૯. બાલિસિકવત્થુ
ન તેન અરિયો હોતીતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો એકં અરિયં નામ બાલિસિકં આરબ્ભ કથેસિ.
એકદિવસઞ્હિ સત્થા તસ્સ સોતાપત્તિમગ્ગસ્સૂપનિસ્સયં દિસ્વા સાવત્થિયા ઉત્તરદ્વારગામે પિણ્ડાય ચરિત્વા ભિક્ખુસઙ્ઘપરિવુતો તતો આગચ્છતિ. તસ્મિં ખણે સો બાલિસિકો બલિસેન મચ્છે ગણ્હન્તો બુદ્ધપ્પમુખં ભિક્ખુસઙ્ઘં દિસ્વા બલિસયટ્ઠિં છડ્ડેત્વા અટ્ઠાસિ. સત્થા તસ્સ અવિદૂરે ઠાને નિવત્તિત્વા ઠિતો ‘‘ત્વં કિં નામોસી’’તિ સારિપુત્તત્થેરાદીનં નામાનિ પુચ્છિ. તેપિ ‘‘અહં સારિપુત્તો અહં મોગ્ગલ્લાનો’’તિ અત્તનો અત્તનો નામાનિ કથયિંસુ. બાલિસિકો ચિન્તેસિ – ‘‘સત્થા સબ્બેસં નામાનિ પુચ્છતિ, મમમ્પિ નામં પુચ્છિસ્સતિ મઞ્ઞે’’તિ. સત્થા તસ્સ ઇચ્છં ઞત્વા, ‘‘ઉપાસક, ત્વં કો નામોસી’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘અહં, ભન્તે, અરિયો નામા’’તિ વુત્તે ‘‘ન, ઉપાસક, તાદિસા પાણાતિપાતિનો અરિયા નામ હોન્તિ, અરિયા પન મહાજનસ્સ અહિંસનભાવે ઠિતા’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –
૨૭૦. ‘‘ન તેન અરિયો હોતિ, યેન પાણાનિ હિંસતિ;
અહિંસા સબ્બપાણાનં, અરિયોતિ પવુચ્ચતી’’તિ.
તત્થ અહિંસાતિ અહિંસનેન. ઇદં વુત્તં હોતિ – યેન હિ પાણાનિ હિંસતિ, ન તેન કારણેન અરિયો હોતિ. યો પન સબ્બપાણાનં પાણિઆદીહિ અહિંસનેન મેત્તાદિભાવનાય પતિટ્ઠિતત્તા હિંસતો આરાવ ઠિતો, અયં અરિયોતિ વુચ્ચતીતિ અત્થો.
દેસનાવસાને બાલિસિકો સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠહિ, સમ્પત્તાનમ્પિ સાત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.
બાલિસિકવત્થુ નવમં.