૧૨. મહાપરિવારવગ્ગો

૧. મહાપરિવારકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

વિપસ્સી નામ ભગવાતિઆદિકં આયસ્મતો મહાપરિવારકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમજિનવરેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો ઉપ્પન્નસમયે યક્ખયોનિયં નિબ્બત્તો અનેકયક્ખસતસહસ્સપરિવારો એકસ્મિં ખુદ્દકદીપે દિબ્બસુખમનુભવન્તો વિહરતિ. તસ્મિઞ્ચ દીપે ચેતિયાભિસોભિતો વિહારો અત્થિ, તત્થ ભગવા અગમાસિ. અથ સો યક્ખસેનાધિપતિ તં ભગવન્તં તત્થ ગતભાવં દિસ્વા દિબ્બવત્થાનિ ગહેત્વા ગન્ત્વા ભગવન્તં વન્દિત્વા દિબ્બવત્થેહિ પૂજેસિ, સપરિવારો સરણમગમાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન તતો ચુતો દેવલોકે નિબ્બત્તિત્વા તત્થ છ કામાવચરસુખમનુભવિત્વા તતો ચુતો મનુસ્સેસુ અગ્ગચક્કવત્તિઆદિસુખમનુભવિત્વા અપરભાગે ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૧-૨. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો વિપસ્સી નામ ભગવાતિઆદિમાહ. તત્થ વિસેસં પરમત્થં નિબ્બાનં પસ્સતીતિ વિપસ્સી, વિવિધે સતિપટ્ઠાનાદયો સત્તતિંસબોધિપક્ખિયધમ્મે પસ્સતીતિ વા વિપસ્સી, વિવિધે અનેકપ્પકારે બોધનેય્યસત્તે વિસું વિસું પસ્સતીતિ વા વિપસ્સી, સો વિપસ્સી ભગવા દીપચેતિયં દીપે પૂજનીયટ્ઠાનં વિહારમગમાસીતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

મહાપરિવારકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૨. સુમઙ્ગલત્થેરઅપદાનવણ્ણના

અત્થદસ્સી જિનવરોતિઆદિકં આયસ્મતો સુમઙ્ગલત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો અત્થદસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં તળાકસમીપે રુક્ખદેવતા હુત્વા નિબ્બત્તિ. તસ્મિં સમયે ભગવા વિહારતો નિક્ખમિત્વા નહાયિતુકામો તસ્સ તળાકસ્સ તીરં ગન્ત્વા તત્થ ન્હત્વા એકચીવરો જલમાનો બ્રહ્મા વિય સૂરિયો વિય સુવણ્ણબિમ્બં વિય અટ્ઠાસિ. અથ સો દેવપુત્તો સોમનસ્સજાતો પઞ્જલિકો થોમનમકાસિ, અત્તનો દિબ્બગીતતૂરિયેહિ ઉપહારઞ્ચ અકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવમનુસ્સેસુ સમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા અપરભાગે ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૧૧. સો પચ્છા પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો અત્થદસ્સી જિનવરોતિઆદિમાહ. તત્થ પરમત્થં નિબ્બાનં દક્ખતિ પસ્સતીતિ અત્થદસ્સી, અથ વા સબ્બસત્તાનં ચતુરારિયસચ્ચસઙ્ખાતં અત્થપયોજનં દસ્સનસીલોતિ અત્થદસ્સી, કિલેસે અજિનિ જિનાતિ જિનિસ્સતીતિ જિનો. વરિતબ્બો પત્થેતબ્બો સબ્બસત્તેહીતિ વરો, અત્થદસ્સી જિનો ચ સો વરો ચાતિ અત્થદસ્સી જિનવરો. લોકજેટ્ઠોતિ લુજ્જતિ પલુજ્જતીતિ લોકો, લોકીયતિ પસ્સીયતિ બુદ્ધાદીહિ પારપ્પત્તોતિ વા લોકો, લોકો ચ લોકો ચ લોકો ચાતિ લોકો. એકસેસસમાસવસેન ‘‘લોકા’’તિ વત્તબ્બે ‘‘લોકો’’તિ વુત્તો. લોકસ્સ જેટ્ઠો લોકજેટ્ઠો, સો લોકજેટ્ઠો નરાસભોતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

સુમઙ્ગલત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૩. સરણગમનિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

ઉભિન્નં દેવરાજૂનન્ત્યાદિકં આયસ્મતો સરણગમનિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો ઉપ્પન્નુપ્પન્નભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરે ભગવતિ ઉપ્પન્ને અયં હિમવન્તે દેવરાજા હુત્વા નિબ્બત્તિ, તસ્મિં અપરેન યક્ખદેવરઞ્ઞા સદ્ધિં સઙ્ગામત્થાય ઉપટ્ઠિતે દ્વે અનેકયક્ખસહસ્સપરિવારા ફલકાવુધાદિહત્થા સઙ્ગામત્થાય સમુપબ્યૂળ્હા અહેસું. તદા પદુમુત્તરો ભગવા તેસુ સત્તેસુ કારુઞ્ઞં ઉપ્પાદેત્વા આકાસેન તત્થ ગન્ત્વા સપરિવારાનં દ્વિન્નં દેવરાજૂનં ધમ્મં દેસેસિ. તદા તે સબ્બે ફલકાવુધાનિ છડ્ડેત્વા ભગવન્તં ગારવબહુમાનેન વન્દિત્વા સરણમગમંસુ. તેસં અયં પઠમં સરણમગમાસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઉભયસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સત્થરિ પસન્નો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૨૦. સો અપરભાગે પુબ્બકુસલં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો ઉભિન્નં દેવરાજૂનન્તિઆદિમાહ. તત્થ સુચિલોમખરલોમઆળવકકુમ્ભીરકુવેરાદયો વિય નામગોત્તેન અપાકટા દ્વે યક્ખરાજાનો અઞ્ઞાપદેસેન દસ્સેન્તો ‘‘ઉભિન્નં દેવરાજૂન’’ન્તિઆદિમાહ. સઙ્ગામો સમુપટ્ઠિતોતિ સં સુટ્ઠુ ગામો કલહત્થાય ઉપગમનન્તિ સઙ્ગામો, સો સઙ્ગામો સં સુટ્ઠુ ઉપટ્ઠિતો, એકટ્ઠાને ઉપગન્ત્વા ઠિતોતિ અત્થો. અહોસિ સમુપબ્યૂળ્હોતિ સં સુટ્ઠુ ઉપસમીપે રાસિભૂતોતિ અત્થો.

૨૧. સંવેજેસિ મહાજનન્તિ તેસં રાસિભૂતાનં યક્ખાનં આકાસે નિસિન્નો ભગવા ચતુસચ્ચધમ્મદેસનાય સં સુટ્ઠુ વેજેસિ, આદીનવદસ્સનેન ગણ્હાપેસિ વિઞ્ઞાપેસિ બોધેસીતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

સરણગમનિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૪. એકાસનિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

વરુણો નામ નામેનાતિઆદિકં આયસ્મતો એકાસનિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો અત્થદસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે વરુણો નામ દેવરાજા હુત્વા નિબ્બત્તિ. સો ભગવન્તં દિસ્વા પસન્નમાનસો ગન્ધમાલાદીહિ ગીતવાદિતેહિ ચ ઉપટ્ઠયમાનો સપરિવારો પૂજેસિ. તતો અપરભાગે ભગવતિ પરિનિબ્બુતે તસ્સ મહાબોધિરુક્ખં બુદ્ધદસ્સનં વિય સબ્બતૂરિયતાળાવચરેહિ સપરિવારો ઉપહારમકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન તતો કાલઙ્કત્વા નિમ્માનરતિદેવલોકે ઉપ્પજ્જિ. એવં દેવસમ્પત્તિમનુભવિત્વા મનુસ્સેસુ ચ મનુસ્સભૂતો ચક્કવત્તિસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા સત્થુ સાસને પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૩૧. સો પચ્છા સકકમ્મં સરિત્વા તં તથતો ઞત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો વરુણો નામ નામેનાતિઆદિમાહ. તત્થ યદા અહં સમ્બોધનત્થાય બુદ્ધં બોધિઞ્ચ પૂજેસિં, તદા વરુણો નામ દેવરાજા અહોસિન્તિ સમ્બન્ધો.

૩૪. ધરણીરુહપાદપન્તિ એત્થ રુક્ખલતાપબ્બતસત્થરતનાદયો ધારેતીતિ ધરણી, તસ્મિં રુહતિ પતિટ્ઠહતીતિ ધરણીરુહો. પાદેન પિવતીતિ પાદપો, સિઞ્ચિતસિઞ્ચિતોદકં પાદેન મૂલેન પિવતિ રુક્ખક્ખન્ધસાખાવિટપેહિ આપોરસં પત્થરિયતીતિ અત્થો, તં ધરણીરુહપાદપં બોધિરુક્ખન્તિ સમ્બન્ધો.

૩૫. સકકમ્માભિરદ્ધોતિ અત્તનો કુસલકમ્મેન અભિરદ્ધો પસન્નો ઉત્તમે બોધિમ્હિ પસન્નોતિ સમ્બન્ધો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

એકાસનિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૫. સુવણ્ણપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

વિપસ્સી નામ ભગવાતિઆદિકં આયસ્મતો સુવણ્ણપુપ્ફિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમજિનવરેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં ઠાને ભૂમટ્ઠકદેવપુત્તો હુત્વા નિબ્બત્તો તસ્સ ભગવતો ધમ્મં સુત્વા પસન્નમાનસો ચતૂહિ સુવણ્ણપુપ્ફેહિ પૂજેસિ. તાનિ પુપ્ફાનિ આકાસે સુવણ્ણવિતાનં હુત્વા છાદેસું, સુવણ્ણપભા ચ બુદ્ધસ્સ સરીરપભા ચ એકતો હુત્વા મહાઓભાસો અહોસિ. સો અતિરેકતરં પસન્નો સકભવનં ગતોપિ સરતિયેવ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન તુસિતભવનાદિસુગતીસુયેવ સંસરન્તો દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા સાસને ઉરં દત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૪૦. સો અપરભાગે પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો અત્તનો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો વિપસ્સી નામ ભગવાતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ.

૪૪. પામોજ્જં જનયિત્વાનાતિ બલવપીતિં ઉપ્પાદેત્વા ‘‘પામોજ્જં આમોદના પમોદના હાસો પહાસો વિત્તિ ઓદગ્યં અત્તમનતા ચિત્તસ્સા’’તિઆદીસુ (ધ. સ. ૯, ૮૬; મહાનિ. ૧) વિય અત્તમનતા સકભાવં ઉપ્પાદેત્વાતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

સુવણ્ણપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૬. ચિતકપૂજકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

વસામિ રાજાયતનેતિઆદિકં આયસ્મતો ચિતકપૂજકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તતો પરં ઉપ્પન્નુપ્પન્નભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો સિખિસ્સ ભગવતો કાલે રાજાયતનરુક્ખદેવતા હુત્વા નિબ્બત્તો અન્તરન્તરા દેવતાહિ સદ્ધિં ધમ્મં સુત્વા પસન્નો ભગવતિ પરિનિબ્બુતે સપરિવારો ગન્ધદીપધૂપપુપ્ફભેરિઆદીનિ ગાહાપેત્વા ભગવતો આળહનટ્ઠાનં ગન્ત્વા દીપાદીનિ પૂજેત્વા અનેકેહિ તૂરિયેહિ અનેકેહિ વાદિતેહિ તં પૂજેસિ. તતો પટ્ઠાય સકભવનં ઉપવિટ્ઠોપિ ભગવન્તમેવ સરિત્વા સમ્મુખા વિય વન્દતિ. સો તેનેવ પુઞ્ઞેન તેન ચિત્તપ્પસાદેન રાજાયતનતો કાલં કતો તુસિતાદીસુ નિબ્બત્તો દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા તતો મનુસ્સેસુ મનુસ્સસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો ભગવતિ ઉપ્પન્નચિત્તપ્પસાદો ભગવતો સાસને પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૪૯. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો વસામિ રાજાયતનેતિઆદિમાહ. રાજાયતનેતિ દેવરાજૂનં આયતનં રાજાયતનં, તસ્સ રુક્ખસ્સ નામધેય્યો વા. પરિનિબ્બુતે ભગવતીતિ પરિસમન્તતો કિઞ્ચિ અનવસેસેત્વા ખન્ધપરિનિબ્બાનકાલે પરિનિબ્બાનસમયે પરિનિબ્બાનપ્પત્તસ્સ સિખિનો લોકબન્ધુનોતિ સમ્બન્ધો.

૫૦. ચિતકં અગમાસહન્તિ ચન્દનાગરુદેવદારુકપ્પૂરતક્કોલાદિસુગન્ધદારૂહિ ચિતં રાસિગતન્તિ ચિતં, ચિતમેવ ચિતકં, બુદ્ધગારવેન ચિતકં પૂજનત્થાય ચિતકસ્સ સમીપં અહં અગમાસિન્તિ અત્થો. તત્થ ગન્ત્વા કતકિચ્ચં દસ્સેન્તો તૂરિયં તત્થ વાદેત્વાતિઆદિમાહ. તં સબ્બં સુવિઞ્ઞેય્યમેવાતિ.

ચિતકપૂજકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૭. બુદ્ધસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

યદા વિપસ્સી લોકગ્ગોતિઆદિકં આયસ્મતો બુદ્ધસઞ્ઞકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં ભૂમટ્ઠકવિમાને દેવપુત્તો હુત્વા નિબ્બત્તિ. તદા વિપસ્સી ભગવા આયુસઙ્ખારં વોસ્સજ્જિ. અથ સકલદસસહસ્સિલોકધાતુ સસાગરપબ્બતા પકમ્પિત્થ. તદા તસ્સ દેવપુત્તસ્સ ભવનમ્પિ કમ્પિત્થ. તસ્મિં ખણે સો દેવપુત્તો સંસયજાતો – ‘‘કિં નુ ખો પથવીકમ્પાય નિબ્બત્તી’’તિ ચિન્તેત્વા બુદ્ધસ્સ આયુસઙ્ખારવોસ્સજ્જભાવં ઞત્વા મહાસોકં દોમનસ્સં ઉપ્પાદેસિ. તદા વેસ્સવણો મહારાજા આગન્ત્વા ‘‘મા ચિન્તયિત્થા’’તિ અસ્સાસેસિ. સો દેવપુત્તો તતો ચુતો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો ઘરાવાસં પહાય પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૫૭. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો યદા વિપસ્સી લોકગ્ગોતિઆદિમાહ. આયુસઙ્ખારમોસ્સજ્જીતિ આ સમન્તતો યુનોતિ પાલેતિ સત્તેતિ આયુ, આયુસ્સ સઙ્ખારો રાસિભાવો આયુસઙ્ખારો, તં આયુસઙ્ખારં ઓસ્સજ્જિ પરિચ્ચજિ જહાસીતિ અત્થો. તસ્મિં આયુસઙ્ખારવોસ્સજ્જને. જલમેખલાસાગરોદકમેખલાસહિતા સકલદસસહસ્સચક્કવાળપથવી કમ્પિત્થાતિ સમ્બન્ધો.

૫૮. ઓતતં વિત્થતં મય્હન્તિ મય્હં ભવનં ઓતતં વિત્થતં ચિત્તં વિચિત્તં સુચિ સુપરિસુદ્ધં ચિત્તં અનેકેહિ સત્તહિ રતનેહિ વિચિત્તં સોભમાનં પકમ્પિત્થ પકારેન કમ્પિત્થાતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

બુદ્ધસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૮. મગ્ગસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો મગ્ગસઞ્ઞકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તતો ઓરં તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો પદુમુત્તરસ્સ ભગવતો કાલે હિમવન્તે દેવપુત્તો હુત્વા નિબ્બત્તો અરઞ્ઞં ગન્ત્વા મગ્ગમૂળ્હાનં મગ્ગં ગવેસન્તાનં તસ્સ સાવકાનં ભોજેત્વા મગ્ગં આચિક્ખિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સસમ્પત્તિમનુભવિત્વા ઉપ્પન્નુપ્પન્નભવે સબ્બત્થ અમૂળ્હો સઞ્ઞવા અહોસિ. અથ ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો ઘરાવાસે અનલ્લીનો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૬૬. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પદુમુત્તરબુદ્ધસ્સાતિઆદિમાહ. સાવકા વનચારિનોતિ ભગવતો વુત્તવચનં સમ્મા આદરેન સુણન્તીતિ સાવકા, અથ વા ભગવતો દેસનાનુસારેન ઞાણં પેસેત્વા સદ્ધમ્મં સુણન્તીતિ સાવકા. વનચારિનો વને વિચરણકા સાવકા વિપ્પનટ્ઠા મગ્ગમૂળ્હા મહાઅરઞ્ઞે અન્ધાવ ચક્ખુવિરહિતાવ અનુસુય્યરે વિચરન્તીતિ સમ્બન્ધો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

મગ્ગસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૯. પચ્ચુપટ્ઠાનસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

અત્થદસ્સિમ્હિ સુગતેતિઆદિકં આયસ્મતો પચ્ચુપટ્ઠાનસઞ્ઞકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો અત્થદસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે યક્ખયોનિયં નિબ્બત્તો ભગવતિ ધરમાને દસ્સનસ્સ અલદ્ધત્તા પચ્છા પરિનિબ્બુતે મહાસોકપ્પત્તો વિહાસિ. તદા હિસ્સ ભગવતો સાગતો નામ અગ્ગસાવકો અનુસાસન્તો ભગવતો સારીરિકધાતુપૂજા ભગવતિ ધરમાને કતપૂજા વિય ચિત્તપ્પસાદવસા મહપ્ફલં ભવતી’’તિ વત્વા ‘‘થૂપં કરોહી’’તિ નિયોજિતો થૂપં કારેસિ, તં પૂજેત્વા તતો ચુતો દેવમનુસ્સેસુ સક્કચક્કવત્તિસમ્પત્તિમનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે સાવત્થિયં એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૭૨. સો અપરભાગે અત્તનો પુઞ્ઞકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો અત્થદસ્સિમ્હિ સુગતેતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તમેવ. યક્ખયોનિં ઉપપજ્જિન્તિ એત્થ પન અત્તનો સકાસં સમ્પત્તસમ્પત્તે ખાદન્તા યન્તિ ગચ્છન્તીતિ યક્ખા, યક્ખાનં યોનિ જાતીતિ યક્ખયોનિ, યક્ખયોનિયં નિબ્બત્તોતિ અત્થો.

૭૩. દુલ્લદ્ધં વત મે આસીતિ મે મયા લદ્ધયસં દુલ્લદ્ધં, બુદ્ધભૂતસ્સ સત્થુનો સક્કારં અકતત્તા વિરાધેત્વા લદ્ધન્તિ અત્થો. દુપ્પભાતન્તિ દુટ્ઠુ પભાતં રત્તિયા પભાતકરણં, મય્હં ન સુટ્ઠું પભાતન્તિ અત્થો. દુરુટ્ઠિતન્તિ દુઉટ્ઠિતં, સૂરિયસ્સ ઉગ્ગમનં મય્હં દુઉગ્ગમનન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

પચ્ચુપટ્ઠાનસઞ્ઞકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૧૦. જાતિપૂજકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

જાયં તસ્સ વિપસ્સિસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો જાતિપૂજકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્તો નક્ખત્તપાઠકેહિ વિપસ્સિબોધિસત્તસ્સ વુત્તલક્ખણનિમિત્તં સુત્વા ‘‘અયં કિર કુમારો બુદ્ધો હુત્વા સકલલોકસ્સ અગ્ગો સેટ્ઠો સુત્વા સબ્બસત્તે સંસારતો ઉદ્ધરિસ્સતી’’તિ સુત્વા તં ભગવન્તં કુમારકાલેયેવ બુદ્ધસ્સ વિય મહાપૂજમકાસિ. પચ્છા કમેન કુમારકાલં રાજકુમારકાલં રજ્જકાલન્તિ કાલત્તયમતિક્કમ્મ બુદ્ધે જાતેપિ મહાપૂજં કત્વા તતો ચુતો તુસિતાદીસુ નિબ્બત્તો દિબ્બસુખમનુભવિત્વા પચ્છા મનુસ્સેસુ ચક્કવત્તાદિમનુસ્સસુખમનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો સત્તટ્ઠવસ્સકાલેયેવ ભગવતિ પસન્નો પબ્બજિત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૮૨. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો જાયં તસ્સ વિપસ્સિસ્સાતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તત્થમેવ.

૮૪. નેમિત્તાનં સુણિત્વાનાતિ એત્થ નિમિત્તં કારણં સુખદુક્ખપ્પત્તિહેતું જાનન્તીતિ નેમિત્તા, તેસં નેમિત્તાનં નક્ખત્તપાઠકાનં વચનં સુણિત્વાતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

જાતિપૂજકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

દ્વાદસમવગ્ગવણ્ણના સમત્તા.