૬. દેવદત્તવત્થુ
યસ્સ અચ્ચન્તદુસ્સીલ્યન્તિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા વેળુવને વિહરન્તો દેવદત્તં આરબ્ભ કથેસિ.
એકસ્મિઞ્હિ દિવસે ભિક્ખૂ ધમ્મસભાયં કથં સમુટ્ઠાપેસું – ‘‘આવુસો, દેવદત્તો દુસ્સીલો પાપધમ્મો દુસ્સીલ્યકારણેન વડ્ઢિતાય તણ્હાય અજાતસત્તું સઙ્ગણ્હિત્વા મહન્તં લાભસક્કારં નિબ્બત્તેત્વા અજાતસત્તું પિતુવધે સમાદપેત્વા તેન સદ્ધિં એકતો હુત્વા નાનપ્પકારેન તથાગતસ્સ વધાય પરિસક્કતી’’તિ. સત્થા આગન્ત્વા ‘‘કાય નુત્થ, ભિક્ખવે, એતરહિ કથાય સન્નિસિન્ના’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘ઇમાય નામા’’તિ વુત્તે ‘‘ન, ભિક્ખવે, ઇદાનેવ, પુબ્બેપિ દેવદત્તો નાનપ્પકારેન મય્હં વધાય પરિસક્કતી’’તિ વત્વા કુરુઙ્ગમિગજાતકાદીનિ (જા. ૧.૨.૧૧૧-૨) કથેત્વા, ‘‘ભિક્ખવે, અચ્ચન્તદુસ્સીલપુગ્ગલં નામ દુસ્સીલ્યકારણા ઉપ્પન્ના તણ્હા માલુવા વિય સાલં પરિયોનન્ધિત્વા સમ્ભઞ્જમાના નિરયાદીસુ પક્ખિપતી’’તિ વત્વા ઇમં ગાથામાહ –
૧૬૨. ‘‘યસ્સ અચ્ચન્તદુસ્સીલ્યં, માલુવા સાલમિવોત્થતં;
કરોતિ સો તથત્તાનં, યથા નં ઇચ્છતી દિસો’’તિ.
તત્થ અચ્ચન્તદુસ્સીલ્યન્તિ એકન્તદુસ્સીલભાવો. ગિહી વા જાતિતો પટ્ઠાય દસ અકુસલકમ્મપથે કરોન્તો, પબ્બજિતો વા ઉપસમ્પન્નદિવસતો પટ્ઠાય ગરુકાપત્તિં આપજ્જમાનો અચ્ચન્તદુસ્સીલો નામ. ઇધ પન યો દ્વીસુ તીસુ અત્તભાવેસુ દુસ્સીલો, એતસ્સ ગતિયા આગતં દુસ્સીલભાવં સન્ધાયેતં વુત્તં. દુસ્સીલભાવોતિ ચેત્થ દુસ્સીલસ્સ છ દ્વારાનિ નિસ્સાય ઉપ્પન્ના તણ્હા વેદિતબ્બા. માલુવા સાલમિવોત્થતન્તિ યસ્સ પુગ્ગલસ્સ તં તણ્હાસઙ્ખાતં દુસ્સીલ્યં યથા નામ માલુવા સાલં ઓત્થરન્તી દેવે વસ્સન્તે પત્તેહિ ઉદકં સમ્પટિચ્છિત્વા સમ્ભઞ્જનવસેન સબ્બત્થકમેવ પરિયોનન્ધતિ, એવં અત્તભાવં ઓત્થતં પરિયોનન્ધિત્વા ઠિતં. સો માલુવાય સમ્ભઞ્જિત્વા ભૂમિયં પાતિયમાનો રુક્ખો વિય તાય દુસ્સીલ્યસઙ્ખાતાય તણ્હાય સમ્ભઞ્જિત્વા અપાયેસુ પાતિયમાનો, યથા નં અનત્થકામો દિસો ઇચ્છતિ, તથા અત્તાનં કરોતિ નામાતિ અત્થો.
દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.
દેવદત્તવત્થુ છટ્ઠં.