ભાગિયસંયોજનાનિ પાદે બદ્ધરજ્જું પુરિસો સત્થેન વિય હેટ્ઠામગ્ગત્તયેન છિન્દેય્ય. પઞ્ચ જહેતિ ઉપરિદેવલોકસમ્પાપકાનિ પઞ્ચુદ્ધમ્ભાગિયસંયોજનાનિ પુરિસો ગીવાય બદ્ધરજ્જુકં વિય અરહત્તમગ્ગેન જહેય્ય પજહેય્ય, છિન્દેય્યાતિ અત્થો. પઞ્ચ ચુત્તરિ ભાવયેતિ ઉદ્ધમ્ભાગિયસંયોજનાનં પહાનત્થાય સદ્ધાદીનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ ઉત્તરિ ભાવેય્ય. પઞ્ચસઙ્ગાતિગોતિ એવં સન્તે પઞ્ચન્નં રાગદોસમોહમાનદિટ્ઠિસઙ્ગાનં અતિક્કમનેન પઞ્ચસઙ્ગાતિગો ભિક્ખુ ઓઘતિણ્ણોતિ વુચ્ચતિ, ચત્તારો ઓઘે તિણ્ણોયેવાતિ વુચ્ચતીતિ અત્થો.

ઝાય ભિક્ખૂતિ ભિક્ખુ ત્વં દ્વિન્નં ઝાનાનં વસેન ઝાય ચેવ, કાયકમ્માદીસુ ચ અપ્પમત્તવિહારિતાય મા પમજ્જિ. રમેસ્સૂતિ પઞ્ચવિધે ચ કામગુણે તે ચિત્તં મા રમેસ્સુ. મા લોહગુળન્તિ સતિવોસ્સગ્ગલક્ખણેન હિ પમાદેન પમત્તા નિરયે તત્તં લોહગુળં ગિલન્તિ, તેન તં વદામિ ‘‘મા પમત્તો હુત્વા લોહગુળં ગિલિ, મા નિરયે ડય્હમાનો ‘દુક્ખમિદ’ન્તિ કન્દી’’તિ અત્થો.

નત્થિ ઝાનન્તિ ઝાનુપ્પાદિકાય વાયામપઞ્ઞાય અપઞ્ઞસ્સ ઝાનં નામ નત્થિ. પઞ્ઞા નત્થીતિ અઝાયન્તસ્સ ‘‘સમાહિતો ભિક્ખુ યથાભૂતં જાનાતિ પસ્સતી’’તિ વુત્તલક્ખણા પઞ્ઞા નત્થિ. યમ્હિ ઝાનઞ્ચ પઞ્ઞા ચાતિ યમ્હિ પુગ્ગલે ઇદં ઉભયમ્પિ અત્થિ, સો નિબ્બાનસ્સ સન્તિકે ઠિતોયેવાતિ અત્થો.

સુઞ્ઞાગારં પવિટ્ઠસ્સાતિ કિસ્મિઞ્ચિદેવ વિવિત્તોકાસે કમ્મટ્ઠાનં અવિજહિત્વા કમ્મટ્ઠાનમનસિકારેન નિસિન્નસ્સ. સન્તચિત્તસ્સાતિ નિબ્બુતચિત્તસ્સ. સમ્માતિ હેતુના કારણેન ધમ્મં વિપસ્સન્તસ્સ વિપસ્સનાસઙ્ખાતા અમાનુસી રતિ અટ્ઠસમાપત્તિસઙ્ખાતા દિબ્બાપિ રતિ હોતિ ઉપ્પજ્જતીતિ અત્થો.

યતો યતો સમ્મસતીતિ અટ્ઠતિંસાય આરમ્મણેસુ કમ્મં કરોન્તો યેન યેનાકારેન, પુરેભત્તાદીસુ વા કાલેસુ યસ્મિં યસ્મિં અત્તના અભિરુચિતે કાલે, અભિરુચિતે વા કમ્મટ્ઠાને કમ્મં કરોન્તો સમ્મસતિ. ઉદયબ્બયન્તિ પઞ્ચન્નં ખન્ધાનં પઞ્ચવીસતિયા લક્ખણેહિ ઉદયં, પઞ્ચવીસતિયા એવ ચ લક્ખણેહિ વયં. પીતિપામોજ્જન્તિ એવં ખન્ધાનં ઉદયબ્બયં સમ્મસન્તો ધમ્મપીતિં ધમ્મપામોજ્જઞ્ચ લભતિ. અમતન્તિ તં સપ્પચ્ચયે નામરૂપે પાકટે હુત્વા ઉપટ્ઠહન્તે ઉપ્પન્નં પીતિપામોજ્જં અમતનિબ્બાનસમ્પાપકત્તા વિજાનતં પણ્ડિતાનં અમતમેવાતિ અત્થો.

તત્રાયમાદિ ભવતીતિ તત્ર અયં આદિ, ઇદં પુબ્બટ્ઠાનં હોતિ. ઇધ પઞ્ઞસ્સાતિ ઇમસ્મિં સાસને પણ્ડિતભિક્ખુનો. ઇદાનિ ‘‘તં આદી’’તિ વુત્તં પુબ્બટ્ઠાનં દસ્સેન્તો ઇન્દ્રિયગુત્તીતિઆદિમાહ. ચતુપારિસુદ્ધિસીલઞ્હિ પુબ્બટ્ઠાનં નામ. તત્થ ઇન્દ્રિયગુત્તીતિ ઇન્દ્રિયસંવરો. સન્તુટ્ઠીતિ ચતુપચ્ચયસન્તોસો. તેન આજીવપારિસુદ્ધિ ચેવ પચ્ચયસન્નિસ્સિતઞ્ચ સીલં કથિતં. પાતિમોક્ખેતિ પાતિમોક્ખસઙ્ખાતે જેટ્ઠકસીલે પરિપૂરકારિતા કથિતા.

મિત્તે ભજસ્સુ કલ્યાણેતિ વિસ્સટ્ઠકમ્મન્તે અપતિરૂપસહાયે વજ્જેત્વા સાધુજીવિતાય સુદ્ધાજીવે જઙ્ઘબલં નિસ્સાય જીવિકકપ્પનાય અકુસીતે અતન્દિતે કલ્યાણમિત્તે ભજસ્સુ, સેવસ્સૂતિ અત્થો. પટિસન્થારવુત્યસ્સાતિ આમિસપટિસન્થારેન ચ ધમ્મપટિસન્થારેન ચ સમ્પન્નવુત્તિતાય પટિસન્થારવુત્તિ અસ્સ, પટિસન્થારસ્સ કારકા ભવેય્યાતિ અત્થો. આચારકુસલોતિ સીલમ્પિ આચારો, વત્તપટિવત્તમ્પિ આચારો. તત્થ કુસલો સિયા, છેકો ભવેય્યાતિ અત્થો. તતો પામોજ્જબહુલોતિ તતો પટિસન્થારવુત્તિતો ચ આચારકોસલ્લતો ચ ઉપ્પન્નેન ધમ્મપામોજ્જેન પામોજ્જબહુલો હુત્વા તં સકલસ્સાપિ વટ્ટદુક્ખસ્સ અન્તં કરિસ્સતીતિ અત્થો.

એવં સત્થારા દેસિતાસુ ઇમાસુ ગાથાસુ એકમેકિસ્સાય ગાથાય પરિયોસાને એકમેકં ભિક્ખુસતં નિસિન્નનિસિન્નટ્ઠાનેયેવ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પત્વા વેહાસં અબ્ભુગ્ગન્ત્વા સબ્બેપિ તે ભિક્ખૂ આકાસેનેવ વીસયોજનસતિકં કન્તારં અતિક્કમિત્વા તથાગતસ્સ સુવણ્ણવણ્ણં સરીરં વણ્ણેન્તા થોમેન્તા પાદે વન્દિંસૂતિ.

સમ્બહુલભિક્ખુવત્થુ સત્તમં.