૬. હત્થકવત્થુ

ન મુણ્ડકેન સમણોતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા સાવત્થિયં વિહરન્તો હત્થકં આરબ્ભ કથેસિ.

સો કિર વાદક્ખિત્તો ‘‘તુમ્હે અસુકવેલાય અસુકટ્ઠાનં નામ આગચ્છેય્યાથ, વાદં કરિસ્સામા’’તિ વત્વા પુરેતરમેવ તત્થ ગન્ત્વા ‘‘પસ્સથ, તિત્થિયા મમ ભયેન નાગતા, એસોવ પન નેસં પરાજયો’’તિઆદીનિ વત્વા વાદક્ખિત્તો અઞ્ઞેનઞ્ઞં પટિચરન્તો વિચરતિ. સત્થા ‘‘હત્થકો કિર એવં કરોતી’’તિ સુત્વા તં પક્કોસાપેત્વા ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં, હત્થક, એવં કરોસી’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘સચ્ચ’’ન્તિ વુત્તે, ‘‘કસ્મા એવં કરોસિ? એવરૂપઞ્હિ મુસાવાદં કરોન્તો સીસમુણ્ડનાદિમત્તેનેવ સમણો નામ ન હોતિ. યો પન અણૂનિ વા થૂલાનિ વા પાપાનિ સમેત્વા ઠિતો, અયમેવ સમણો’’તિ વત્વા ઇમા ગાથા અભાસિ –

૨૬૪. ‘‘ન મુણ્ડકેન સમણો, અબ્બતો અલિકં ભણં;

ઇચ્છાલોભસમાપન્નો, સમણો કિં ભવિસ્સતિ.

૨૬૫. ‘‘યો ચ સમેતિ પાપાનિ, અણું થૂલાનિ સબ્બસો;

સમિતત્તા હિ પાપાનં, સમણોતિ પવુચ્ચતી’’તિ.

તત્થ મુણ્ડકેનાતિ સીસમુણ્ડનમત્તેન. અબ્બતોતિ સીલવતેન ચ ધુતઙ્ગવતેન ચ વિરહિતો. અલિકં ભણન્તિ મુસાવાદં ભણન્તો અસમ્પત્તેસુ આરમ્મણેસુ ઇચ્છાય પત્તેસુ ચ લોભેન સમન્નાગતો સમણો નામ કિં ભવિસ્સતિ? સમેતીતિ યો ચ પરિત્તાનિ વા મહન્તાનિ વા પાપાનિ વૂપસમેતિ, સો તેસં સમિતત્તા સમણોતિ પવુચ્ચતીતિ અત્થો.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

હત્થકવત્થુ છટ્ઠં.