૩. વિબ્ભન્તભિક્ખુવત્થુ

યો નિબ્બનથોતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા વેળુવને વિહરન્તો એકં વિબ્ભન્તકં ભિક્ખું આરબ્ભ કથેસિ.

એકો કિર મહાકસ્સપત્થેરસ્સ સદ્ધિવિહારિકો હુત્વા ચત્તારિ ઝાનાનિ ઉપ્પાદેત્વાપિ અત્તનો માતુલસ્સ સુવણ્ણકારસ્સ ગેહે વિસભાગારમ્મણં દિસ્વા તત્થ પટિબદ્ધચિત્તો વિબ્ભમિ. અથ નં મનુસ્સા અલસભાવેન કમ્મં કાતું અનિચ્છન્તં ગેહા નીહરિંસુ. સો પાપમિત્તસંસગ્ગેન ચોરકમ્મેન જીવિકં કપ્પેન્તો વિચરિ. અથ નં એકદિવસં ગહેત્વા પચ્છાબાહં ગાળ્હબન્ધનં બન્ધિત્વા ચતુક્કે ચતુક્કે કસાહિ તાળેન્તા આઘાતનં નયિંસુ. થેરો પિણ્ડાય ચરિતું પવિસન્તો તં દક્ખિણેન દ્વારેન નીહરિયમાનં દિસ્વા બન્ધનં સિથિલં કારેત્વા ‘‘પુબ્બે તયા પરિચિતકમ્મટ્ઠાનં પુન આવજ્જેહી’’તિ આહ. સો તેન ઓવાદેન સતુપ્પાદં લભિત્વા પુન ચતુત્થજ્ઝાનં નિબ્બત્તેસિ. અથ નં ‘‘આઘાતનં નેત્વા ઘાતેસ્સામા’’તિ સૂલે ઉત્તાસેસું. સો ન ભાયતિ ન સન્તસતિ. અથસ્સ તસ્મિં તસ્મિં દિસાભાગે ઠિતા મનુસ્સા અસિસત્તિતોમરાદીનિ આવુધાનિ ઉક્ખિપિત્વાપિ તં અસન્તસન્તમેવ દિસ્વા ‘‘પસ્સથ, ભો, ઇમં પુરિસં, અનેકસતાનઞ્હિ આવુધહત્થાનં પુરિસાનં મજ્ઝે નેવ છમ્ભતિ ન વેધતિ, અહો અચ્છરિય’’ન્તિ અચ્છરિયબ્ભુતજાતા મહાનાદં નદિત્વા રઞ્ઞો તં પવત્તિં આરોચેસું. રાજા તં કારણં સુત્વા ‘‘વિસ્સજ્જેથ ન’’ન્તિ આહ. સત્થુ સન્તિકમ્પિ ગન્ત્વા તમત્થં આરોચયિંસુ. સત્થા ઓભાસં ફરિત્વા તસ્સ ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –

૩૪૪. ‘‘યો નિબ્બનથો વનાધિમુત્તો,

વનમુત્તો વનમેવ ધાવતિ;

તં પુગ્ગલમેથ પસ્સથ,

મુત્તો બન્ધનમેવ ધાવતી’’તિ.

તસ્સત્થો – યો પુગ્ગલો ગિહિભાવે આલયસઙ્ખાતં વનથં છડ્ડેત્વા પબ્બજિતતાય નિબ્બનથો દિબ્બવિહારસઙ્ખાતે તપોવને અધિમુત્તો ઘરાવાસબન્ધનસઙ્ખાતા તણ્હાવના મુત્તો હુત્વા પુન ઘરાવાસબન્ધનસઙ્ખાતં તણ્હાવનમેવ ધાવતિ, એથ તં પુગ્ગલં પસ્સથ, એસો ઘરાવાસબન્ધનતો મુત્તો ઘરાવાસબન્ધનમેવ ધાવતીતિ.

ઇમં પન દેસનં સુત્વા સો રાજપુરિસાનં અન્તરે સૂલગ્ગે નિસિન્નોવ ઉદયબ્બયં પટ્ઠપેત્વા તિલક્ખણં આરોપેત્વા સઙ્ખારે સમ્મસન્તો સોતાપત્તિફલં પત્વા સમાપત્તિસુખં અનુભવન્તો વેહાસં ઉપ્પતિત્વા આકાસેનેવ સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા સત્થારં વન્દિત્વા સરાજિકાય પરિસાય મજ્ઝેયેવ અરહત્તં પાપુણીતિ.

વિબ્ભન્તભિક્ખુવત્થુ તતિયં.