૨૬. કસ્સપબુદ્ધવંસવણ્ણના

કોણાગમનસ્સ પન ભગવતો અપરભાગે તસ્સ સાસને ચ અન્તરહિતે તિંસવસ્સસહસ્સાયુકા સત્તા અનુપુબ્બેન પરિહાયિત્વા દસવસ્સાયુકા હુત્વા પુન વડ્ઢિત્વા અપરિમિતાયુકા હુત્વા પુન અનુપુબ્બેન પરિહાયિત્વા વીસતિવસ્સસહસ્સાયુકેસુ સત્તેસુ જાતેસુ અનેકમનુસ્સપો કસ્સપો નામ સત્થા લોકે ઉદપાદિ (સુ. નિ. અટ્ઠ. આમકગન્ધસુત્તવણ્ણના). સો પારમિયો પૂરેત્વા તુસિતપુરે નિબ્બત્તિત્વા તતો ચવિત્વા બારાણસીનગરે બ્રહ્મદત્તસ્સ નામ બ્રાહ્મણસ્સ વિપુલગુણવતિયા ધનવતિયા નામ બ્રાહ્મણિયા કુચ્છિસ્મિં પટિસન્ધિં ગહેત્વા દસન્નં માસાનં અચ્ચયેન ઇસિપતને મિગદાયે માતુકુચ્છિતો નિક્ખમિ. ગોત્તવસેન પનસ્સ ‘‘કસ્સપકુમારો’’તિ નામમકંસુ. સો દ્વે વસ્સસહસ્સાનિ અગારં અજ્ઝાવસિ. હંસવા યસવા સિરિનન્દોતિ તસ્સ તયો પાસાદા અહેસું. સુનન્દા નામ બ્રાહ્મણિપ્પમુખાનિ અટ્ઠચત્તાલીસ ઇત્થિસહસ્સાનિ પચ્ચુપટ્ઠિતાનિ અહેસું.

સો ચત્તારિ નિમિત્તાનિ દિસ્વા સુનન્દાય બ્રાહ્મણિયા વિજિતસેને નામ પુત્તે ઉપ્પન્ને ઉપ્પન્નસંવેગો ‘‘મહાભિનિક્ખમનં નિક્ખમિસ્સામી’’તિ ચિન્તેસિ. અથસ્સ પરિવિતક્કસમનન્તરમેવ પાસાદો કુલાલચક્કમિવ ભમિત્વા ગગનતલમબ્ભુગ્ગન્ત્વા પરમરુચિરકરનિકરો સરદસમયરજનિકરો વિય તારાગણપરિવુતો અનેકનરસતપરિવુતો ગગનતલમલઙ્કરોન્તો વિય પુઞ્ઞાનુભાવં પકાસેન્તો વિય જનનયનહદયાનિ આકડ્ઢેન્તો વિય રુક્ખગ્ગાનિ પરં સોભયમાનો વિય ચ ગન્ત્વા નિગ્રોધબોધિં મજ્ઝેકત્વા ભૂમિયં પતિટ્ઠહિ. અથ બોધિસત્તો મહાસત્તો પથવિયં પતિટ્ઠહિત્વા દેવદત્તં અરહત્તદ્ધજમાદાય પબ્બજિ. તસ્સ નાટકિત્થિયો પાસાદા ઓતરિત્વા અડ્ઢગાવુતં મગ્ગં ગન્ત્વા સપરિવારા સેનાસન્નિવેસં કત્વા નિસીદિંસુ. તતો ઇત્થિપરિચારિકે ઠપેત્વા સહાગતા સબ્બે પબ્બજિંસુ.

મહાપુરિસો કિર સત્તાહં તેહિ પરિવુતો પધાનચરિયં ચરિત્વા વિસાખપુણ્ણમાય સુનન્દાય નામ બ્રાહ્મણિયા દિન્નં મધુપાયાસં પરિભુઞ્જિત્વા ખદિરવને દિવાવિહારં કત્વા સાયન્હસમયે સોમેન નામ યવપાલકેન ઉપનીતા અટ્ઠ તિણમુટ્ઠિયો ગહેત્વા નિગ્રોધબોધિં ઉપગન્ત્વા પઞ્ચદસહત્થાયામવિત્થતં તિણસન્થરં સન્થરિત્વા તત્થ નિસીદિત્વા અભિસમ્બોધિં પાપુણિત્વા – ‘‘અનેકજાતિસંસારં…પે… તણ્હાનં ખયમજ્ઝગા’’તિ ઉદાનં ઉદાનેત્વા સત્તસત્તાહં વીતિનામેત્વા અત્તના સહ પબ્બજિતાનં ભિક્ખૂનં કોટિયા ઉપનિસ્સયસમ્પત્તિં દિસ્વા ગગનતલેન ગન્ત્વા બારાણસિયં ઇસિપતને મિગદાયે ઓતરિત્વા તેહિ પરિવુતો તત્થ ધમ્મચક્કં પવત્તેસિ. તદા વીસતિયા કોટિસહસ્સાનં પઠમો ધમ્માભિસમયો અહોસિ. તેન વુત્તં –

૧. ‘‘કોણાગમનસ્સ અપરેન, સમ્બુદ્ધો દ્વિપદુત્તમો;

કસ્સપો નામ ગોત્તેન, ધમ્મરાજા પભઙ્કરો.

૨. ‘‘સઞ્છડ્ડિતં કુલમૂલં, બહ્વન્નપાનભોજનં;

દત્વાન યાચકે દાનં, પૂરયિત્વાન માનસં;

ઉસભોવ આળકં ભેત્વા, પત્તો સમ્બોધિમુત્તમં.

૩. ‘‘ધમ્મચક્કં પવત્તેન્તે, કસ્સપે લોકનાયકે;

વીસકોટિસહસ્સાનં, પઠમાભિસમયો અહૂ’’તિ.

તત્થ સઞ્છડ્ડિતન્તિ છડ્ડિતં ઉજ્ઝિતં પરિચ્ચત્તં. કુલમૂલન્તિ કુલઘરં, અપરિમિતભોગક્ખન્ધં અનેકકોટિસહસ્સધનસઞ્ચયં દસસતનયનભવનસદિસભોગં અતિદુચ્ચજં તિણમિવ છડ્ડિતન્તિ અત્થો. યાચકેતિ યાચકાનં દત્વા. આળકન્તિ ગોટ્ઠં, યથા ઉસભો ગોટ્ઠં ભિન્દિત્વા યથાસુખં ઇચ્છિતટ્ઠાનં પાપુણાતિ, એવં મહાપુરિસોપિ ગેહબન્ધનં ભિન્દિત્વા અભિસમ્બોધિં પાપુણીતિ અત્થો.

પુન ચતુમાસં જનપદચારિકં ચરમાને સત્થરિ દસકોટિસહસ્સાનં દુતિયો અભિસમયો અહોસિ. યદા પન સુન્દરનગરદ્વારે અસનરુક્ખમૂલે યમકપાટિહારિયં કરોન્તો ધમ્મં દેસેસિ, તદા પઞ્ચન્નં કોટિસહસ્સાનં તતિયો અભિસમયો અહોસિ. પુન યમકપાટિહારિયં કત્વા સુરરિપુદુરભિભવને તાવતિંસભવને સુધમ્મા નામ દેવસભા અત્થિ, તત્થ નિસીદિત્વા અત્તનો માતરં ધનવતીદેવિં પમુખં કત્વા દસસહસ્સિલોકધાતુયા દેવતાનં અનુગ્ગહકરણત્થં સત્તપ્પકરણં અભિધમ્મપિટકં દેસેન્તો તીણિ દેવતાકોટિસહસ્સાનિ ધમ્મામતં પાયેસિ. તેન વુત્તં –

૪. ‘‘ચતુમાસં યદા બુદ્ધો, લોકે ચરતિ ચારિકં;

દસકોટિસહસ્સાનં, દુતિયાભિસમયો અહુ.

૫. ‘‘યમકં વિકુબ્બનં કત્વા, ઞાણધાતું પકિત્તયિ;

પઞ્ચકોટિસહસ્સાનં, તતિયાભિસમયો અહુ.

૬. ‘‘સુધમ્મા દેવપુરે રમ્મે, તત્થ ધમ્મં પકિત્તયિ;

તીણિકોટિસહસ્સાનં, દેવાનં બોધયી જિનો.

૭. ‘‘નરદેવસ્સ યક્ખસ્સ, અપરે ધમ્મદેસને;

એતેસાનં અભિસમયા, ગણનાતો અસઙ્ખિયા’’તિ.

તત્થ ચતુમાસન્તિ ચાતુમાસે. અયમેવ વા પાઠો. ચરતીતિ અચરિ. યમકં વિકુબ્બનં કત્વાતિ યમકપાટિહારિયં કત્વા. ઞાણધાતુન્તિ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણસભાવં. ‘‘સબ્બઞાણધાતુ’’ન્તિપિ વદન્તિ. પકિત્તયીતિ મહાજનસ્સ પકાસેસિ. સુધમ્માતિ તાવતિંસભવને સુધમ્મા નામ સભા અત્થિ, તત્થ નિસીદિત્વાતિ અત્થો. ધમ્મન્તિ અભિધમ્મં.

તદા કિર આનુભાવવિજિતનરદેવો નરદેવો નામ મહેસક્ખો હેટ્ઠા વુત્તનરદેવયક્ખો વિય મહિદ્ધિકો યક્ખો અહોસિ. સો જમ્બુદીપે એકસ્મિં નગરે રઞ્ઞો યાદિસં રૂપં, તાદિસં રૂપસણ્ઠાનં સરકુત્તિં નિમ્મિનિત્વા તં રાજાનં મારેત્વા ખાદિત્વા સહઅન્તેપુરં રજ્જં પટિપજ્જિત્વા અપરિમિતમંસભોજનો અહોસિ. સો કિર ઇત્થિધુત્તો ચ અહોસિ. યદા પન તં કુસલા છેકા ઇત્થિયો – ‘‘નાયં અમ્હાકં રાજા, અમનુસ્સો એસો’’તિ જાનન્તિ, તદા સો લજ્જિતો હુત્વા તા સબ્બા ખાદિત્વા અઞ્ઞં નગરં પટિપજ્જતિ. એવમેવ સો નરદેવયક્ખો મનુસ્સે ભક્ખયન્તો યદા સુન્દરનગરાભિમુખો અગમાસિ, તદા તં દિસ્વા નગરવાસિનો મનુસ્સા મરણભયતજ્જિતસન્તાસા સકનગરતો નિક્ખમિત્વા તતો તતો પલાયિંસુ. અથ તે મનુસ્સે પલાયમાને દિસ્વા કસ્સપદસબલો તસ્સ નરદેવસ્સ યક્ખસ્સ પુરતો અટ્ઠાસિ. નરદેવો એવં દેવદેવં ઠિતં દિસ્વા વિસ્સરં ઘોરં નાદં નદિત્વા ભગવતો ભયં ઉપ્પાદેતું અસક્કોન્તો તં સરણં ગન્ત્વા પઞ્હં પુચ્છિ. પઞ્હં વિસ્સજ્જેત્વા તં દમેત્વા ધમ્મે દેસિયમાને સમ્પત્તાનં નરમરાનં ગણનપથાતીતાનં અભિસમયો અહોસિ. તેન વુત્તં – ‘‘નરદેવસ્સ યક્ખસ્સા’’તિઆદિ. તત્થ અપરે ધમ્મદેસનેતિ અપરસ્મિં ધમ્મદેસને. એતેસાનન્તિ એતેસં. અયમેવ વા પાઠો.

તસ્સ પન કસ્સપભગવતો એકોવ સાવકસન્નિપાતો અહોસિ. બારાણસીનગરે પુરોહિતપુત્તો તિસ્સો નામ અહોસિ. સો કસ્સપસ્સ બોધિસત્તસ્સ સરીરે લક્ખણસમ્પત્તિં દિસ્વા પિતુનો ભાસતો સુત્વા – ‘‘નિસ્સંસયં એસો મહાભિનિક્ખમનં નિક્ખમિત્વા બુદ્ધો ભવિસ્સતિ, એતસ્સાહં સન્તિકે પબ્બજિત્વા સંસારદુક્ખતો મુચ્ચિસ્સામી’’તિ ચિન્તેત્વા સુદ્ધમુનિગણવન્તં હિમવન્તં ગન્ત્વા તાપસપબ્બજ્જં પબ્બજિ. તસ્સ પરિવારભૂતાનિ વીસતિતાપસસહસ્સાનિ અહેસું. સો અપરભાગે ‘‘કસ્સપકુમારો નિક્ખમિત્વા અભિસમ્બોધિં અનુપ્પત્તો’’તિ સુત્વા સપરિવારો આગન્ત્વા કસ્સપસ્સ ભગવતો સન્તિકે સપરિવારો એહિભિક્ખુપબ્બજ્જાય પબ્બજિત્વા અરહત્તં પાપુણિ. તસ્મિં સમાગમે કસ્સપો ભગવા માઘપુણ્ણમાયં પાતિમોક્ખં ઉદ્દિસિ. તેન વુત્તં –

૮. ‘‘તસ્સાપિ દેવદેવસ્સ, એકો આસિ સમાગમો;

ખીણાસવાનં વિમલાનં, સન્તચિત્તાન તાદિનં.

૯. ‘‘વીસભિક્ખુસહસ્સાનં, તદા આસિ સમાગમો;

અતિક્કન્તભવન્તાનં, હિરિસીલેન તાદિન’’ન્તિ.

તત્થ અતિક્કન્તભવન્તાનન્તિ અતિક્કન્તપુથુજ્જનસોતાપન્નાદીનં, સબ્બેસં ખીણાસવાનમેવાતિ અત્થો. હિરિસીલેન તાદિનન્તિ હિરિયા ચ સીલેન ચ સદિસાનં.

તદા અમ્હાકં બોધિસત્તો જોતિપાલો નામ માણવો તિણ્ણં વેદાનં પારગૂ ભૂમિયઞ્ચેવ અન્તલિક્ખે ચ પાકટો ઘટિકારસ્સ કુમ્ભકારસ્સ સહાયો અહોસિ. સો તેન સદ્ધિં સત્થારં ઉપસઙ્કમિત્વા તસ્સ ધમ્મકથં સુત્વા તસ્સ સન્તિકે પબ્બજિ. સો આરદ્ધવીરિયો તીણિ પિટકાનિ ઉગ્ગહેત્વા વત્તપટિપત્તિયા બુદ્ધસાસનં સોભેસિ. સોપિ તં સત્થા બ્યાકાસિ. તેન વુત્તં –

૧૦. ‘‘અહં તદા માણવકો, જોતિપાલોતિ વિસ્સુતો;

અજ્ઝાયકો મન્તધરો, તિણ્ણં વેદાન પારગૂ.

૧૧. ‘‘લક્ખણે ઇતિહાસે ચ, સધમ્મે પારમિં ગતો;

ભૂમન્તલિક્ખકુસલો, કતવિજ્જો અનવયો.

૧૨. ‘‘કસ્સપસ્સ ભગવતો, ઘટિકારો નામુપટ્ઠકો;

સગારવો સપ્પતિસ્સો, નિબ્બુતો તતિયે ફલે.

૧૩. ‘‘આદાય મં ઘટીકારો, ઉપગઞ્છિ કસ્સપં જિનં;

તસ્સ ધમ્મં સુણિત્વાન, પબ્બજિં તસ્સ સન્તિકે.

૧૪. ‘‘આરદ્ધવીરિયો હુત્વા, વત્તાવત્તેસુ કોવિદો;

ન ક્વચિ પરિહાયામિ, પૂરેસિં જિનસાસનં.

૧૫. ‘‘યાવતા બુદ્ધભણિતં, નવઙ્ગં જિનસાસનં;

સબ્બં પરિયાપુણિત્વાન, સોભયિં જિનસાસનં.

૧૬. ‘‘મમ અચ્છરિયં દિસ્વા, સોપિ બુદ્ધો વિયાકરિ;

ઇમમ્હિ ભદ્દકે કપ્પે, અયં બુદ્ધો ભવિસ્સતિ.

૧૭. ‘‘અહુ કપિલવ્હયા રમ્મા…પે… હેસ્સામ સમ્મુખા ઇમં.

૩૦. ‘‘તસ્સાપિ વચનં સુત્વા, ભિય્યો ચિત્તં પસાદયિં;

ઉત્તરિં વતમધિટ્ઠાસિં, દસપારમિપૂરિયા.

૩૧. ‘‘એવમહં સંસરિત્વા, પરિવજ્જેન્તો અનાચરં;

દુક્કરઞ્ચ કતં મય્હં, બોધિયાયેવ કારણા’’તિ.

તત્થ ભૂમન્તલિક્ખકુસલોતિ ભૂમિસિક્ખાસુ ચ અન્તલિક્ખેસુ ચ જોતિચક્કાચારે જોતિવિજ્જાય ચ કુસલોતિ અત્થો. ઉપટ્ઠકોતિ ઉપટ્ઠાયકો. સપ્પતિસ્સોતિ સપ્પતિસ્સયો. નિબ્બુતોતિ વિનીતો, વિસ્સુતો વા. તતિયે ફલેતિ નિમિત્તસત્તમી, તતિયફલાધિગમહેતુ નિબ્બુતોતિ અત્થો. આદાયાતિ મં ગહેત્વા. વત્તાવત્તેસૂતિ ખુદ્દકવત્તમહાવત્તેસુ. કોવિદોતિ તેસં પૂરણે કુસલો. ન ક્વચિ પરિહાયામીતિ ક્વચિપિ સીલેસુ વા સમાધિસમાપત્તિઆદીસુ વા કત્થચિ કુતોપિ ન પરિહાયામિ, સબ્બત્થ મે પરિહાનિ નામ ન વિજ્જતીતિ દીપેતિ. ‘‘ન કોચિ પરિહાયામી’’તિપિ પાઠો, સોયેવત્થો.

યાવતાતિ પરિચ્છેદવચનમેતં, યાવતકન્તિ અત્થો. બુદ્ધભણિતન્તિ બુદ્ધવચનં. સોભયિન્તિ સોભેસિં પકાસેસિં. મમ અચ્છરિયન્તિ મમ સમ્માપટિપત્તિં અઞ્ઞેહિ અસાધારણં અચ્છરિયં અબ્ભુતં કસ્સપો ભગવા દિસ્વાતિ અત્થો. સંસરિત્વાતિ સંસારે સંસરિત્વા. અનાચરન્તિ અનાચારં અકત્તબ્બં, અકરણીયન્તિ અત્થો.

તસ્સ પન કસ્સપસ્સ ભગવતો જાતનગરં બારાણસી નામ અહોસિ, બ્રહ્મદત્તો નામ બ્રાહ્મણો પિતા, પરમગુણવતી ધનવતી નામ બ્રાહ્મણી માતા, તિસ્સો ચ ભારદ્વાજો ચ દ્વે અગ્ગસાવકા, સબ્બમિત્તો નામુપટ્ઠાકો, અનુળા ચ ઉરુવેળા ચ દ્વે અગ્ગસાવિકા, નિગ્રોધરુક્ખો બોધિ, સરીરં વીસતિહત્થુબ્બેધં અહોસિ, વીસતિવસ્સસહસ્સાનિ આયુ, સુનન્દા નામસ્સ અગ્ગમહેસી, વિજિતસેનો નામ પુત્તો, પાસાદયાનેન નિક્ખમિ. તેન વુત્તં –

૩૨. ‘‘નગરં બારાણસી નામ, કિકી નામાસિ ખત્તિયો;

વસતે તત્થ નગરે, સમ્બુદ્ધસ્સ મહાકુલં.

૩૩. ‘‘બ્રાહ્મણો બ્રહ્મદત્તોવ, આસિ બુદ્ધસ્સ સો પિતા;

ધનવતી નામ જનિકા, કસ્સપસ્સ મહેસિનો.

૩૮. ‘‘તિસ્સો ચ ભારદ્વાજો ચ, અહેસું અગ્ગસાવકા;

સબ્બમિત્તો નામુપટ્ઠાકો, કસ્સપસ્સ મહેસિનો.

૩૯. ‘‘અનુળા ઉરુવેળા ચ, અહેસું અગ્ગસાવિકા;

બોધિ તસ્સ ભગવતો, નિગ્રોધોતિ પવુચ્ચતિ.

૪૧. ‘‘ઉચ્ચત્તનેન સો બુદ્ધો, વીસતિરતનુગ્ગતો;

વિજ્જુલટ્ઠીવ આકાસે, ચન્દોવ ગહપૂરિતો.

૪૨. ‘‘વીસતિવસ્સસહસ્સાનિ, આયુ તસ્સ મહેસિનો;

તાવતા તિટ્ઠમાનો સો, તારેસિ જનતં બહું.

૪૩. ‘‘ધમ્મતળાકં માપયિત્વા, સીલં દત્વા વિલેપનં;

ધમ્મદુસ્સં નિવાસેત્વા, ધમ્મમાલં વિભજ્જિય.

૪૪. ‘‘ધમ્મવિમલમાદાસં, ઠપયિત્વા મહાજને;

કેચિ નિબ્બાનં પત્થેન્તા, પસ્સન્તુ મે અલઙ્કરં.

૪૫. ‘‘સીલકઞ્ચુકં દત્વાન, ઝાનકવચવમ્મિતં;

ધમ્મચમ્મં પારુપિત્વા, દત્વા સન્નાહમુત્તમં.

૪૬. ‘‘સતિફલકં દત્વાન, તિખિણં ઞાણકુન્તિમં;

ધમ્મખગ્ગવરં દત્વા, સીલસંસગ્ગમદ્દનં.

૪૭. ‘‘તેવિજ્જાભૂસનં દત્વાન, આવેળં ચતુરો ફલે;

છળભિઞ્ઞાભરણં દત્વા, ધમ્મપુપ્ફપિળન્ધનં.

૪૮. ‘‘સદ્ધમ્મપણ્ડરચ્છત્તં, દત્વા પાપનિવારણં;

માપયિત્વાભયં પુપ્ફં, નિબ્બુતો સો સસાવકો.

૪૯. ‘‘એસો હિ સમ્માસમ્બુદ્ધો, અપ્પમેય્યો દુરાસદો;

એસો હિ ધમ્મરતનો, સ્વાક્ખાતો એહિપસ્સિકો.

૫૦. ‘‘એસો હિ સઙ્ઘરતનો, સુપ્પટિપન્નો અનુત્તરો;

સબ્બં તમન્તરહિતં, નનુ રિત્તા સબ્બસઙ્ખારા’’તિ.

તત્થ વિજ્જુલટ્ઠીવાતિ ઘનભાવેન સણ્ઠિતા વિજ્જુલતા વિય. ચન્દોવ ગહપૂરિતોતિ પરિવેસગહપરિક્ખિતો પુણ્ણચન્દો વિય. ધમ્મતળાકં માપયિત્વાતિ પરિયત્તિધમ્મતળાકં માપયિત્વા. સીલં દત્વા વિલેપનન્તિ ચતુપારિસુદ્ધિસીલસઙ્ખાતં ચિત્તસન્તતિવિભૂસનત્થં વિલેપનં દત્વા. ધમ્મદુસ્સં નિવાસેત્વાતિ હિરોત્તપ્પધમ્મસઙ્ખાતં સાટકયુગં નિવાસેત્વા. ધમ્મમાલં વિભજ્જિયાતિ સત્તત્તિંસબોધિપક્ખિયધમ્મકુસુમમાલં વિભજિત્વા. વિદહિત્વાતિ અત્થો.

ધમ્મવિમલમાદાસન્તિ વિમલં સોતાપત્તિમગ્ગસઙ્ખાતં આદાસં સાવજ્જાનવજ્જકુસલાકુસલધમ્મસલ્લક્ખણત્થં મહાજનસ્સ ધમ્મતળાકતીરે ધમ્માદાસં ઠપેત્વાતિ અત્થો. મહાજનેતિ મહાજનસ્સ. કેચીતિ યે કેચિ. નિબ્બાનં પત્થેન્તાતિ સબ્બાકુસલમલવિલયકરં અમતમસઙ્ખતમનીતિકં પરમસન્તં અચ્ચુતિરસં નિબ્બાનં પત્થેન્તા વિચરન્તિ. તે ઇમં અલઙ્કારં વુત્તપ્પકારં મયા દસ્સિતં પસ્સન્તૂતિ અત્થો. ‘‘નિબ્બાનમભિપત્થેન્તા, પસ્સન્તુ મં અલઙ્કર’’ન્તિપિ પાઠો, સોયેવત્થો. અલઙ્કરન્તિ રસ્સં કત્વા વુત્તં.

સીલકઞ્ચુકં દત્વાનાતિ પઞ્ચસીલદસસીલચતુપારિસુદ્ધિસીલમયં કઞ્ચુકં દત્વા. ઝાનકવચવમ્મિતન્તિ ચતુક્કપઞ્ચકજ્ઝાનકવચબન્ધં બન્ધિત્વા. ધમ્મચમ્મં પારુપિત્વાતિ સતિસમ્પજઞ્ઞસઙ્ખાતધમ્મચમ્મં પારુપિત્વા. દત્વા સન્નાહમુત્તમન્તિ ઉત્તમં ચતુરઙ્ગસમન્નાગતં વીરિયસન્નાહં દત્વાતિ અત્થો. સતિફલકં દત્વાનાતિ રાગાદિદોસારિપાપનિવારણત્થં ચતુસતિપટ્ઠાનફલકનિવારણં દત્વા. તિખિણં ઞાણકુન્તિમન્તિ પટિવેધસમત્થં તિખિણવિપસ્સનાઞાણકુન્તવન્તં, વિપસ્સનાઞાણનિસિતકુન્તવરન્તિ અત્થો, કિલેસબલનિધનકરસમત્થં વા યોગાવચરયોધવરં ઠપેત્વાતિ અત્થો. ધમ્મખગ્ગવરં દત્વાતિ તસ્સ યોગાવચરસ્સ વીરિયુપલતલનિસિતધારં મગ્ગપઞ્ઞાવરખગ્ગં દત્વા. સીલસંસગ્ગમદ્દનન્તિ અરિયં લોકુત્તરસીલં કિલેસસંસગ્ગમદ્દનત્થાય, કિલેસનિઘાતનત્થાયાતિ અત્થો.

તેવિજ્જાભૂસનં દત્વાતિ તેવિજ્જામયં વિભૂસનં દત્વા. આવેળં ચતુરો ફલેતિ ચત્તારિ ફલાનિ વટંસકં કત્વા. છળભિઞ્ઞાભરણન્તિ આભરણત્થાય અલઙ્કારકરણત્થાય છ અભિઞ્ઞાયો દત્વા. ધમ્મપુપ્ફપિળન્ધનન્તિ નવલોકુત્તરધમ્મસઙ્ખાતં કુસુમમાલં કત્વા. સદ્ધમ્મપણ્ડરચ્છત્તં, દત્વા પાપનિવારણન્તિ અચ્ચન્તવિસુદ્ધં વિમુત્તિસેતચ્છત્તં સબ્બાકુસલાતપનિવારણં દત્વા. માપયિત્વાભયં પુપ્ફન્તિ અભયપુરગામિનં અટ્ઠઙ્ગિકમગ્ગં પુપ્ફં કત્વાતિ અત્થો.

કસ્સપો કિર ભગવા કાસિરટ્ઠે સેતબ્યનગરે સેતબ્યુય્યાને પરિનિબ્બાયિ. ધાતુયો કિરસ્સ ન વિકિરિંસુ. સકલજમ્બુદીપવાસિનો મનુસ્સા સન્નિપતિત્વા એકેકં સુવણ્ણિટ્ઠકં કોટિઅગ્ઘનકં રતનવિચિત્તં બહિચિનનત્થં એકેકં અડ્ઢકોટિઅગ્ઘનકં અબ્ભન્તરપૂરણત્થં મનોસિલાય મત્તિકાકિચ્ચં તેલેન ઉદકકિચ્ચં કરોન્તો યોજનુબ્બેધં થૂપમકંસુ.

‘‘કસ્સપોપિ ભગવા કતકિચ્ચો, સબ્બસત્તહિતમેવ કરોન્તો;

કાસિરાજનગરે મિગદાયે, લોકનન્દનકરો નિવસી’’તિ.

સેસગાથાસુ સબ્બત્થ પાકટમેવાતિ.

ઇતિ મધુરત્થવિલાસિનિયા બુદ્ધવંસ-અટ્ઠકથાય

કસ્સપબુદ્ધવંસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

એત્તાવતા ચતુવીસતિયા બુદ્ધાનં બુદ્ધવંસવણ્ણના

સબ્બાકારેન નિટ્ઠિતા.