૬. બીજનિવગ્ગો

૧. વિધૂપનદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો વિધૂપનદાયકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમજિનવરેસુ પૂરિતપુઞ્ઞસમ્ભારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો વિભવસમ્પન્નો સદ્ધાજાતો ભગવતિ પસન્નો ગિમ્હકાલે સુવણ્ણરજતમુત્તામણિમયં બીજનિં કારેત્વા ભગવતો અદાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવેસુ ચ મનુસ્સેસુ ચ સંસરન્તો દ્વે સમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્સ અમ્હાકં સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ ઉપ્પન્નકાલે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો ઘરબન્ધનેન બન્ધિત્વા ઘરાવાસે આદીનવં દિસ્વા પબ્બજ્જાય ચ આનિસંસં દિસ્વા સદ્ધાસમ્પન્નો સાસને પબ્બજિત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૧. સો ‘‘કેન મયા પુઞ્ઞકમ્મેન અયં લોકુત્તરસમ્પત્તિ લદ્ધા’’તિ અત્તનો પુબ્બકમ્મં અનુસ્સરન્તો તં પચ્ચક્ખતો ઞત્વા પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ. બીજનિકા મયા દિન્નાતિ વિસેસેન સન્તાપયન્તાનં સત્તાનં સન્તાપં નિબ્બાપેન્તિ સીતલં વાતં જનેતીતિ બીજની, બીજનીયેવ બીજનિકા, સા સત્તરતનમયા વિજ્જોતમાના બીજનિકા મયા કારાપેત્વા દિન્નાતિ અત્થો.

વિધૂપનદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૨. સતરંસિત્થેરઅપદાનવણ્ણના

ઉચ્ચિયં સેલમારુય્હાતિઆદિકં આયસ્મતો સતરંસિત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સક્કટબ્યાકરણે વેદત્તયે ચ પારઙ્ગતો ઘરાવાસં પહાય અરઞ્ઞં પવિસિત્વા ઇસિપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા હિમવન્તે વાસં કપ્પેસિ. તસ્મિં સમયે પદુમુત્તરો ભગવા વિવેકકામતાય ઉચ્ચં એકં પબ્બતં આરુય્હ જલિતગ્ગિક્ખન્તો વિય નિસીદિ. તં તથાનિસિન્નં ભગવન્તં દિસ્વા તાપસો સોમનસ્સજાતો અઞ્જલિં પગ્ગય્હ અનેકેહિ કારણેહિ થોમેસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન તતો ચુતો છસુ કામાવચરદેવેસુ દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા તતો મનુસ્સલોકે સતરંસી નામ ચક્કવત્તી રાજા હુત્વા નિબ્બત્તિ. તમ્પિ સમ્પત્તિં અનેકક્ખત્તું અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો પુબ્બપુઞ્ઞસમ્ભારવસેન ઞાણસ્સ પરિપક્કત્તા સત્તવસ્સિકોવ પબ્બજિત્વા અરહત્તં પાપુણિ.

૮-૯. સો ‘‘અહં કેન કમ્મેન સત્તવસ્સિકોવ સન્તિપદં અનુપ્પત્તોસ્મી’’તિ સરમાનો પુબ્બકમ્મં ઞાણેન પચ્ચક્ખતો દિસ્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં ઉદાનવસેન પકાસેન્તો ઉચ્ચિયં સેલમારુય્હાતિઆદિમાહ. તત્થ ઉચ્ચિયન્તિ ઉચ્ચં સેલમયં પબ્બતં આરુય્હ નિસીદિ પદુમુત્તરોતિ સમ્બન્ધો. પબ્બતસ્સાવિદૂરમ્હીતિ ભગવતો નિસિન્નસ્સ પબ્બતસ્સ આસન્નટ્ઠાનેતિ અત્થો. બ્રાહ્મણો મન્તપારગૂતિ મન્તસઙ્ખાતસ્સ વેદત્તયસ્સ પારં પરિયોસાનં કોટિં ગતો એકો બ્રાહ્મણોતિ અત્થો, અઞ્ઞં વિય અત્તાનં નિદ્દિસતિ અયં મન્તપારગૂતિ. ઉપવિટ્ઠં મહાવીરન્તિ તસ્મિં પબ્બતે નિસિન્નં વીરવન્તં જિનં, કિં વિસિટ્ઠં? દેવદેવં સકલછકામાવચરબ્રહ્મદેવાનં અતિદેવં નરાસભં નરાનં આસતં સેટ્ઠં લોકનાયકં સકલસત્તલોકં નયન્તં નિબ્બાનં પાપેન્તં અહં અઞ્જલિં દસનખસમોધાનઞ્જલિપુટં સિરસિ મુદ્ધનિ પગ્ગહેત્વાન પતિટ્ઠપેત્વા સન્થવિં સુટ્ઠું થોમેસિન્તિ સમ્બન્ધો.

૧૨. અભાસથાતિ ‘‘યેનાયં અઞ્જલી દિન્નો…પે… અરહા સો ભવિસ્સતી’’તિ બ્યાકાસિ. સેસં ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

સતરંસિત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૩. સયનદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો સયનદાયકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો ઘરાવાસં સણ્ઠપેત્વા સુખમનુભવન્તો સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા સત્થરિ પસન્નો દન્તસુવણ્ણરજતમુત્તમણિમયં મહારહં મઞ્ચં કારાપેત્વા ચીનપટ્ટકમ્બલાદીનિ અત્થરિત્વા સયનત્થાય ભગવતો અદાસિ. ભગવા તસ્સ અનુગ્ગહં કરોન્તો તત્થ સયિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો તદનુરૂપં આકાસગમનસુખસેય્યાદિસુખં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે વિભવસમ્પન્ને એકસ્મિં કુલે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પાપુણિત્વા સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા પસન્નમાનસો પબ્બજિત્વા વિપસ્સન્તો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૨૦. સો અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ.

૨૧. સુખેત્તે બીજસમ્પદાતિ યથા તિણકચવરરહિતે કદ્દમાદિસમ્પન્ને સુખેત્તે વુત્તબીજાનિ સાદુફલાનિ નિપ્ફાદેન્તિ, એવમેવ રાગદોસાદિદિયડ્ઢસહસ્સકિલેસસઙ્ખાતતિણકચવરરહિતે સુદ્ધસન્તાને પુઞ્ઞક્ખેત્તે વુત્તદાનાનિ અપ્પાનિપિ સમાનાનિ મહપ્ફલાનિ હોન્તીતિ અત્થો. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.

સયનદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૪. ગન્ધોદકિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો ગન્ધોદકિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમમુનિવરેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તો પરિનિબ્બુતે ભગવતિ નગરવાસિનો બોધિપૂજં કુરુમાને દિસ્વા વિચિત્તઘટે ચન્દનકપ્પુરાગરુઆદિમિસ્સકસુગન્ધોદકેન પૂરેત્વા બોધિરુક્ખં અભિસિઞ્ચિ. તસ્મિં ખણે દેવો મહાધારાહિ પવસ્સિ. તદા સો અસનિવેગેન કાલં કતો. તેનેવ પુઞ્ઞકમ્મેન દેવલોકે નિબ્બત્તિ, તત્થેવ ઠિતો ‘‘અહો બુદ્ધો, અહો ધમ્મો’’તિઆદિગાથાયો અભાસિ. એવં સો દેવમનુસ્સેસુ સમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા સબ્બપરિળાહવિપ્પમુત્તો નિબ્બત્તનિબ્બત્તટ્ઠાને સીતિભાવમુપગતો સુખિતો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સત્થરિ પસન્નો પબ્બજિત્વા કમ્મટ્ઠાનં આરભિત્વા વિપસ્સન્તો નચિરસ્સેવ અરહત્તં પાપુણિ. પુબ્બે કતપુઞ્ઞેન ગન્ધોદકિયત્થેરોતિ પાકટો અહોસિ.

૨૫. સો એકદિવસં અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પદુમુતરસ્સાતિઆદિમાહ. તં વુત્તત્થમેવ. મહાબોધિમહો અહૂતિ મહાબોધિરુક્ખસ્સ પૂજા અહોસીતિ અત્થો. વિચિત્તં ઘટમાદાયાતિ અનેકેહિ ચિત્તકમ્મસુવણ્ણકમ્મેહિ વિચિત્તં સોભમાનં ગન્ધોદકપુણ્ણં ઘટં ગહેત્વાતિ અત્થો. ગન્ધોદકમદાસહન્તિ ગન્ધોદકં અદાસિં, અહં ગન્ધોદકેન અભિસિઞ્ચિન્તિ અત્થો.

૨૬. ન્હાનકાલે ચ બોધિયાતિ બોધિયા પૂજાકરણસમયેતિ અત્થો. સેસં ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

ગન્ધોદકિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૫. ઓપવય્હત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો ઓપવય્હત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરજિનાદિચ્ચે લોકે પાતુભૂતે એકસ્મિં વિભવસમ્પન્નકુલે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય મહદ્ધનો મહાભોગો ઘરાવાસં વસમાનો સાસને પસન્નો સત્થરિ પસાદબહુમાનો આજાનીયેન સિન્ધવેન પૂજં અકાસિ, પૂજેત્વા ચ પન ‘‘બુદ્ધાદીનં સમણાનં હત્થિઅસ્સાદયો ન કપ્પન્તિ, કપ્પિયભણ્ડં દસ્સામી’’તિ ચિન્તેત્વા તં અગ્ઘાપેત્વા તદગ્ઘનકેન કહાપણેન કપ્પિયં કપ્પાસિકકમ્બલકોજવાદિકં ચીવરં કપ્પૂરતક્કોલાદિકં ભેસજ્જપરિક્ખારઞ્ચ અદાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન યાવતાયુકં ઠત્વા તતો ચુતો દેવેસુ ચ મનુસ્સેસુ ચ હત્થિઅસ્સાદિઅનેકવાહનસમ્પન્નો સુખં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સદ્ધાસમ્પન્નો સાસને પબ્બજિત્વા કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા મગ્ગપટિપાટિયા અરહત્તે પતિટ્ઠાસિ, પુબ્બે કતપુઞ્ઞસમ્ભારવસેન ઓપવય્હત્થેરોતિ પાકટો અહોસિ.

૩૩. સો ‘‘કેન નુ ખો કારણેન ઇદં મયા સન્તિપદં અધિગત’’ન્તિ ઉપધારેન્તો પુબ્બકમ્મં ઞાણેન પચ્ચક્ખતો ઞત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં ઉદાનવસેન પકાસેન્તો પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિમાહ. તં વુત્તત્થમેવ. આજાનીયમદાસહન્તિ આજાનીયં ઉત્તમજાતિસિન્ધવં અહં અદાસિં પૂજેસિન્તિ અત્થો.

૩૫. સપત્તભારોતિ સસ્સ અત્તનો પત્તાનિ અટ્ઠ પરિક્ખારાનિ ભારાનિ યસ્સ સો સપત્તભારો, અટ્ઠપરિક્ખારયુત્તોતિ અત્થો.

૩૬. ખમનીયમદાસહન્તિ ખમનીયયોગ્ગં ચીવરાદિકપ્પિયપરિક્ખારન્તિ અત્થો.

૪૦. ચરિમોતિ પરિયોસાનો કોટિપ્પત્તો ભવોતિ અત્થો. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.

ઓપવય્હત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૬. સપરિવારાસનત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો સપરિવારાસનત્થેરસ્સ અપદાનં. સોપિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવેસુ વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે વિભવસમ્પન્ને કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સદ્ધાજાતો સાસને પસન્નો દાનફલં સદ્દહન્તો નાનગ્ગરસભોજનેન ભગવતો પિણ્ડપાતં અદાસિ, દત્વા ચ પન ભોજનસાલાયં ભોજનત્થાય નિસિન્નાસનં જાતિસુમનમલ્લિકાદીહિ અલઙ્કરિ. ભગવા ચ ભત્તાનુમોદનમકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો અનેકવિધં સમ્પત્તિં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે વિભવસમ્પન્ને કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સદ્ધો પસન્નો પબ્બજિત્વા ન ચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૪૩. સો એવં પત્તસન્તિપદો ‘‘કેન નુ ખો પુઞ્ઞેન ઇદં સન્તિપદં અનુપ્પત્ત’’ન્તિ ઞાણેન ઉપધારેન્તો પુબ્બકમ્મં દિસ્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિમાહ. તં વુત્તત્થમેવ. પિણ્ડપાતં અદાસહન્તિ તત્થ તત્થ લદ્ધાનં પિણ્ડાનં કબળં કબળં કત્વા પાતબ્બતો ખાદિતબ્બતો આહારો પિણ્ડપાતો, તં પિણ્ડપાતં ભગવતો અદાસિં, ભગવન્તં ભોજેસિન્તિ અત્થો.

૪૪. અકિત્તયિ પિણ્ડપાતન્તિ મયા દિન્નપિણ્ડપાતસ્સ ગુણં આનિસંસં પકાસેસીતિ અત્થો.

૪૮. સંવુતો પાતિમોક્ખસ્મિન્તિ પાતિમોક્ખસંવરસીલેન સંવુતો પિહિતો પટિચ્છન્નોતિ અત્થો. ઇન્દ્રિયેસુ ચ પઞ્ચસૂતિ ચક્ખુન્દ્રિયાદીસુ પઞ્ચસુ ઇન્દ્રિયેસુ રૂપાદીહિ ગોપિતો ઇન્દ્રિયસંવરસીલઞ્ચ ગોપિતોતિ અત્થો. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.

સપરિવારાસનત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૭. પઞ્ચદીપકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો પઞ્ચદીપકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો ઉપ્પન્નુપ્પન્નભવેસુ વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય ઘરાવાસે વસન્તો ભગવતો ધમ્મં સુત્વા સમ્માદિટ્ઠિયં પતિટ્ઠિતો સદ્ધો પસન્નો મહાજનેહિ બોધિપૂજં કયિરમાનં દિસ્વા સયમ્પિ બોધિં પરિવારેત્વા દીપં જાલેત્વા પૂજેસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ચક્કવત્તિસમ્પત્તિઆદયો અનુભવિત્વા સબ્બત્થેવ ઉપ્પન્નભવે જલમાનો જોતિસમ્પન્નવિમાનાદીસુ વસિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં વિભવસમ્પન્ને કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સદ્ધાજાતો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ, દીપપૂજાનિસ્સન્દેન દીપકત્થેરોતિ પાકટો.

૫૦. સો એકદિવસં અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિમાહ. તં વુત્તત્થમેવ. ઉજુદિટ્ઠિ અહોસહન્તિ વઙ્કં મિચ્છાદિટ્ઠિં છડ્ડેત્વા ઉજુ અવઙ્કં નિબ્બાનાભિમુખં પાપુણનસમ્માદિટ્ઠિ અહોસિન્તિ અત્થો.

૫૧. પદીપદાનં પાદાસિન્તિ એત્થ પકારેન દિબ્બતિ જોતતીતિ પદીપો, તસ્સ દાનં પદીપદાનં, તં અદાસિં પદીપપૂજં અકાસિન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

પઞ્ચદીપકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૮. ધજદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો ધજદાયકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સત્થરિ પસીદિત્વા સુન્દરેહિ અનેકેહિ વત્થેહિ ધજં કારાપેત્વા ધજપૂજં અકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન ઉપ્પન્નુપ્પન્નભવે ઉચ્ચકુલે નિબ્બત્તો પૂજનિયો અહોસિ. અપરભાગે ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય પુત્તદારેહિ વડ્ઢિત્વા મહાભોગો યસવા સદ્ધાજાતો સત્થરિ પસન્નો ઘરાવાસં પહાય પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૫૭. સો પત્તઅરહત્તફલો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો અત્તનો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિમાહ. તસ્સત્થો પુબ્બે વુત્તોયેવ. હટ્ઠો હટ્ઠેન ચિત્તેનાતિ સોમનસ્સસહગતચિત્તયુત્તત્તા હટ્ઠો પરિપુણ્ણરૂપકાયો સદ્ધાસમ્પયુત્તચિત્તતાય હટ્ઠેન ચિત્તેન સન્તુટ્ઠેન ચિત્તેનાતિ અત્થો. ધજમારોપયિં અહન્તિ ધુનાતિ કમ્પતિ ચલતીતિ ધજં, તં ધજં આરોપયિં વેળગ્ગે લગ્ગેત્વા પૂજેસિન્તિ અત્થો.

૫૮-૯. પતિતપત્તાનિ ગણ્હિત્વાતિ પતિતાનિ બોધિપત્તાનિ ગહેત્વા અહં બહિ છડ્ડેસિન્તિ અત્થો. અન્તોસુદ્ધં બહિસુદ્ધન્તિ અન્તો ચિત્તસન્તાનનામકાયતો ચ બહિ ચક્ખુસોતાદિરૂપકાયતો ચ સુદ્ધિં અધિ વિસેસેન મુત્તં કિલેસતો વિમુત્તં અનાસવં સમ્બુદ્ધં વિય સમ્મુખા ઉત્તમં બોધિં અવન્દિં પણામમકાસિન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

ધજદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૯. પદુમત્થેરઅપદાનવણ્ણના

ચતુસચ્ચં પકાસેન્તોતિઆદિકં આયસ્મતો પદુમત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતકુસલસમ્ભારો પદુમુત્તરમુનિના ધમ્મપજ્જોતે જોતમાને એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો ઘરાવાસં સણ્ઠપેત્વા ભોગસમ્પન્નોતિ પાકટો. સો સત્થરિ પસીદિત્વા મહાજનેન સદ્ધિં ધમ્મં સુણન્તો ધજેન સહ પદુમકલાપં ગહેત્વા અટ્ઠાસિ, સધજં તં પદુમકલાપં આકાસમુક્ખિપિં, તં અચ્છરિયં દિસ્વા અતિવિય સોમનસ્સજાતો અહોસિ. સો યાવજીવં કુસલં કત્વા જીવિતપરિયોસાને સગ્ગે નિબ્બત્તો ધજમિવ છકામાવચરે પાકટો પૂજિતો ચ દિબ્બસમ્પત્તિમનુભવિત્વા મનુસ્સેસુ ચ ચક્કવત્તિસમ્પત્તિમનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે વિભવસમ્પન્ને સદ્ધાસમ્પન્ને એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સદ્ધાજાતો પઞ્ચવસ્સિકોવ પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા હુત્વા કતપુઞ્ઞનામેન પદુમત્થેરોતિ પાકટો.

૬૭. અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો ચતુસચ્ચં પકાસેન્તોતિઆદિમાહ. તત્થ સચ્ચન્તિ તથં અવિતથં અવિપરીતં સચ્ચં, દુક્ખસમુદયનિરોધમગ્ગવસેન ચત્તારિ સચ્ચાનિ સમાહટાનીતિ ચતુસચ્ચં, તં ચતુસચ્ચં પકાસેન્તો લોકે પાકટં કરોન્તોતિ અત્થો. વરધમ્મપ્પવત્તકોતિ ઉત્તમધમ્મપ્પવત્તકો પકાસકોતિ અત્થો. અમતં વુટ્ઠિન્તિ અમતમહાનિબ્બાનવુટ્ઠિધારં પવસ્સન્તો પગ્ઘરન્તો સદેવકં લોકં તેમેન્તો સબ્બકિલેસપરિળાહં નિબ્બાપેન્તો ધમ્મવસ્સં વસ્સતીતિ અત્થો.

૬૮. સધજં પદુમં ગય્હાતિ ધજેન સહ એકતો કત્વા પદુમં પદુમકલાપં ગહેત્વાતિ અત્થો. અડ્ઢકોસે ઠિતો અહન્તિ ઉભો ઉક્ખિપિત્વા ઠિતો અહન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

પદુમત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૧૦. અસનબોધિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

જાતિયા સત્તવસ્સોહન્તિઆદિકં આયસ્મતો અસનબોધિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો તિસ્સસ્સ ભગવતો કાલે અઞ્ઞતરસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સુખપ્પત્તો સાસને પસન્નો અસનબોધિતો ફલં ગહેત્વા તતો વુટ્ઠિતબોધિતરુણે ગહેત્વા બોધિં રોપેસિ, યથા ન વિનસ્સતિ તથા ઉદકાસિઞ્ચનાદિકમ્મેન રક્ખિત્વા પૂજેસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો પરિપક્કસમ્ભારત્તા સત્તવસ્સિકોવ સમાનો પબ્બજિત્વા ખુરગ્ગેયેવ અરહત્તં પાપુણિ, પુરાકતપુઞ્ઞનામેન અસનબોધિયત્થેરોતિ પાકટો.

૭૮. સો પુબ્બસમ્ભારમનુસ્સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો જાતિયા સત્તવસ્સોહન્તિઆદિમાહ. તત્થ જાતિયાતિ માતુગબ્ભતો નિક્ખન્તકાલતો પટ્ઠાયાતિ અત્થો. સત્તવસ્સો પરિપુણ્ણસરદો અહં લોકનાયકં તિસ્સં ભગવન્તં અદ્દસન્તિ સમ્બન્ધો. પસન્નચિત્તો સુમનોતિ પકારેન પસન્નઅનાલુળિતઅવિકમ્પિતચિત્તો, સુમનો સુન્દરમનો સોમનસ્સસહગતચિત્તોતિ અત્થો.

૭૯. તિસ્સસ્સાહં ભગવતોતિ તિક્ખત્તું જાતોતિ તિસ્સો, સો માતુગબ્ભતો, મનુસ્સજાતિતો, પઞ્ચક્ખન્ધતો ચ મુત્તો હુત્વા જાતો નિબ્બત્તો બુદ્ધો જાતોતિ અત્થો. તસ્સ તિસ્સસ્સ ભગવતો તાદિનો, લોકજેટ્ઠસ્સ અસનબોધિં ઉત્તમં રોપયિન્તિ સમ્બન્ધો.

૮૦. અસનો નામધેય્યેનાતિ નામપઞ્ઞત્તિયા નામસઞ્ઞાય અસનો નામ અસનરુક્ખો બોધિ અહોસીતિ અત્થો. ધરણીરુહપાદપોતિ વલ્લિરુક્ખપબ્બતગઙ્ગાસાગરાદયો ધારેતીતિ ધરણી, કા સા? પથવી, તસ્સં રુહતિ પતિટ્ઠહતીતિ ધરણીરુહો, પાદેન પિવતીતિ પાદપો, પાદસઙ્ખાતેન મૂલેન સિઞ્ચિતોદકં પિવતિ આપોરસં સિનેહં ધારેતીતિ અત્થો. ધરણીરુહો ચ સો પાદપો ચાતિ ધરણીરુહપાદપો, તં ઉત્તમં અસનં બોધિં પઞ્ચ વસ્સાનિ પરિચરિં પોસેસિન્તિ અત્થો.

૮૧. પુપ્ફિતં પાદપં દિસ્વાતિ તં મયા પોસિતં અસનબોધિરુક્ખં પુપ્ફિતં અચ્છરયોગ્ગભૂતપુપ્ફત્તા અબ્ભુતં લોમહંસકરણં દિસ્વા સકં કમ્મં અત્તનો કમ્મં પકિત્તેન્તો પકારેન કથયન્તો બુદ્ધસેટ્ઠસ્સ સન્તિકં અગમાસિન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

અસનબોધિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

છટ્ઠવગ્ગવણ્ણના સમત્તા.