૧. ભાગિનેય્યુપાલિત્થેરઅપદાનવણ્ણના

ખીણાસવસહસ્સેહીતિઆદિકં આયસ્મતો ઉપાલિત્થેરસ્સ ભાગિનેય્યુપાલિત્થેરસ્સ અપદાનં. એસો હિ થેરો પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તસ્મિં તસ્મિં ભવે પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં કુલે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય ઘરાવાસે આદીનવં દિસ્વા ગેહં પહાય ઇસિપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા પઞ્ચાભિઞ્ઞાઅટ્ઠસમાપત્તિલાભી હુત્વા હિમવન્તે વાસં કપ્પેસિ. તસ્મિં સમયે પદુમુત્તરો ભગવા વિવેકકામો હિમવન્તં પાવિસિ. તાપસો ભગવન્તં પુણ્ણચન્દમિવ વિરોચમાનં દૂરતોવ દિસ્વા પસન્નમાનસો અજિનચમ્મં અંસે કત્વા અઞ્જલિં પગ્ગય્હ વન્દિત્વા ઠિતકોવ દસનખસમોધાનઞ્જલિં સિરસિ પતિટ્ઠપેત્વા અનેકાહિ ઉપમાહિ અનેકેહિ થુતિવચનેહિ ભગવન્તં થોમેસિ. તં સુત્વા ભગવા – ‘‘અયં તાપસો અનાગતે ગોતમસ્સ નામ ભગવતો સાસને પબ્બજિત્વા વિનયે તિખિણપઞ્ઞાનં અગ્ગો ભવિસ્સતી’’તિ બ્યાકરણમદાસિ. સો યાવતાયુકં ઠત્વા અપરિહીનજ્ઝાનો બ્રહ્મલોકે નિબ્બત્તિ. તતો ચુતો દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો સમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કપિલવત્થુનગરે ઉપાલિત્થેરસ્સ ભાગિનેય્યો હુત્વા નિબ્બત્તિ. સો કમેન વુદ્ધિપ્પત્તો માતુલસ્સ ઉપાલિત્થેરસ સન્તિકે પબ્બજિત્વા કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ. સો અત્તનો આચરિયસ્સ સમીપે વસિતત્તા વિનયપઞ્હે તિખિણઞાણો અહોસિ. અથ ભગવા ‘‘એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, મમ સાવકાનં ભિક્ખૂનં વિનયપઞ્હે તિખિણપઞ્ઞાનં ભિક્ખૂનં યદિદં ભાગિનેય્યુપાલી’’તિ તં એતદગ્ગટ્ઠાને ઠપેસિ.

૧. સો એવં એતદગ્ગટ્ઠાનં પત્વા અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો ખીણાસવસહસ્સેહીતિઆદિમાહ. તત્થ આ સમન્તતો યાવભવગ્ગા સવન્તિ પવત્તન્તીતિ આસવા. કામાસવાદયો ચત્તારો આસવા, તે ખીણા સોસિતા વિસોસિતા વિદ્ધંસિતા યેહિ તેતિ ખીણાસવા, તેયેવ સહસ્સા ખીણાસવસહસ્સા, તેહિ ખીણાસવસહસ્સેહિ. પરેતો પરિવુતો લોકનાયકો લોકસ્સ નિબ્બાનપાપનકો વિવેકં અનુયુત્તો પટિસલ્લિતું એકીભવિતું ગચ્છતેતિ સમ્બન્ધો.

૨. અજિનેન નિવત્થોહન્તિ અહં અજિનમિગચમ્મેન પટિચ્છન્નો, અજિનચમ્મવસનોતિ અત્થો. તિદણ્ડપરિધારકોતિ કુણ્ડિકટ્ઠપનત્થાય તિદણ્ડં ગહેત્વા ધારેન્તોતિ અત્થો. ભિક્ખુસઙ્ઘેન પરિબ્યૂળ્હં પરિવારિતં લોકનાયકં અદ્દસન્તિ સમ્બન્ધો. સેસં પાકટમેવાતિ.

ભાગિનેય્યુપાલિત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.