૧૩. સેરેય્યવગ્ગો
૧. સેરેય્યકત્થેરઅપદાનવણ્ણના
અજ્ઝાયકો મન્તધરોતિઆદિકં આયસ્મતો સેરેય્યકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમજિનવરેસુ કતાધિકારો તતો પરેસુ અત્તભાવસહસ્સેસુ વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા તિણ્ણં વેદાનં પારં ગન્ત્વા ઇતિહાસાદિસકલબ્રાહ્મણધમ્મેસુ કોટિપ્પત્તો એકસ્મિં દિવસે અબ્ભોકાસે સપરિવારો ઠિતો ભગવન્તં દિસ્વા પસન્નમાનસો સેરેય્યપુપ્ફં ગહેત્વા આકાસે ખિપન્તો પૂજેસિ. તાનિ પુપ્ફાનિ આકાસે વિતાનં હુત્વા સત્તાહં ઠત્વા પચ્છા અન્તરધાયિંસુ. સો તં અચ્છરિયં દિસ્વા અતીવ પસન્નમાનસો તેનેવ પીતિસોમનસ્સેન કાલં કત્વા તુસિતાદીસુ નિબ્બત્તો તત્થ દિબ્બસુખમનુભવિત્વા તતો મનુસ્સસુખમનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પાપુણિત્વા પુબ્બવાસનાબલેન સત્થરિ પસન્નો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.
૧. સો અપરભાગે પુરાકતકુસલં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો અજ્ઝાયકો મન્તધરોતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ.
૩. સેરેય્યકં ગહેત્વાનાતિ સિરિસે ભવં જાતિપુપ્ફં સેરેય્યં, સેરેય્યમેવ સેરેય્યકં, તં સેરેય્યકં ગહેત્વાનાતિ સમ્બન્ધો. ભગવતિ પસન્નો જાતિસુમનમકુળચમ્પકાદીનિ પુપ્ફાનિ પતિટ્ઠપેત્વા પૂજેતું કાલં નત્થિતાય તત્થ સમ્પત્તં તં સેરેય્યકં પુપ્ફં ગહેત્વા પૂજેસિન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.
સેરેય્યકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૨. પુપ્ફથૂપિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના
હિમવન્તસ્સાવિદૂરેતિઆદિકં આયસ્મતો પુપ્ફથૂપિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિબુદ્ધસ્સ ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા સકસિપ્પે નિપ્ફત્તિં પત્તો તત્થ સારં અપસ્સન્તો ગેહં પહાય હિમવન્તં પવિસિત્વા અત્તના સહગતેહિ પઞ્ચસિસ્સસહસ્સેહિ સદ્ધિં પઞ્ચાભિઞ્ઞા અટ્ઠ સમાપત્તિયો નિબ્બત્તેત્વા કુક્કુરનામપબ્બતસમીપે પણ્ણસાલં કારેત્વા પટિવસતિ. તદા બુદ્ધુપ્પાદભાવં સુત્વા સિસ્સેહિ સહ બુદ્ધસ્સ સન્તિકં ગન્તુકામો કેનચિ બ્યાધિના પીળિતો પણ્ણસાલં પવિસિત્વા સિસ્સસન્તિકા બુદ્ધસ્સાનુભાવં લક્ખણઞ્ચ સુત્વા પસન્નમાનસો હિમવન્તતો ચમ્પકાસોકતિલકકેટકાદ્યનેકે પુપ્ફે આહરાપેત્વા થૂપં કત્વા બુદ્ધં વિય પૂજેત્વા કાલં કત્વા બ્રહ્મલોકૂપગો અહોસિ. અથ તે સિસ્સા તસ્સ આળહનં કત્વા બુદ્ધસન્તિકં ગન્ત્વા તં પવત્તિં આરોચેસું. અથ ભગવા બુદ્ધચક્ખુના ઓલોકેત્વા અનાગતંસઞાણેન પાકટીકરણમકાસિ. સો અપરભાગે ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે સાવત્થિયં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો પુબ્બવાસનાબલેન સત્થરિ પસન્નો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.
૧૦. અથ સો અત્તનો પુબ્બકુસલં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો હિમવન્તસ્સાવિદૂરેતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ. કુક્કુરો નામ પબ્બતોતિ પબ્બતસ્સ સિખરં કુક્કુરાકારેન સુનખાકારેન સણ્ઠિતત્તા ‘‘કુક્કુરપબ્બતો’’તિ સઙ્ખ્યં ગતો, તસ્સ સમીપે પણ્ણસાલં કત્વા પઞ્ચતાપસસહસ્સેહિ સહ વસમાનોતિ અત્થો. નયાનુસારેન સેસં સબ્બં ઉત્તાનત્થમેવાતિ.
પુપ્ફથૂપિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૩. પાયસદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના
સુવણ્ણવણ્ણો સમ્બુદ્ધોતિઆદિકં આયસ્મતો પાયસદાયકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં વિભવસમ્પન્ને કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા ઘરાવાસં વસન્તો હત્થિઅસ્સધનધઞ્ઞસત્તરતનાદિવિભવસમ્પન્નો સદ્ધાસમ્પન્નો કમ્મફલં સદ્દહિત્વા સહસ્સમત્તા સુવણ્ણપાતિયો કારેત્વા તસ્મિં ખીરપાયસસહસ્સસ્સ પૂરેત્વા તા સબ્બા ગાહાપેત્વા સિમ્બલિવનં અગમાસિ. તસ્મિં સમયે વિપસ્સી ભગવા છબ્બણ્ણરંસિયો વિસ્સજ્જેત્વા આકાસે ચઙ્કમં માપેત્વા ચઙ્કમતિ. સો પન સેટ્ઠિ તં અચ્છરિયં દિસ્વા અતીવ પસન્નો પાતિયો ઠપેત્વા વન્દિત્વા આરોચેસિ પટિગ્ગહણાય. અથ ભગવા અનુકમ્પં ઉપાદાય પટિગ્ગહેસિ, પટિગ્ગહેત્વા ચ પન તસ્સ સોમનુસ્સુપ્પાદનત્થં સહસ્સમત્તેહિ ભિક્ખુસઙ્ઘેહિ સદ્ધિં પરિભુઞ્જિ, તદવસેસં અનેકસહસ્સભિક્ખૂ પરિભુઞ્જિંસુ. સો તેન પુઞ્ઞેન સુગતીસુયેવ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સદ્ધાજાતો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.
૨૬. સો અપરભાગે અત્તનો કુસલં પચ્ચવેક્ખમાનો તં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો સુવણ્ણવણ્ણો સમ્બુદ્ધોતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તમેવ.
૨૮. ચઙ્કમં સુસમારૂળ્હોતિ ચદિનન્તો પદવિક્ખેપં કરોન્તો કમતિ ગચ્છતીતિ ચઙ્કમં, ચઙ્કમસ્સ પદવિક્ખેપસ્સ આધારભૂતપથવિપદેસો ચઙ્કમં નામાતિ અત્થો, એતં ચઙ્કમંસુ વિસેસેન આરૂળ્હોતિ સમ્બન્ધો. અમ્બરે અનિલાયનેતિ વરીયતિ છાદિયતિ અનેનાતિ વરં, ન બરન્તિ અમ્બરં, સેતવત્થસદિસં આકાસન્તિ અત્થો. નત્થિ નિલીયનં ગોપનં એત્થાતિ અનિલં, આ સમન્તતો યન્તિ ગચ્છન્તિ અનેન ઇદ્ધિમન્તોતિ આયનં, અનિલઞ્ચ તં આયનઞ્ચેતિ અનિલાયનં, તસ્મિં અમ્બરે અનિલાયને ચઙ્કમં માપયિન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.
પાયસદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૪. ગન્ધોદકિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના
નિસજ્જ પાસાદવરેતિઆદિકં આયસ્મતો ગન્ધોદકિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે નિબ્બાનૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સીભગવતો કાલે સેટ્ઠિકુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા મહદ્ધનો મહાભોગો દિબ્બસુખમનુભવન્તો વિય મનુસ્સસુખમનુભવન્તો એકસ્મિં દિવસે પાસાદવરે નિસિન્નો હોતિ. તદા ભગવા સુવણ્ણમહામેરુ વિય વીથિયા વિચરતિ, તં વિચરમાનં ભગવન્તં દિસ્વા પસન્નમાનસો ગન્ત્વા વન્દિત્વા સુગન્ધોદકેન ભગવન્તં ઓસિઞ્ચમાનો પૂજેસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો ઘરાવાસેન અનલ્લીનો સત્થુ સન્તિકે પબ્બજિત્વા કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.
૩૫. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકુસલં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો નિસજ્જ પાસાદવરેતિઆદિમાહ. તત્થ પાસાદોતિ પસાદં સોમનસ્સં જનેતિ ઉપ્પાદેતીતિ પાસાદો, માલાકમ્મચિત્તકમ્મસુવણ્ણકમ્માદ્યનેકવિચિત્તં દિસ્વા તત્થ પવિટ્ઠાનં જનાનં પસાદં જનયતીતિ અત્થો. પાસાદો ચ સો પત્થેતબ્બટ્ઠેન વરો ચાતિ પાસાદવરો, તસ્મિં પાસાદવરે નિસજ્જ નિસીદિત્વા વિપસ્સિં જિનવરં અદ્દસન્તિ સમ્બન્ધો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.
ગન્ધોદકિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૫. સમ્મુખાથવિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના
જાયમાને વિપસ્સિમ્હીતિઆદિકં આયસ્મતો સમ્મુખાથવિકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તો સત્તવસ્સિકકાલેયેવ સકસિપ્પે નિપ્ફત્તિં પત્તો ઘરાવાસં સણ્ઠપેત્વા વસન્તો વિપસ્સિમ્હિ બોધિસત્તે ઉપ્પન્ને સબ્બબુદ્ધાનં લક્ખણાનિ વેદત્તયે દિસ્સમાનાનિ તાનિ રાજપ્પમુખસ્સ જનકાયસ્સ વિપસ્સીબોધિસત્તસ્સ લક્ખણઞ્ચ બુદ્ધભાવઞ્ચ બ્યાકરિત્વા જનાનં માનસં નિબ્બાપેસિ, અનેકાનિ ચ થુતિવચનાનિ નિવેદેસિ. સો તેન કુસલકમ્મેન છ કામાવચરસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા મનુસ્સેસુ ચ ચક્કવત્તિસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સદ્ધાજાતો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ. કતકુસલનામેન સમ્મુખાથવિકત્થેરોતિ પાકટો.
૪૧. સો અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો જાયમાને વિપસ્સિમ્હીતિઆદિમાહ. વિપસ્સિમ્હિ સમ્માસમ્બુદ્ધે જાયમાને ઉપ્પજ્જમાને માતુકુચ્છિતો નિક્ખન્તે અહં પાતુભૂતં નિમિત્તં કારણં બુદ્ધભાવસ્સ હેતું બ્યાકરિં કથેસિં, અનેકાનિ અચ્છરિયાનિ પાકટાનિ અકાસિન્તિ અત્થો. સેસં વુત્તનયાનુસારેન સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.
સમ્મુખાથવિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૬. કુસુમાસનિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના
નગરે ધઞ્ઞવતિયાતિઆદિકં આયસ્મતો કુસુમાસનિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમજિનવરેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો મહદ્ધનો મહાભોગો તિણ્ણં વેદાનં પારં ગતો બ્રાહ્મણસિપ્પેસુ કોટિપ્પત્તો સકપરસમયકુસલો માતાપિતરો પૂજેતુકામો પઞ્ચ ઉપ્પલકલાપે અત્તનો સમીપે ઠપેત્વા નિસિન્નો ભિક્ખુસઙ્ઘપરિવુતં વિપસ્સિં ભગવન્તં આગચ્છન્તં દિસ્વા નીલપીતાદિઘનબુદ્ધરસ્મિયો ચ દિસ્વા પસન્નમાનસો આસનં પઞ્ઞાપેત્વા તત્થ તાનિ પુપ્ફાનિ સન્થરિત્વા ભગવન્તં તત્થ નિસીદાપેત્વા સકઘરે માતુ અત્થાય પટિયત્તાનિ સબ્બાનિ ખાદનીયભોજનીયાનિ ગહેત્વા સપરિવારં ભગવન્તં સહત્થેન સન્તપ્પેન્તો ભોજેસિ. ભોજનાવસાને એકં ઉપ્પલહત્થં અદાસિ. તેન સોમનસ્સજાતો પત્થનં અકાસિ. ભગવાપિ અનુમોદનં કત્વા પકામિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ દ્વે સમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે સાવત્થિયં વિભવસમ્પન્ને એકસ્મિં કુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો ભોગયસેહિ વડ્ઢિતો કામેસુ આદીનવં દિસ્વા ઘરાવાસં પહાય પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.
૬૫. સો અપરભાગે પુબ્બે કતકુસલં પુબ્બેનિવાસઞાણેન સરિત્વા સોમનસ્સપ્પત્તો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો નગરે ધઞ્ઞવતિયાતિઆદિમાહ. ધઞ્ઞાનં પુઞ્ઞવન્તાનં ખત્તિયબ્રાહ્મણગહપતિમહાસાલાનં અનેકેસં કુલાનં આકરત્તા ધઞ્ઞવતી, અથ વા મુત્તામણિઆદિસત્તરતનાનં સત્તવિધધઞ્ઞાનં ઉપભોગપરિભોગાનં આકરત્તા ધઞ્ઞવતી, અથ વા ધઞ્ઞાનં બુદ્ધપચ્ચેકબુદ્ધખીણાસવાનં વસનટ્ઠાનં આરામવિહારાદીનં આકરત્તા ધઞ્ઞવતી, તસ્સા ધઞ્ઞવતિયા. નગરન્તિ પત્થેન્તિ એત્થ ઉપભોગપરિભોગત્થિકા જનાતિ નગરં, ન ગચ્છતીતિ વા નગં, રાજયુવરાજમહામત્તાદીનં વસનટ્ઠાનં. નગં રાતિ આદદાતિ ગણ્હાતીતિ નગરં, રાજાદીનં વસનટ્ઠાનસમૂહભૂતં પાકારપરિખાદીહિ પરિક્ખિત્તં પરિચ્છિન્નટ્ઠાનં નગરં નામાતિ અત્થો. નગરે યદા અહં વિપસ્સિસ્સ ભગવતો સન્તિકે બ્યાકરણં અલભિં, તદા તસ્મિં ધઞ્ઞવતિયા નગરે બ્રાહ્મણો અહોસિન્તિ સમ્બન્ધો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.
કુસુમાસનિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૭. ફલદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના
અજ્ઝાયકો મન્તધરોતિઆદિકં આયસ્મતો ફલદાયકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો અનેકેસુ ભવેસુ વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા વેદત્તયાદિસકસિપ્પેસુ પારપ્પત્તો અનેકેસં બ્રાહ્મણસહસ્સાનિં પામોક્ખો આચરિયો સકસિપ્પાનં પરિયોસાનં અદિસ્વા તત્થ ચ સારં અપસ્સન્તો ઘરાવાસં પહાય ઇસિપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા હિમવન્તસ્સ અવિદૂરે અસ્સમં કારેત્વા સહ સિસ્સેહિ વાસં કપ્પેસિ, તસ્મિં સમયે પદુમુત્તરો ભગવા ભિક્ખાય ચરમાનો તસ્સાનુકમ્પાય તં પદેસં સમ્પાપુણિ. તાપસો ભગવન્તં દિસ્વા પસન્નમાનસો અત્તનો અત્થાય પુટકે નિક્ખિપિત્વા રુક્ખગ્ગે લગ્ગિતાનિ મધુરાનિ પદુમફલાનિ મધુના સહ અદાસિ. ભગવા તસ્સ સોમનસ્સુપ્પાદનત્થં પસ્સન્તસ્સેવ પરિભુઞ્જિત્વા આકાસે ઠિતો ફલદાનાનિસંસં કથેત્વા પક્કામિ.
૭૫. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઉભયસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે વિભવસમ્પન્ને એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો સત્તવસ્સિકોયેવ અરહત્તં પત્વા પુબ્બે કતકુસલકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો અજ્ઝાયકો મન્તધરોતિઆદિમાહ. તત્થ અજ્ઝેતિ ચિન્તેતીતિ અજ્ઝાયિ, અજ્ઝાયિયેવ અજ્ઝાયકો. એત્થ હિ અકારો ‘‘પટિસેધે વુદ્ધિતબ્ભાવે…પે… અકારો વિરહપ્પકે’’તિ એવં વુત્તેસુ દસસુ અત્થેસુ તબ્ભાવે વત્તતિ. સિસ્સાનં સવનધારણાદિવસેન હિતં અજ્ઝેતિ ચિન્તેતિ સજ્ઝાયં કરોતીતિ અજ્ઝાયકો, ચિન્તકોતિ અત્થો. આચરિયસ્સ સન્તિકે ઉગ્ગહિતં સબ્બં મન્તં મનેન ધારેતિ પવત્તેતીતિ મન્તધરો. તિણ્ણં વેદાન પારગૂતિ વેદં વુચ્ચતિ ઞાણં, વેદેન વેદિતબ્બા બુજ્ઝિતબ્બાતિ વેદા, ઇરુવેદયજુવેદસામવેદસઙ્ખાતા તયો ગન્થા, તેસં વેદાનં પારં પરિયોસાનં કોટિં ગતો પત્તોતિ પારગૂ. સેસં પાકટમેવાતિ
ફલદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૮. ઞાણસઞ્ઞિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના
પબ્બતે હિમવન્તમ્હીતિઆદિકં આયસ્મતો ઞાણસઞ્ઞિકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તસ્મિં તસ્મિં ઉપ્પન્નુપ્પન્ને ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો ઘરાવાસં પહાય તાપસપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા હિમવન્તસ્સ અવિદૂરે પબ્બતન્તરે પણ્ણસાલં કારેત્વા પઞ્ચાભિઞ્ઞાઅટ્ઠસમાપત્તિયો નિબ્બત્તેત્વા વસન્તો એકદિવસં પરિસુદ્ધં પણ્ડરં પુલિનતલં દિસ્વા ‘‘ઈદિસા પરિસુદ્ધા બુદ્ધા, ઈદિસંવ પરિસુદ્ધં બુદ્ધઞાણ’’ન્તિ બુદ્ધઞ્ચ તસ્સ ઞાણઞ્ચ અનુસ્સરિ થોમેસિ ચ.
૮૪. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઉભયસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા સાસને પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહત્તં પત્તો પુબ્બે કતપુઞ્ઞં અનુસ્સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો ‘‘પબ્બતે હિમવન્તમ્હી’’તિઆદિમાહ. પુલિનં સોભનં દિસ્વાતિ પરિપુણ્ણકતં વિય પુલાકારેન પરિસોધિતાકારેન પવત્તં ઠિતન્તિ પુલિનં, સોભનં વાલુકં દિસ્વા સેટ્ઠં બુદ્ધં અનુસ્સરિન્તિ અત્થો. સેસં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.
ઞાણસઞ્ઞિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૯. ગણ્ઠિપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના
સુવણ્ણવણ્ણો સમ્બુદ્ધોતિઆદિકં આયસ્મતો ગણ્ઠિપુપ્ફિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો અનેકાસુ જાતીસુ કતપુઞ્ઞસઞ્ચયો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો ઉપભોગપરિભોગેહિ અનૂનો એકદિવસં વિપસ્સિં ભગવન્તં સગણં દિસ્વા પસન્નમાનસો લાજાપઞ્ચમેહિ પુપ્ફેહિ પૂજેસિ. સો તેનેવ ચિત્તપ્પસાદેન યાવતાયુકં ઠત્વા તતો દેવલોકે નિબ્બત્તો દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા અપરભાગે મનુસ્સેસુ મનુસ્સસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો સદ્ધાજાતો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહત્તં પાપુણિ.
૯૧. સો એકદિવસં પુબ્બે કતપુઞ્ઞં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો ‘‘ઇમિના કુસલેનાહં નિબ્બાનં પત્તો’’તિ પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો સુવણ્ણવણ્ણો સમ્બુદ્ધોતિઆદિમાહ. તં સબ્બં હેટ્ઠા વુત્તનયત્તા ઉત્તાનત્થમેવાતિ.
ગણ્ઠિપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
૧૦. પદુમપૂજકત્થેરઅપદાનવણ્ણના
હિમવન્તસ્સાવિદૂરેતિઆદિકં આયસ્મતો પદુમપૂજકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા સકસિપ્પે નિપ્ફત્તિં પત્વા તત્થ સારં અપસ્સન્તો બુદ્ધુપ્પત્તિતો પુરેતરં ઉપ્પન્નત્તા ઓવાદાનુસાસનં અલભિત્વા ઘરાવાસં પહાય ઇસિપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા હિમવન્તસ્સ અવિદૂરે ગોતમકં નામ પબ્બતં નિસ્સાય અસ્સમં કારેત્વા પઞ્ચાભિઞ્ઞા અટ્ઠ સમાપત્તિયો નિબ્બત્તેત્વા ઝાનસુખેનેવ વિહાસિ. તદા પદુમુત્તરો ભગવા બુદ્ધો હુત્વા સત્તે સંસારતો ઉદ્ધરન્તો તસ્સાનુકમ્પાય હિમવન્તં અગમાસિ. તાપસો ભગવન્તં દિસ્વા પસન્નમાનસો સકસિસ્સે સમાનેત્વા તેહિ પદુમપુપ્ફાનિ આહરાપેત્વા પૂજેસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઉભયસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે સાવત્થિયં કુલગેહે નિબ્બત્તો સદ્ધો પસન્નો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.
૯૭. સો અત્તનો પુઞ્ઞકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો હિમવન્તસ્સાવિદૂરેતિઆદિમાહ. ગોતમો નામ પબ્બતોતિ અનેકેસં યક્ખદેવતાનં આવાસભાવેન અધિટ્ઠાનવસેન ગોતમસ્સ ભવનત્તા ગોતમોતિ પાકટો અહોસિ. પવત્તતિ તિટ્ઠતીતિ પબ્બતો. નાગરુક્ખેહિ સઞ્છન્નોતિ રુહતિ તિટ્ઠતીતિ રુક્ખો. અથ વા પથવિં ખનન્તો ઉદ્ધં રુહતીતિ રુક્ખો, નાના અનેકપ્પકારા ચમ્પકકપ્પૂરનાગઅગરુચન્દનાદયો રુક્ખાતિ નાનારુક્ખા, તેહિ નાનારુક્ખેહિ સઞ્છન્નો પરિકિણ્ણો ગોતમો પબ્બતોતિ સમ્બન્ધો. મહાભૂતગણાલયોતિ ભવન્તિ જાયન્તિ ઉપ્પજ્જન્તિ વડ્ઢન્તિ ચાતિ ભૂતા, મહન્તા ચ તે ભૂતા ચાતિ મહાભૂતા, મહાભૂતાનં ગણો સમૂહોતિ મહાભૂતગણો, મહાભૂતગણસ્સ આલયો પતિટ્ઠાતિ મહાભૂતગણાલયો.
૯૮. વેમજ્ઝમ્હિ ચ તસ્સાસીતિ તસ્સ ગોતમસ્સ પબ્બતસ્સ વેમજ્ઝે અબ્ભન્તરે અસ્સમો અભિનિમ્મિતો નિપ્ફાદિતો કતોતિ અત્થો. સેસં ઉત્તાનમેવાતિ.
પદુમપૂજકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.
તેરસમવગ્ગવણ્ણના સમત્તા.