૩. બેલટ્ઠસીસત્થેરવત્થુ

યેસં સન્નિચયો નત્થીતિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા જેતવને વિહરન્તો આયસ્મન્તં બેલટ્ઠસીસં આરબ્ભ કથેસિ.

સો કિરાયસ્મા અન્તોગામે એકં વીથિં પિણ્ડાય ચરિત્વા ભત્તકિચ્ચં કત્વા પુન અપરં વીથિં ચરિત્વા સુક્ખં કૂરં આદાય વિહારં હરિત્વા પટિસામેત્વા ‘‘નિબદ્ધં પિણ્ડપાતપરિયેસનં નામ દુક્ખ’’ન્તિ કતિપાહં ઝાનસુખેન વીતિનામેત્વા આહારેન અત્થે સતિ તં પરિભુઞ્જતિ. ભિક્ખૂ ઞત્વા ઉજ્ઝાયિત્વા તમત્થં ભગવતો આરોચેસું. સત્થા એતસ્મિં નિદાને આયતિં સન્નિધિકારપરિવજ્જનત્થાય ભિક્ખૂનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞપેત્વાપિ થેરેન પન અપઞ્ઞત્તે સિક્ખાપદે અપ્પિચ્છતં નિસ્સાય કતત્તા તસ્સ દોસાભાવં પકાસેન્તો અનુસન્ધિં ઘટેત્વા ધમ્મં દેસેન્તો ઇમં ગાથમાહ –

૯૨. ‘‘યેસં સન્નિચયો નત્થિ, યે પરિઞ્ઞાતભોજના;

સુઞ્ઞતો અનિમિત્તો ચ, વિમોક્ખો યેસં ગોચરો;

આકાસેવ સકુન્તાનં, ગતિ તેસં દુરન્નયા’’તિ.

તત્થ સન્નિચયોતિ દ્વે સન્નિચયા – કમ્મસન્નિચયો ચ, પચ્ચયસન્નિચયો ચ. તેસુ કુસલાકુસલકમ્મં કમ્મસન્નિચયો નામ, ચત્તારો પચ્ચયા પચ્ચયસન્નિચયો નામ. તત્થ વિહારે વસન્તસ્સ ભિક્ખુનો એકં ગુળપિણ્ડં, ચતુભાગમત્તં સપ્પિં, એકઞ્ચ તણ્ડુલનાળિં ઠપેન્તસ્સ પચ્ચયસન્નિચયો નત્થિ, તતો ઉત્તરિ હોતિ. યેસં અયં દુવિધોપિ સન્નિચયો નત્થિ. પરિઞ્ઞાતભોજનાતિ તીહિ પરિઞ્ઞાહિ પરિઞ્ઞાતભોજના. યાગુઆદીનઞ્હિ યાગુભાવાદિજાનનં ઞાતપરિઞ્ઞા, આહારે પટિકૂલસઞ્ઞાવસેન પન ભોજનસ્સ પરિજાનનં તીરણપરિઞ્ઞા, કબળીકારાહારે છન્દરાગઅપકડ્ઢનઞાણં પહાનપરિઞ્ઞા. ઇમાહિ તીહિ પરિઞ્ઞાહિ યે પરિઞ્ઞાતભોજના. સુઞ્ઞતો અનિમિત્તો ચાતિ એત્થ અપ્પણિહિતવિમોક્ખોપિ ગહિતોયેવ. તીણિપિ ચેતાનિ નિબ્બાનસ્સેવ નામાનિ. નિબ્બાનઞ્હિ રાગદોસમોહાનં અભાવેન સુઞ્ઞતો, તેહિ ચ વિમુત્તન્તિ સુઞ્ઞતો વિમોક્ખો, તથા રાગાદિનિમિત્તાનં અભાવેન અનિમિત્તં, તેહિ ચ વિમુત્તન્તિ અનિમિત્તો વિમોક્ખો, રાગાદિપણિધીનં પન અભાવેન અપ્પણિહિતં, તેહિ ચ વિમુત્તન્તિ અપ્પણિહિતો વિમોક્ખોતિ વુચ્ચતિ. ફલસમાપત્તિવસેન તં આરમ્મણં કત્વા વિહરન્તાનં અયં તિવિધો વિમોક્ખો યેસં ગોચરો. ગતિ તેસં દુરન્નયાતિ યથા નામ આકાસેન ગતાનં સકુણાનં પદનિક્ખેપસ્સ અદસ્સનેન ગતિ દુરન્નયા ન સક્કા જાનિતું, એવમેવ યેસં અયં દુવિધો સન્નિચયો નત્થિ, ઇમાહિ ચ તીહિ પરિઞ્ઞાહિ પરિઞ્ઞાતભોજના, યેસઞ્ચ અયં વુત્તપ્પકારો વિમોક્ખો ગોચરો, તેસં તયો ભવા, ચતસ્સો યોનિયો, પઞ્ચ ગતિયો, સત્ત વિઞ્ઞાણટ્ઠિતિયો, નવ સત્તાવાસાતિ ઇમેસુ પઞ્ચસુ કોટ્ઠાસેસુ ઇમિના નામ ગતાતિ ગમનસ્સ અપઞ્ઞાયનતો ગતિ દુરન્નયા ન સક્કા પઞ્ઞાપેતુન્તિ.

દેસનાવસાને બહૂ સોતાપત્તિફલાદીનિ પાપુણિંસૂતિ.

બેલટ્ઠસીસત્થેરવત્થુ તતિયં.