૨. મરીચિકમ્મટ્ઠાનિકત્થેરવત્થુ

ફેણૂપમન્તિ ઇમં ધમ્મદેસનં સત્થા સાવત્થિયં વિહરન્તો અઞ્ઞતરં મરીચિકમ્મટ્ઠાનિકં ભિક્ખું આરબ્ભ કથેસિ.

સો કિર ભિક્ખુ સત્થુ સન્તિકે કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા, ‘‘સમણધમ્મં કરિસ્સામી’’તિ અરઞ્ઞં પવિસિત્વા ઘટેત્વા વાયમિત્વા અરહત્તં પત્તું અસક્કોન્તો ‘‘વિસેસેત્વા કમ્મટ્ઠાનં કથાપેસ્સામી’’તિ સત્થુ સન્તિકં આગચ્છન્તો અન્તરામગ્ગે મરીચિં દિસ્વા, ‘‘યથા અયં ગિમ્હસમયે ઉટ્ઠિતા મરીચિ દૂરે ઠિતાનં રૂપગતા વિય પઞ્ઞાયતિ, સન્તિકં આગચ્છન્તાનં નેવ પઞ્ઞાયતિ, અયં અત્તભાવોપિ ઉપ્પાદવયટ્ઠેન એવરૂપો’’તિ મરીચિકમ્મટ્ઠાનં ભાવેન્તો આગન્ત્વા મગ્ગકિલન્તો અચિરવતિયં ન્હાયિત્વા એકસ્મિં ચણ્ડસોતતીરે રુક્ખછાયાય નિસિન્નો ઉદકવેગાભિઘાતેન ઉટ્ઠહિત્વા મહન્તે મહન્તે ફેણપિણ્ડે ભિજ્જમાને દિસ્વા, ‘‘અયં અત્તભાવોપિ ઉપ્પજ્જિત્વા ભિજ્જનટ્ઠેન એવરૂપોયેવા’’તિ આરમ્મણં અગ્ગહેસિ. સત્થા ગન્ધકુટિયં ઠિતોવ તં થેરં દિસ્વા, ‘‘એવમેવ, ભિક્ખુ, એવરૂપોવાયં અત્તભાવો ફેણપિણ્ડો વિય મરીચિ વિય ઉપ્પજ્જનભિજ્જનસભાવોયેવા’’તિ વત્વા ઇમં ગાથમાહ –

૪૬. ‘‘ફેણૂપમં કાયમિમં વિદિત્વા,

મરીચિધમ્મં અભિસમ્બુધાનો;

છેત્વાન મારસ્સ પપુપ્ફકાનિ,

અદસ્સનં મચ્ચુરાજસ્સ ગચ્છે’’તિ.

તત્થ ફેણૂપમન્તિ ઇમં કેસાદિસમૂહસઙ્ખાતં કાયં અબલદુબ્બલટ્ઠેન અનદ્ધનિયતાવકાલિકટ્ઠેન ફેણપિણ્ડસરિક્ખકોતિ વિદિત્વા. મરીચિધમ્મન્તિ યથા મરીચિ દૂરે ઠિતાનં રૂપગતા વિય ગય્હૂપગા વિય હોતિ, સન્તિકે ઉપગચ્છન્તાનં રિત્તા તુચ્છા અગય્હૂપગા સમ્પજ્જતિ, એવમેવ ખણિકઇત્તરપચ્ચુપટ્ઠાનટ્ઠેન અયં કાયોપિ મરીચિધમ્મોતિ અભિસમ્બુધાનો બુજ્ઝન્તો, જાનન્તોતિ અત્થો. મારસ્સ પપુપ્ફકાનીતિ મારસ્સ પપુપ્ફકસઙ્ખાતાનિ તેભૂમકાનિ વટ્ટાનિ અરિયમગ્ગેન છિન્દિત્વા ખીણાસવો ભિક્ખુ મચ્ચુરાજસ્સ અદસ્સનં અવિસયં અમતમહાનિબ્બાનં ગચ્છેય્યાતિ.

ગાથાપરિયોસાને થેરો સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પત્વા સત્થુ સુવણ્ણવણ્ણં સરીરં થોમેન્તો વણ્ણેન્તો વન્દન્તોવ આગતોતિ.

મરીચિકમ્મટ્ઠાનિકત્થેરવત્થુ દુતિયં.