૫. પિલિન્દવચ્છત્થેરઅપદાનવણ્ણના

નિબ્બુતે લોકનાથમ્હીતિઆદિકં આયસ્મતો પિલિન્દવચ્છત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે હંસવતીનગરે મહાભોગકુલે નિબ્બત્તો હેટ્ઠા વુત્તનયેન સત્થુ સન્તિકે ધમ્મં સુણન્તો સત્થારં એકં ભિક્ખું દેવતાનં પિયમનાપભાવેન અગ્ગટ્ઠાને ઠપેન્તં દિસ્વા તં ઠાનન્તરં પત્થેત્વા યાવજીવં કુસલં કત્વા તતો ચુતો દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો સુમેધસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તો. પરિનિબ્બુતે ભગવતિ તસ્સ થૂપં પૂજેત્વા સઙ્ઘસ્સ મહાદાનં પવત્તેત્વા તતો ચવિત્વા દેવમનુસ્સેસુ ઉભયસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા અનુપ્પન્ને બુદ્ધે ચક્કવત્તી રાજા હુત્વા મહાજનં પઞ્ચસીલેસુ પતિટ્ઠાપેત્વા સગ્ગપરાયનં અકાસિ. સો અનુપ્પન્નેયેવ અમ્હાકં ભગવતિ સાવત્થિયં બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તિ, પિલિન્દોતિસ્સ નામં અકંસુ. વચ્છોતિ ગોત્તં. સો અપરભાગે પિલિન્દવચ્છોતિ પઞ્ઞાયિત્થ. સંસારે પન સંવેગબહુલતાય પરિબ્બાજકપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા ચૂળગન્ધારં નામ વિજ્જં સાધેત્વા તાય વિજ્જાય આકાસચારી પરચિત્તવિદૂ ચ હુત્વા રાજગહે લાભગ્ગયસગ્ગપત્તો પટિવસતિ.

અથ અમ્હાકં ભગવા અભિસમ્બુદ્ધો હુત્વા અનુક્કમેન રાજગહં ઉપગતો. તતો પટ્ઠાય બુદ્ધાનુભાવેન તસ્સ સા વિજ્જા ન સમ્પજ્જતિ, અત્તનો કિચ્ચં ન સાધેતિ. સો ચિન્તેસિ – ‘‘સુતં ખો પનેતં આચરિયપાચરિયાનં ભાસમાનાનં ‘યત્થ મહાગન્ધારવિજ્જા ધરતિ, તત્થ ચૂળગન્ધારવિજ્જા ન સમ્પજ્જતી’તિ સમણસ્સ પન ગોતમસ્સ આગતકાલતો પટ્ઠાય નાયં મમ વિજ્જા સમ્પજ્જતિ, નિસ્સંસયં સમણો ગોતમો મહાગન્ધારવિજ્જં જાનાતિ, યંનૂનાહં તં પયિરુપાસિત્વા તસ્સ સન્તિકે તં વિજ્જં પરિયાપુણેય્ય’’ન્તિ. સો ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘‘અહં, મહાસમણ, તવ સન્તિકે એકં વિજ્જં પરિયાપુણિતુકામો, ઓકાસં મે કરોહી’’તિ. ‘‘તેન હિ મમ સન્તિકે પબ્બજાહી’’તિ આહ. સો ‘‘વિજ્જાય પરિકમ્મં પબ્બજ્જા’’તિ મઞ્ઞમાનો પબ્બજિ. તસ્સ ભગવા ધમ્મં કથેત્વા ચરિતાનુકૂલં કમ્મટ્ઠાનં અદાસિ. સો ઉપનિસ્સયસમ્પન્નતાય નચિરસ્સેવ વિપસ્સનં પટ્ઠપેત્વા અરહત્તં પાપુણિ.

૫૫. યા પન પુરિમજાતિયં તસ્સોવાદે ઠત્વા સગ્ગે નિબ્બત્તા દેવતા, તા કતઞ્ઞુતં નિસ્સાય તસ્મિં સઞ્જાતબહુમાના સાયં પાતં થેરં પયિરુપાસિત્વા ગચ્છન્તિ. તસ્મા નં ભગવા દેવતાનં અતિવિય પિયમનાપભાવેન અગ્ગભાવે ઠપેસિ ‘‘એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, મમ સાવકાનં ભિક્ખૂનં દેવતાનં પિયમનાપાનં યદિદં પિલિન્દવચ્છો’’તિ (અ. નિ. ૧.૨૦૯, ૨૧૫). એવં સો પત્તઅગ્ગટ્ઠાનો અત્તનો પુબ્બકમ્મં અનુસ્સરિત્વા પીતિસોમનસ્સવસેન પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો નિબ્બુતે લોકનાથમ્હીતિઆદિમાહ.

તત્થ કામરૂપારૂપલોકસ્સ નાથો પધાનોતિ લોકનાથો. મેધા વુચ્ચન્તિ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણઅનાવરણઞાણાદયો, સુન્દરા, પસટ્ઠા વા મેધા યસ્સ સો સુમેધો, અગ્ગો ચ સો પુગ્ગલો ચાતિ અગ્ગપુગ્ગલો, તસ્મિં સુમેધે લોકનાયકે અગ્ગપુગ્ગલે ખન્ધપરિનિબ્બાનેન નિબ્બુતે સતીતિ સમ્બન્ધો. પસન્નચિત્તો સુમનોતિ સદ્ધાય પસાદિતચિત્તો સોમનસ્સેન સુન્દરમનો અહં તસ્સ સુમેધસ્સ ભગવતો થૂપપૂજં ચેતિયપૂજં અકાસિન્તિ અત્થો.

૫૬. યે ચ ખીણાસવા તત્થાતિ તસ્મિં સમાગમે યે ચ ખીણાસવા પહીનકિલેસા છળભિઞ્ઞા છહિ અભિઞ્ઞાહિ સમન્નાગતા મહિદ્ધિકા મહન્તેહિ ઇદ્ધીહિ સમન્નાગતા સન્તિ, તે સબ્બે ખીણાસવે અહં તત્થ સમાનેત્વા સુટ્ઠુ આદરેન આનેત્વા સઙ્ઘભત્તં સકલસઙ્ઘસ્સ દાતબ્બભત્તં અકાસિં તેસં ભોજેસિન્તિ અત્થો.

૫૭. ઉપટ્ઠાકો તદા અહૂતિ તદા મમ સઙ્ઘભત્તદાનકાલે સુમેધસ્સ ભગવતો નામેન સુમેધો નામ ઉપટ્ઠાકસાવકો અહુ અહોસીતિ અત્થો. સો સાવકો મય્હં પૂજાસક્કારં અનુમોદિત્થ અનુમોદિતો આનિસંસં કથેસીતિ અત્થો.

૫૮. તેન ચિત્તપ્પસાદેનાતિ તેન થૂપપૂજાકરણવસેન ઉપ્પન્નેન ચિત્તપ્પસાદેન દેવલોકે દિબ્બવિમાનં ઉપપજ્જિં ઉપગતો અસ્મીતિ અત્થો, તત્થ નિબ્બત્તોમ્હીતિ વુત્તં હોતિ. છળાસીતિસહસ્સાનીતિ તસ્મિં વિમાને છ અસીતિસહસ્સાનિ દેવચ્છરાયો મે મય્હં ચિત્તં રમિંસુ રમાપેસુન્તિ સમ્બન્ધો.

૫૯. મમેવ અનુવત્તન્તીતિ તા અચ્છરાયો સબ્બકામેહિ દિબ્બેહિ રૂપાદિવત્થુકામેહિ ઉપટ્ઠહન્તિયો મમં એવ અનુવત્તન્તિ મમ વચનં અનુકરોન્તિ સદા નિચ્ચકાલન્તિ અત્થો. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.

પિલિન્દવચ્છત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.