૮. સચ્ચતાપસચરિયાવણ્ણના
અટ્ઠમે તાપસો સચ્ચસવ્હયોતિ સચ્ચસદ્દેન અવ્હાતબ્બો સચ્ચનામકો તાપસો યદા યસ્મિં કાલે હોમિ, તદા. સચ્ચેન લોકં પાલેસિન્તિ અત્તનો અવિસંવાદિભાવેન સત્તલોકં જમ્બુદીપે તત્થ તત્થ સત્તનિકાયં પાપતો નાનાવિધા અનત્થતો ચ રક્ખિં. સમગ્ગં જનમકાસહન્તિ તત્થ તત્થ કલહવિગ્ગહવિવાદાપન્નં મહાજનં કલહે આદીનવં દસ્સેત્વા સામગ્ગિયં આનિસંસકથનેન સમગ્ગં અવિવદમાનં સમ્મોદમાનં અહમકાસિં.
તદા હિ બોધિસત્તો બારાણસિયં અઞ્ઞતરસ્મિં બ્રાહ્મણમહાસાલકુલે નિબ્બત્તિ. તસ્સ ‘‘સચ્ચો’’તિ નામં કરિંસુ. સો વયપ્પત્તો તક્કસિલં ગન્ત્વા દિસાપામોક્ખસ્સ આચરિયસ્સ સન્તિકે સિપ્પં ઉગ્ગણ્હિત્વા નચિરસ્સેવ સબ્બસિપ્પાનં નિપ્ફત્તિં પત્તો. આચરિયેન અનુઞ્ઞાતો બારાણસિં પચ્ચાગન્ત્વા માતાપિતરો વન્દિત્વા તેહિ અભિનન્દિયમાનો તેસં ચિત્તાનુરક્ખણત્થં કતિપાહં તેસં સન્તિકે વસિ. અથ નં માતાપિતરો પતિરૂપેન દારેન સંયોજેતુકામા સબ્બં વિભવજાતં આચિક્ખિત્વા ઘરાવાસેન નિમન્તેસું.
મહાસત્તો નેક્ખમ્મજ્ઝાસયો અત્તનો નેક્ખમ્મપારમિં પરિબ્રૂહેતુકામો ઘરાવાસે આદીનવં પબ્બજ્જાય આનિસંસઞ્ચ નાનપ્પકારતો કથેત્વા માતાપિતૂનં અસ્સુમુખાનં રોદમાનાનં અપરિમાણં ભોગક્ખન્ધં અનન્તં યસં મહન્તઞ્ચ ઞાતિપરિવટ્ટં પહાય મહાનાગોવ અયસઙ્ખલિકં ઘરબન્ધનં છિન્દન્તો નિક્ખમિત્વા હિમવન્તપ્પદેસં પવિસિત્વા ઇસિપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા વનમૂલફલાફલેહિ યાપેન્તો નચિરસ્સેવ અટ્ઠ સમાપત્તિયો પઞ્ચ ચ અભિઞ્ઞાયો નિબ્બત્તેત્વા ઝાનકીળં કીળયમાનો સમાપત્તિવિહારેન વિહરતિ.
સો એકદિવસં દિબ્બચક્ખુના લોકં ઓલોકેન્તો અદ્દસ સકલજમ્બુદીપે મનુસ્સે યેભુય્યેન પાણાતિપાતાદિદસઅકુસલકમ્મપથપસુતે કામનિદાનં કામાધિકરણં અઞ્ઞમઞ્ઞં વિવાદાપન્ને. દિસ્વા એવં ચિન્તેસિ – ‘‘ન ખો પન મેતં પતિરૂપં, યદિદં ઇમે સત્તે એવં પાપપસુતે વિવાદાપન્ને ચ દિસ્વા અજ્ઝુપેક્ખણં. અહઞ્હિ ‘સત્તે સંસારપઙ્કતો ઉદ્ધરિત્વા નિબ્બાનથલે પતિટ્ઠપેસ્સામી’તિ મહાસમ્બોધિયાનં પટિપન્નો, તસ્મા તં પટિઞ્ઞં અવિસંવાદેન્તો યંનૂનાહં મનુસ્સપથં ગન્ત્વા તે તે સત્તે પાપતો ઓરમાપેય્યં, વિવાદઞ્ચ નેસં વૂપસમેય્ય’’ન્તિ.
એવં પન ચિન્તેત્વા મહાસત્તો મહાકરુણાય સમુસ્સાહિતો સન્તં સમાપત્તિસુખં પહાય ઇદ્ધિયા તત્થ તત્થ ગન્ત્વા તેસં ચિત્તાનુકૂલં ધમ્મં દેસેન્તો કલહવિગ્ગહવિવાદાપન્ને સત્તે દિટ્ઠધમ્મિકઞ્ચ સમ્પરાયિકઞ્ચ વિરોધે આદીનવં દસ્સેત્વા અઞ્ઞમઞ્ઞં સમગ્ગે સહિતે અકાસિ. અનેકાકારવોકારઞ્ચ પાપે આદીનવં વિભાવેન્તો તતો સત્તે વિવેચેત્વા એકચ્ચે દસસુ કુસલકમ્મપથધમ્મેસુ પતિટ્ઠાપેસિ. એકચ્ચે પબ્બાજેત્વા સીલસંવરે ઇન્દ્રિયગુત્તિયં સતિસમ્પજઞ્ઞે પવિવેકવાસે ઝાનાભિઞ્ઞાસુ ચ યથારહં પતિટ્ઠાપેસિ. તેન વુત્તં –
૭૧. ‘‘પુનાપરં યદા હોમિ, તાપસો સચ્ચસવ્હયો;
સચ્ચેન લોકં પાલેસિં, સમગ્ગં જનમકાસહ’’ન્તિ.
ઇધાપિ મહાપુરિસસ્સ હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ સેસપારમિયો નિદ્ધારેતબ્બા. તથા ગુણાનુભાવા ચ વિભાવેતબ્બાતિ.
સચ્ચતાપસચરિયાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.