૮. સારિપુત્તત્થેરવત્થુ

અસ્સદ્ધોતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો સારિપુત્તત્થેરં આરબ્ભ કથેસિ.

એકસ્મિઞ્હિ સમયે તિંસમત્તા આરઞ્ઞકા ભિક્ખૂ સત્થુ સન્તિકં આગન્ત્વા વન્દિત્વા નિસીદિંસુ. સત્થા તેસં સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તસ્સૂપનિસ્સયં દિસ્વા સારિપુત્તત્થેરં આમન્તેત્વા ‘‘સદ્દહસિ ત્વં, સારિપુત્ત, સદ્ધિન્દ્રિયં ભાવિતં બહુલીકતં અમતોગધં હોતિ અમતપરિયોસાન’’ન્તિ (સં. નિ. ૫.૫૧૪) એવં પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ આરબ્ભ પઞ્હં પુચ્છિ. થેરો ‘‘ન ખ્વાહં, ભન્તે, એત્થ ભગવતો સદ્ધાય ગચ્છામિ, સદ્ધિન્દ્રિયં…પે… અમતપરિયોસાનં. યેસઞ્હેતં, ભન્તે, અઞ્ઞાતં અસ્સ અદિટ્ઠં અવિદિતં અસચ્છિકતં અફસ્સિતં પઞ્ઞાય, તે તત્થ પરેસં સદ્ધાય ગચ્છેય્યું. સદ્ધિન્દ્રિયં…પે… અમતપરિયોસાન’’ન્તિ (સં. નિ. ૫.૫૧૪) એવં તં પઞ્હં બ્યાકાસિ. તં સુત્વા ભિક્ખૂ કથં સમુટ્ઠાપેસું ‘‘સારિપુત્તત્થેરો મિચ્છાગહણં નેવ વિસ્સજ્જેસિ, અજ્જાપિ સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ ન સદ્દહતિયેવા’’તિ. તં સુત્વા સત્થા ‘‘કિં નામેતં, ભિક્ખવે, વદેથ. અહઞ્હિ ‘પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ અભાવેત્વા સમથવિપસ્સનં અવડ્ઢેત્વા મગ્ગફલાનિ સચ્છિકાતું સમત્થો નામ અત્થીતિ સદ્દહસિ ત્વં સારિપુત્તો’તિ પુચ્છિં. સો ‘એવં સચ્છિકરોન્તો અત્થિ નામાતિ ન સદ્દહામિ, ભન્તે’તિ કથેસિ. ન દિન્નસ્સ વા કતસ્સ વા ફલં વિપાકં ન સદ્દહતિ, નાપિ બુદ્ધાદીનં ગુણં ન સદ્દહતિ. એસો પન અત્તના પટિવિદ્ધેસુ ઝાનવિપસ્સનામગ્ગફલધમ્મેસુ પરેસં સદ્ધાય ન ગચ્છતિ. તસ્મા અનુપવજ્જો’’તિ વત્વા અનુસન્ધિં ઘટેત્વા ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –

૯૭. ‘‘અસ્સદ્ધો અકતઞ્ઞૂ ચ, સન્ધિચ્છેદો ચ યો નરો,

હતાવકાસો વન્તાસો, સ વે ઉત્તમપોરિસો’’તિ.

તસ્સથો – અત્તનો પટિવિદ્ધગુણં પરેસં કથાય ન સદ્દહતીતિ અસ્સદ્ધો. અકતં નિબ્બાનં જાનાતીતિ અકતઞ્ઞૂ, સચ્છિકતનિબ્બાનોતિ અત્થો. વટ્ટસન્ધિં, સંસારસન્ધિં છિન્દિત્વા ઠિતોતિ સન્ધિચ્છેદો. કુસલાકુસલકમ્મબીજસ્સ ખીણત્તા નિબ્બત્તનાવકાસો હતો અસ્સાતિ હતાવકાસો. ચતૂહિ મગ્ગેહિ કત્તબ્બકિચ્ચસ્સ કતત્તા,સબ્બા આસા ઇમિના વન્તાતિ વન્તાસો. સો એવરૂપો નરો. પટિવિદ્ધલોકુત્તરધમ્મતાય પુરિસેસુ ઉત્તમભાવં પત્તોતિ પુરિસુત્તમોતિ.

ગાથાવસાને તે આરઞ્ઞકા તિંસમત્તા ભિક્ખૂ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિંસુ. સેસજનસ્સાપિ સત્થિકા ધમ્મદેસના અહોસીતિ.

સારિપુત્તત્થેરવત્થુ અટ્ઠમં.