૧. સુભૂતિત્થેરઅપદાનવણ્ણના

હિમવન્તસ્સાવિદૂરેતિઆદિકં આયસ્મતો સુભૂતિત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો ઇતો કપ્પસતસહસ્સમત્થકે અનુપ્પન્નેયેવ પદુમુત્તરે ભગવતિ લોકનાથે હંસવતીનગરે અઞ્ઞતરસ્સ બ્રાહ્મણમહાસાલસ્સ એકપુત્તકો હુત્વા નિબ્બત્તિ, તસ્સ નન્દમાણવોતિ નામં અકંસુ. સો વયપ્પત્તો તયો વેદે ઉગ્ગણ્હિત્વા તત્થ સારં અપસ્સન્તો અત્તનો પરિવારભૂતેહિ ચતુચત્તાલીસાય માણવસહસ્સેહિ સદ્ધિં પબ્બતપાદે ઇસિપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા અટ્ઠ સમાપત્તિયો પઞ્ચાભિઞ્ઞાયો ચ નિબ્બત્તેસિ. અન્તેવાસિકાનમ્પિ કમ્મટ્ઠાનં આચિક્ખિ. તેપિ નચિરસ્સેવ ઝાનલાભિનો અહેસું.

તેન ચ સમયેન પદુમુત્તરો ભગવા લોકે ઉપ્પજ્જિત્વા હંસવતીનગરં ઉપનિસ્સાય વિહરન્તો એકદિવસં પચ્ચૂસસમયે લોકં વોલોકેન્તો નન્દતાપસસ્સ અન્તેવાસિકજટિલાનં અરહત્તૂપનિસ્સયં, નન્દતાપસસ્સ ચ દ્વીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતસ્સ સાવકટ્ઠાનન્તરસ્સ પત્થનં દિસ્વા પાતોવ સરીરપટિજગ્ગનં કત્વા પુબ્બણ્હસમયે પત્તચીવરમાદાય અઞ્ઞં કઞ્ચિ અનામન્તેત્વા સીહો વિય એકચરો નન્દતાપસસ્સ અન્તેવાસિકેસુ ફલાફલત્થાય ગતેસુ ‘‘બુદ્ધભાવં મે જાનાતૂ’’તિ પસ્સન્તસ્સેવ નન્દતાપસસ્સ આકાસતો ઓતરિત્વા પથવિયં પતિટ્ઠાસિ. નન્દતાપસો બુદ્ધાનુભાવઞ્ચેવ લક્ખણપારિપૂરિઞ્ચ દિસ્વા લક્ખણમન્તે સમ્મસિત્વા ‘‘ઇમેહિ લક્ખણેહિ સમન્નાગતો નામ અગારં અજ્ઝાવસન્તો રાજા હોતિ ચક્કવત્તી, પબ્બજન્તો લોકે વિવટચ્છેદો સબ્બઞ્ઞૂ બુદ્ધો હોતિ, અયં પુરિસાજાનીયો નિસ્સંસયં બુદ્ધો’’તિ ઞત્વા પચ્ચુગ્ગમનં કત્વા પઞ્ચપતિટ્ઠિતેન વન્દિત્વા આસનં પઞ્ઞાપેત્વા અદાસિ. નિસીદિ ભગવા પઞ્ઞત્તે આસને. નન્દતાપસોપિ અત્તનો અનુચ્છવિકં આસનં ગહેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. તસ્મિં સમયે ચતુચત્તાલીસસહસ્સજટિલા પણીતપણીતાનિ ઓજવન્તાનિ ફલાફલાનિ ગહેત્વા આચરિયસ્સ સન્તિકં સમ્પત્તા બુદ્ધાનઞ્ચેવ આચરિયસ્સ ચ નિસિન્નાકારં ઓલોકેત્વા આહંસુ – ‘‘આચરિય, મયં ‘ઇમસ્મિં લોકે તુમ્હેહિ મહન્તતરો નત્થી’તિ વિચરામ, અયં પન પુરિસો તુમ્હેહિ મહન્તતરો મઞ્ઞે’’તિ. નન્દતાપસો – ‘‘તાતા, કિં વદેથ, તુમ્હે સાસપેન સદ્ધિં અટ્ઠસટ્ઠિયોજનસતસહસ્સુબ્બેધં સિનેરું ઉપમેતું ઇચ્છથ, સબ્બઞ્ઞુબુદ્ધેન સદ્ધિં મા મં ઉપમિત્થા’’તિ આહ. અથ તે તાપસા – ‘‘સચે અયં ઓરકો અભવિસ્સ, ન અમ્હાકં આચરિયો એવં ઉપમં આહરેય્ય. યાવ મહાવતાયં પુરિસાજાનીયો’’તિ પાદેસુ નિપતિત્વા સિરસા વન્દિંસુ. અથ તે આચરિયો આહ – ‘‘તાતા, અમ્હાકં બુદ્ધાનં અનુચ્છવિકો દેય્યધમ્મો નત્થિ, ભગવા ચ ભિક્ખાચારવેલાયં ઇધાગતો, તસ્મા મયં યથાબલં દેય્યધમ્મં દસ્સામ, તુમ્હેહિ યં યં પણીતં ફલાફલં આભતં, તં તં આહરથા’’તિ આહરાપેત્વા સહત્થેનેવ ધોવિત્વા સયં તથાગતસ્સ પત્તે પતિટ્ઠાપેસિ. સત્થારા ફલાફલે પટિગ્ગહિતમત્તે દેવતા દિબ્બોજં પક્ખિપિંસુ. તાપસો ઉદકમ્પિ સયમેવ પરિસ્સાવેત્વા અદાસિ. તતો ભોજનકિચ્ચં નિટ્ઠાપેત્વા નિસિન્ને સત્થરિ સબ્બે અન્તેવાસિકે પક્કોસિત્વા સત્થુ સન્તિકે સારણીયં કથં કથેન્તો નિસીદિ. સત્થા ‘‘ભિક્ખુસઙ્ઘો આગચ્છતૂ’’તિ ચિન્તેસિ. સત્થુ ચિત્તં ઞત્વા સતસહસ્સમત્તા ખીણાસવા આગન્ત્વા સત્થારં વન્દિત્વા અટ્ઠંસુ.

અથ નન્દતાપસો અન્તેવાસિકે આમન્તેસિ – ‘‘તાતા, બુદ્ધાનં નિસિન્નાસનમ્પિ નીચં, સમણસતસહસ્સસ્સપિ આસનં નત્થિ. તુમ્હેહિ અજ્જ ઉળારં ભગવતો ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ ચ સક્કારં કાતું વટ્ટતિ, પબ્બતપાદતો વણ્ણગન્ધસમ્પન્નાનિ પુપ્ફાનિ આહરથા’’તિ આહ. અચિન્તેય્યત્તા ઇદ્ધિવિસયસ્સ તે મુહુત્તેનેવ વણ્ણગન્ધરસસમ્પન્નાનિ પુપ્ફાનિ આહરિત્વા બુદ્ધાનં યોજનપ્પમાણં પુપ્ફાસનં પઞ્ઞાપેસું. અગ્ગસાવકાનં તિગાવુતં, સેસભિક્ખૂનં અડ્ઢયોજનાદિભેદં, સઙ્ઘનવકસ્સ ઉસભમત્તં પઞ્ઞાપેસું. એવં પઞ્ઞત્તેસુ આસનેસુ નન્દતાપસો તથાગતસ્સ પુરતો અઞ્જલિં પગ્ગય્હ ઠિતો, ‘‘ભન્તે, અમ્હાકં દીઘરત્તં હિતાય સુખાય ઇમં પુપ્ફાસનં આરુય્હ નિસીદથા’’તિ આહ. નિસીદિ ભગવા પુપ્ફાસને. એવં નિસિન્ને સત્થરિ સત્થુ આકારં ઞત્વા ભિક્ખૂ અત્તનો અત્તનો પત્તાસને નિસીદિંસુ. નન્દતાપસો મહન્તં પુપ્ફચ્છત્તં ગહેત્વા તથાગતસ્સ મત્થકે ધારેન્તો અટ્ઠાસિ. સત્થા ‘‘તાપસાનં અયં સક્કારો મહપ્ફલો હોતૂ’’તિ નિરોધસમાપત્તિં સમાપજ્જિ. સત્થુ સમાપન્નભાવં ઞત્વા ભિક્ખૂપિ સમાપત્તિં સમાપજ્જિંસુ. તથાગતે સત્તાહં નિરોધં સમાપજ્જિત્વા નિસિન્ને અન્તેવાસિકા ભિક્ખાચારકાલે સમ્પત્તે વનમૂલફલાફલં પરિભુઞ્જિત્વા સેસકાલે બુદ્ધાનં અઞ્જલિં પગ્ગય્હ અટ્ઠંસુ. નન્દતાપસો પન ભિક્ખાચારમ્પિ અગન્ત્વા પુપ્ફચ્છત્તં ધારેન્તોયેવ સત્તાહં પીતિસુખેનેવ વીતિનામેસિ.

સત્થા નિરોધતો વુટ્ઠાય અરણવિહારિઅઙ્ગેન દક્ખિણેય્યઙ્ગેન ચાતિ દ્વીહિ અઙ્ગેહિ સમન્નાગતં એકં સાવકં ‘‘ઇસિગણસ્સ પુપ્ફાસનાનુમોદનં કરોહી’’તિ આણાપેસિ. સો ચક્કવત્તિરઞ્ઞો સન્તિકા પટિલદ્ધમહાલાભો મહાયોધો વિય તુટ્ઠમાનસો અત્તનો વિસયે ઠત્વા તેપિટકં બુદ્ધવચનં સમ્મસિત્વા અનુમોદનમકાસિ. તસ્સ દેસનાવસાને સત્થા સયં ધમ્મં દેસેસિ. સત્થુ દેસનાવસાને સબ્બેપિ ચતુચત્તાલીસસહસ્સતાપસા અરહત્તં પાપુણિંસુ. સત્થા – ‘‘એથ ભિક્ખવો’’તિ હત્થં પસારેસિ. તેસં તાવદેવ કેસમસ્સૂ અન્તરધાયિંસુ. અટ્ઠ પરિક્ખારા સરીરે પટિમુક્કાવ અહેસું. તે સટ્ઠિવસ્સિકત્થેરા વિય સત્થારં પરિવારયિંસુ. નન્દતાપસો પન વિક્ખિત્તચિત્તતાય વિસેસં નાધિગઞ્છિ. તસ્સ કિર અરણવિહારિત્થેરસ્સ ધમ્મં સોતું આરદ્ધકાલતો પટ્ઠાય – ‘‘અહો વતાહમ્પિ અનાગતે એકસ્સ બુદ્ધસ્સ સાસને ઇમિના સાવકેન લદ્ધગુણં લભેય્ય’’ન્તિ ચિત્તં ઉદપાદિ. સો તેન વિતક્કેન મગ્ગફલપટિવેધં કાતું નાસક્ખિ. તથાગતં પન વન્દિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગય્હ સમ્મુખે ઠિતો એવમાહ – ‘‘ભન્તે, યેન ભિક્ખુના ઇસિગણસ્સ પુપ્ફાસનાનુમોદના કતા, કો નામાયં તુમ્હાકં સાસને’’તિ? ‘‘અરણવિહારિઅઙ્ગેન ચ દક્ખિણેય્યઙ્ગેન ચ એતદગ્ગટ્ઠાનં પત્તો એસો ભિક્ખૂ’’તિ. ‘‘ભન્તે, ય્વાયં મયા સત્તાહં પુપ્ફચ્છત્તં ધારેન્તેન સક્કારો કતો, તેન અધિકારેન અઞ્ઞં સમ્પત્તિં ન પત્થેમિ, અનાગતે પન એકસ્સ બુદ્ધસ્સ સાસને અયં થેરો વિય દ્વીહઙ્ગેહિ સમન્નાગતો સાવકો ભવેય્ય’’ન્તિ પત્થનં અકાસિ.

સત્થા ‘‘સમિજ્ઝિસ્સતિ નુ ખો ઇમસ્સ તાપસસ્સ પત્થના’’તિ અનાગતંસઞાણં પેસેત્વા ઓલોકેન્તો કપ્પસતસહસ્સં અતિક્કમિત્વા સમિજ્ઝનકભાવં દિસ્વા, ‘‘તાપસ, ન તે અયં પત્થના મોઘં ભવિસ્સતિ, અનાગતે કપ્પસતસહસ્સં અતિક્કમિત્વા ગોતમો નામ બુદ્ધો ઉપ્પજ્જિસ્સતિ, તસ્સ સન્તિકે સમિજ્ઝિસ્સતી’’તિ ધમ્મકથં કથેત્વા ભિક્ખુસઙ્ઘપરિવુતો આકાસં પક્ખન્દિ. નન્દતાપસો યાવ ચક્ખુપથં ન સમતિક્કમતિ, તાવ સત્થુ ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ ચ અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા અટ્ઠાસિ. સો અપરભાગે કાલેન કાલં સત્થારં ઉપસઙ્કમિત્વા ધમ્મં સુણિત્વા અપરિહીનજ્ઝાનોવ કાલં કત્વા બ્રહ્મલોકે નિબ્બત્તો. તતો પન ચુતો અપરાનિપિ પઞ્ચ જાતિસતાનિ પબ્બજિત્વા આરઞ્ઞકોવ અહોસિ, કસ્સપસમ્માસમ્બુદ્ધકાલેપિ પબ્બજિત્વા આરઞ્ઞકો હુત્વા ગતપચ્ચાગતવત્તં પૂરેસિ. એતં કિર વત્તં અપરિપૂરેત્વા મહાસાવકભાવં પાપુણન્તા નામ નત્થિ, ગતપચ્ચાગતવત્તં પન આગમટ્ઠકથાસુ વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બં. સો વીસતિવસ્સસહસ્સાનિ ગતપચ્ચાગતવત્તં પૂરેત્વા કાલં કત્વા તાવતિંસદેવલોકે નિબ્બત્તિ.

એવં સો તાવતિંસભવને અપરાપરં ઉપ્પજ્જનવસેન દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા તતો ચુતો મનુસ્સલોકે અનેકસતક્ખત્તું ચક્કવત્તિરાજા પદેસરાજા ચ હુત્વા ઉળારં મનુસ્સસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા અમ્હાકં ભગવતો ઉપ્પન્નકાલે સાવત્થિયં સુમનસેટ્ઠિસ્સ ગેહે અનાથપિણ્ડિકસ્સ કનિટ્ઠો હુત્વા નિબ્બત્તિ. સુભૂતીતિસ્સ નામં અહોસિ.

તેન ચ સમયેન અમ્હાકં ભગવા લોકે ઉપ્પજ્જિત્વા પવત્તિતવરધમ્મચક્કો અનુપુબ્બેન રાજગહં ગન્ત્વા તત્થ વેળુવનપટિગ્ગહણાદિના લોકાનુગ્ગહં કરોન્તો રાજગહં ઉપનિસ્સાય સીતવને વિહાસિ. તદા અનાથપિણ્ડિકો સેટ્ઠિ સાવત્થિયં ઉટ્ઠાનકં ભણ્ડં ગહેત્વા અત્તનો સહાયસ્સ રાજગહસેટ્ઠિનો ગેહં ગન્ત્વા બુદ્ધુપ્પાદં સુત્વા સત્થારં સીતવને વિહરન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા પઠમદસ્સનેનેવ સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠાય સત્થારં સાવત્થિં આગમનત્થાય યાચિત્વા તતો પઞ્ચચત્તાલીસયોજને મગ્ગે યોજને યોજને સતસહસ્સપરિચ્ચાગેન વિહારે પતિટ્ઠાપેત્વા સાવત્થિયં અટ્ઠકરીસપ્પમાણં જેતસ્સ કુમારસ્સ ઉય્યાનભૂમિં કોટિસન્થારેન કિણિત્વા તત્થ ભગવતો વિહારં કારેત્વા અદાસિ. વિહારમહદિવસે અયં સુભૂતિકુટુમ્બિકો અનાથપિણ્ડિકસેટ્ઠિના સદ્ધિં ગન્ત્વા ધમ્મં સુણન્તો સદ્ધં પટિલભિત્વા પબ્બજિ. સો ઉપસમ્પન્નો દ્વે માતિકા પગુણા કત્વા કમ્મટ્ઠાનં કથાપેત્વા અરઞ્ઞે સમણધમ્મં કરોન્તો મેત્તાઝાનં નિબ્બત્તેત્વા તં પાદકં કત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા અરહત્તં પાપુણિ.

સો ધમ્મં દેસેન્તો યસ્મા સત્થારા દેસિતનિયામેન અનોદિસ્સકં કત્વા દેસેતિ, તસ્મા અરણવિહારીનં અગ્ગો નામ જાતો. યસ્મા ચ પિણ્ડાય ચરન્તો ઘરે ઘરે મેત્તાઝાનં સમાપજ્જિત્વા વુટ્ઠાય ભિક્ખં પટિગ્ગણ્હાતિ ‘‘એવં દાયકાનં મહપ્ફલં ભવિસ્સતી’’તિ, તસ્મા દક્ખિણેય્યાનં અગ્ગો નામ જાતો. તેન નં ભગવા ‘‘એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, મમ સાવકાનં ભિક્ખૂનં અરણવિહારીનં દક્ખિણેય્યાનઞ્ચ યદિદં સુભૂતી’’તિ (અ. નિ. ૧.૧૯૮, ૨૦૧) દ્વયઙ્ગસમન્નાગતે અગ્ગટ્ઠાને ઠપેસિ. એવમયં મહાથેરો અત્તના પૂરિતપારમીનં ફલસ્સ મત્થકં અરહત્તં પત્વા લોકે અભિઞ્ઞાતો અભિલક્ખિતો હુત્વા બહુજનહિતાય જનપદચારિકં ચરન્તો અનુપુબ્બેન રાજગહં અગમાસિ.

રાજા બિમ્બિસારો થેરસ્સ આગમનં સુત્વા ઉપસઙ્કમિત્વા વન્દિત્વા ‘‘ઇધેવ, ભન્તે, વસથ, વસનટ્ઠાનં વો કરિસ્સામી’’તિ વત્વા પક્કન્તો વિસ્સરિ. થેરો સેનાસનં અલભન્તો અબ્ભોકાસે વીતિનામેસિ. થેરસ્સાનુભાવેન દેવો ન વસ્સતિ. મનુસ્સા અવુટ્ઠિતાય ઉપદ્દુતા રઞ્ઞો નિવેસનદ્વારે ઉક્કુટ્ઠિં અકંસુ. રાજા ‘‘કેન નુ ખો કારણેન દેવો ન વસ્સતી’’તિ વીમંસન્તો ‘‘થેરસ્સ અબ્ભોકાસવાસેન મઞ્ઞે ન વસ્સતી’’તિ ચિન્તેત્વા તસ્સ પણ્ણકુટિં કારાપેત્વા ‘‘ઇમિસ્સં, ભન્તે, પણ્ણકુટિયં વસથા’’તિ વત્વા વન્દિત્વા પક્કામિ. થેરો કુટિં પવિસિત્વા તિણસન્થારકે પલ્લઙ્કેન નિસીદિ. તદા દેવો થોકં થોકં ફુસાયતિ, ન સમ્માધારં અનુપવેચ્છતિ. અથ થેરો લોકસ્સ અવુટ્ઠિકભયં વિધમિતુકામો અત્તનો અજ્ઝત્તિકબાહિરવત્થુકસ્સ પરિસ્સયસ્સ અભાવં પવેદેન્તો ‘‘છન્ના મે કુટિકા’’તિ (થેરગા. ૧) ગાથમાહ. તસ્સત્થો થેરગાથાયં વુત્તોયેવ.

કસ્મા પનેતે મહાથેરા અત્તનો ગુણે પકાસેન્તીતિ? ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના અનધિગતપુબ્બં પરમગમ્ભીરં અતિવિય સન્તં પણીતં અત્તના અધિગતલોકુત્તરધમ્મં પચ્ચવેક્ખિત્વા પીતિવેગસમુસ્સાહિતઉદાનદીપનત્થં સાસનસ્સ નિય્યાનિકભાવવિભાવનત્થઞ્ચ પરમપ્પિચ્છા અરિયા અત્તનો ગુણે પકાસેન્તિ. યથા તં લોકનાથો બોધનેય્યાનં અજ્ઝાસયવસેન ‘‘દસબલસમન્નાગતો, ભિક્ખવે, તથાગતો ચતુવેસારજ્જવિસારદો’’તિઆદિના (અ. નિ. ૧૦.૨૧; મ. નિ. ૧. ૧૪૮ અત્થતો સમાનં) અત્તનો ગુણે પકાસેતિ. એવમયં થેરસ્સ અઞ્ઞાબ્યાકરણગાથાપિ અહોસીતિ.

૧. એવં સો પત્તઅરહત્તફલો પત્તએતદગ્ગટ્ઠાનો ચ અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો હિમવન્તસ્સાવિદૂરેતિઆદિમાહ. તત્થ હિમવન્તસ્સાતિ હિમાલયપબ્બતસ્સ અવિદૂરે આસન્ને સમીપે પબ્બતપાદે મનુસ્સાનં ગમનાગમનસમ્પન્ને સઞ્ચરણટ્ઠાનેતિ અત્થો. નિસભો નામ પબ્બતોતિ પબ્બતાનં જેટ્ઠત્તા નામેન નિસભો નામ સેલમયપબ્બતો અહોસીતિ સમ્બન્ધો. અસ્સમો સુકતો મય્હન્તિ તત્થ પબ્બતે મય્હં વસનત્થાય અસ્સમો અરઞ્ઞાવાસો સુટ્ઠુ કતો. કુટિરત્તિટ્ઠાનદિવાટ્ઠાનવતિપરિક્ખેપાદિવસેન સુન્દરાકારેન કતોતિ અત્થો. પણ્ણસાલા સુમાપિતાતિ પણ્ણેહિ છાદિતા સાલા મય્હં નિવાસનત્થાય સુટ્ઠુ માપિતા નિટ્ઠાપિતાતિ અત્થો.

૨. કોસિયો નામ નામેનાતિ માતાપિતૂહિ કતનામધેય્યેન કોસિયો નામ. ઉગ્ગતાપનો પાકટતપો ઘોરતપો. એકાકિયો અઞ્ઞેસં અભાવા અહં એવ એકો. અદુતિયો દુતિયતાપસરહિતો જટિલો જટાધારી તાપસો તદા તસ્મિં કાલે નિસભે પબ્બતે વસામિ વિહરામીતિ સમ્બન્ધો.

૩. ફલં મૂલઞ્ચ પણ્ણઞ્ચ, ન ભુઞ્જામિ અહં તદાતિ તદા તસ્મિં નિસભપબ્બતે વસનકાલે તિણ્ડુકાદિફલં મુળાલાદિમૂલં, કારપણ્ણાદિપણ્ણઞ્ચ રુક્ખતો ઓચિનિત્વા ન ભુઞ્જામીતિ અત્થો. એવં સતિ કથં જીવતીતિ તં દસ્સેન્તો પવત્તંવ સુપાતાહન્તિ આહ. તત્થ પવત્તં સયમેવ જાતં સુપાતં અત્તનો ધમ્મતાય પતિતં પણ્ણાદિકં નિસ્સાય આહારં કત્વા અહં તાવદે તસ્મિં કાલે જીવામિ જીવિકં કપ્પેમીતિ સમ્બન્ધો. ‘‘પવત્તપણ્ડુપણ્ણાની’’તિ વા પાઠો, તસ્સ સયમેવ પતિતાનિ પણ્ડુપણ્ણાનિ રુક્ખપત્તાનિ ઉપનિસ્સાય જીવામીતિ અત્થો.

૪. નાહં કોપેમિ આજીવન્તિ અહં જીવિતં ચજમાનોપિ પરિચ્ચાગં કુરુમાનોપિ તણ્હાવસેન ફલમૂલાદિઆહારપરિયેસનાય સમ્મા આજીવં ન કોપેમિ ન નાસેમીતિ સમ્બન્ધો. આરાધેમિ સકં ચિત્તન્તિ સકં ચિત્તં અત્તનો મનં અપ્પિચ્છતાય સન્તુટ્ઠિયા ચ આરાધેમિ પસાદેમિ. વિવજ્જેમિ અનેસનન્તિ વેજ્જકમ્મદૂતકમ્માદિવસેન અનેસનં અયુત્તપરિયેસનં વિવજ્જેમિ દૂરં કરોમિ.

૫. રાગૂપસંહિતં ચિત્તન્તિ યદા યસ્મિં કાલે મમ રાગેન સમ્પયુત્તં ચિત્તં ઉપ્પજ્જતિ, તદા સયમેવ અત્તનાયેવ પચ્ચવેક્ખામિ ઞાણેન પટિવેક્ખિત્વા વિનોદેમિ. એકગ્ગો તં દમેમહન્તિ અહં એકસ્મિં કમ્મટ્ઠાનારમ્મણે અગ્ગો સમાહિતો તં રાગચિત્તં દમેમિ દમનં કરોમિ.

૬. રજ્જસે રજ્જનીયે ચાતિ રજ્જનીયે અલ્લીયિતબ્બે રૂપારમ્મણાદિવત્થુસ્મિં રજ્જસે અલ્લીનો અસિ ભવસિ. દુસ્સનીયે ચ દુસ્સસેતિ દૂસિતબ્બે દોસકરણવત્થુસ્મિં દૂસકો અસિ. મુય્હસે મોહનીયે ચાતિ મોહિતબ્બે મોહકરણવત્થુસ્મિં મોય્હસિ મૂળ્હો અસિ ભવસિ. તસ્મા તુવં વના વનતો અરઞ્ઞવાસતો નિક્ખમસ્સુ અપગચ્છાહીતિ એવં અત્તાનં દમેમીતિ સમ્બન્ધો.

૨૪. તિમ્બરૂસકવણ્ણાભોતિ સુવણ્ણતિમ્બરૂસકવણ્ણાભો, જમ્બોનદસુવણ્ણવણ્ણોતિ અત્થો. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.

સુભૂતિત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.