૧૦. સુધાવગ્ગો

૧. સુધાપિણ્ડિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

પૂજારહે પૂજયતોતિઆદિકં આયસ્મતો સુધાપિણ્ડિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતો કાલે ભગવતિ ધરમાને પુઞ્ઞં કાતુમસક્કોન્તો પરિનિબ્બુતે ભગવતિ તસ્સ ધાતું નિદહિત્વા ચેતિયે કરીયમાને સુધાપિણ્ડમદાસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન ચતુન્નવુતિકપ્પતો પટ્ઠાય એત્થન્તરે ચતુરાપાયમદિસ્વા દેવમનુસ્સસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વિઞ્ઞુતં પત્વા સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૧-૨. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો અત્તનો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો પૂજારહેતિઆદિમાહ. તત્થ પૂજારહા નામ બુદ્ધપચ્ચેકબુદ્ધઅરિયસાવકાચરિયુપજ્ઝાયમાતાપિતુગરુઆદયો, તેસુ પૂજારહેસુ માલાદિપદુમવત્થાભરણચતુપચ્ચયાદીહિ પૂજયતો પૂજયન્તસ્સ પુગ્ગલસ્સ પુઞ્ઞકોટ્ઠાસં સહસ્સસતસહસ્સાદિવસેન સઙ્ખ્યં કાતું કેનચિ મહાનુભાવેનાપિ ન સક્કાતિ અત્થો. ન કેવલમેવ ધરમાને બુદ્ધાદયો પૂજયતો, પરિનિબ્બુતસ્સાપિ ભગવતો ચેતિયપટિમાબોધિઆદીસુપિ એસેવ નયો.

૩. તં દીપેતું ચતુન્નમપિ દીપાનન્તિઆદિમાહ. તત્થ ચતુન્નમપિ દીપાનન્તિ જમ્બુદીપઅપરગોયાનઉત્તરકુરુપુબ્બવિદેહસઙ્ખાતાનં ચતુન્નં દીપાનં તદનુગતાનં દ્વિસહસ્સપરિત્તદીપાનઞ્ચ એકતો કત્વા સકલચક્કવાળગબ્ભે ઇસ્સરં ચક્કવત્તિરજ્જં કરેય્યાતિ અત્થો. એકિસ્સા પૂજનાયેતન્તિ ધાતુગબ્ભે ચેતિયે કતાય એકિસ્સા પૂજાય એતં સકલજમ્બુદીપે સત્તરતનાદિકં સકલં ધનં. કલં નાગ્ઘતિ સોળસિન્તિ ચેતિયે કતપૂજાય સોળસક્ખત્તું વિભત્તસ્સ સોળસમકોટ્ઠાસસ્સ ન અગ્ઘતીતિ અત્થો.

૪. સિદ્ધત્થસ્સ…પે… ફલિતન્તરેતિ નરાનં અગ્ગસ્સ સેટ્ઠસ્સ સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતો ચેતિયે ધાતુગબ્ભમ્હિ સુધાકમ્મે કરીયમાને પરિચ્છેદાનં ઉભિન્નમન્તરે વેમજ્ઝે, અથ વા પુપ્ફદાનટ્ઠાનાનં અન્તરે ફલન્તિયા મયા સુધાપિણ્ડો દિન્નો મક્ખિતોતિ સમ્બન્ધો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

સુધાપિણ્ડિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૨. સુચિન્તિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

તિસ્સસ્સ લોકનાથસ્સાતિઆદિકં આયસ્મતો સુચિન્તિકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો અનેકાસુ જાતીસુ નિબ્બાનાધિગમાય પુઞ્ઞં ઉપચિનિત્વા તિસ્સસ્સ ભગવતો કાલે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સત્થરિ પસીદિત્વા સત્થુ નિસીદનત્થાય પરિસુદ્ધં સિલિટ્ઠં કટ્ઠમયમનગ્ઘપીઠમદાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન સુગતિસુખમનુભવિત્વા તત્થ તત્થ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૮. સો પત્તઅરહત્તફલો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો તિસ્સસ્સ લોકનાથસ્સાતિઆદિમાહ. તં સબ્બં ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

સુચિન્તિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૩. અડ્ઢચેળકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

તિસ્સસ્સાહં ભગવતોતિઆદિકં આયસ્મતો અડ્ઢચેળકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ થેરો પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો તિસ્સસ્સ ભગવતો કાલે એકેનાકુસલેન કમ્મેન દુગ્ગતકુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સદ્ધમ્મદેસનં ઞત્વા પસન્નમાનસો ચીવરત્થાય અડ્ઢભાગં એકં દુસ્સમદાસિ. સો તેનેવ પીતિસોમનસ્સેન કાલં કત્વા સગ્ગે નિબ્બત્તો છ કામાવચરસમ્પત્તિમનુભવિત્વા તતો ચુતો મનુસ્સેસુ મનુસ્સસમ્પત્તીનં અગ્ગભૂતં ચક્કવત્તિસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં અદ્ધકુલે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા પસન્નમાનસો પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૧૪. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો તિસ્સસ્સાહં ભગવતોતિઆદિમાહ. તં સબ્બં ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

અડ્ઢચેળકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૪. સૂચિદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

કમ્મારોહં પુરે આસિન્તિઆદિકં આયસ્મતો સૂચિદાયકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો અન્તરન્તરા કુસલબીજાનિ પૂરેન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે અન્તરન્તરા કતેન એકેન કમ્મચ્છિદ્દેન કમ્મારકુલે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સકસિપ્પેસુ નિપ્ફત્તિં પત્તો સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા પસન્નમાનસો ચીવરસિબ્બનત્થાય સૂચિદાનમદાસિ, તેન પુઞ્ઞેન દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા અપરભાગે મનુસ્સેસુ ઉપ્પન્નો ચક્કવત્તાદયો સમ્પત્તિયો ચ અનુભવન્તો ઉપ્પન્નુપ્પન્નભવે તિક્ખપઞ્ઞો વજીરઞાણો અહોસિ. સો કમેન ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો મહદ્ધનો સદ્ધાજાતો તિક્ખપઞ્ઞો અહોસિ. સો એકદિવસં સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા ધમ્માનુસારેન ઞાણં પેસેત્વા નિસિન્નાસનેયેવ અરહા અહોસિ.

૧૯. સો અરહા સમાનો અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો કમ્મારોહં પુરે આસિન્તિઆદિમાહ. તત્થ કમ્મારોતિ અયોકમ્મલોહકમ્માદિના કમ્મેન જીવતિ રુહતિ વુદ્ધિં વિરૂળ્હિં આપજ્જતીતિ કમ્મારો, પુબ્બે પુઞ્ઞકરણકાલે કમ્મારો આસિં અહોસિન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

સૂચિદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૫. ગન્ધમાલિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતોતિઆદિકં આયસ્મતો ગન્ધમાલિયત્થેરસ્સ અપદાન. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તો મહદ્ધનો મહાભોગો અહોસિ. સો સત્થરિ પસીદિત્વા ચન્દનાગરુકપ્પૂરકસ્સતુરાદીનિ અનેકાનિ સુગન્ધાનિ વડ્ઢેત્વા સત્થુ ગન્ધથૂપં કારેસિ. તસ્સુપરિ સુમનપુપ્ફેહિ છાદેસિ, બુદ્ધઞ્ચ અટ્ઠઙ્ગનમક્કારં અકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવમનુસ્સેસુ સમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે વિભવસમ્પન્ને એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૨૪. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતોતિઆદિમાહ. તં સબ્બં ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

ગન્ધમાલિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૬. તિપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના

મિગલુદ્દો પુરે આસિન્તિઆદિકં આયસ્મતો તિપુપ્ફિયત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો અન્તરા કેનચિ અકુસલચ્છિદ્દેન વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે નેસાદકુલે નિબ્બત્તો મિગલુદ્દો હુત્વા અરઞ્ઞે વિહરતિ. તદા વિપસ્સિસ્સ ભગવતો પાટલિબોધિં સમ્પુણ્ણપત્તપલ્લવં હરિતવણ્ણં નીલોભાસં મનોરમં દિસ્વા તીહિ પુપ્ફેહિ પૂજેત્વા પુરાણપત્તં છડ્ડેત્વા ભગવતો સમ્મુખા વિય પાટલિમહાબોધિં વન્દિ. સો તેન પુઞ્ઞેન તતો ચુતો દેવલોકે ઉપ્પન્નો તત્થ દિબ્બસમ્પત્તિં અપરાપરં અનુભવિત્વા તતો ચુતો મનુસ્સેસુ જાતો તત્થ ચક્કવત્તિસમ્પત્તિઆદયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા પટિલદ્ધસોમનસ્સહદયો ગેહં પહાય પબ્બજિત્વા નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૩૧. સો એવં સિદ્ધિપ્પત્તો અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો મિગલુદ્દો પુરે આસિન્તિઆદિમાહ. તત્થ મરણાય ગચ્છતિ પાપુણાતીતિ મિગો, અથ વા મગયમાનો ઇહતિ પવત્તતીતિ મિગો, મિગાનં મારણે લુદ્દો લોભી ગેધોતિ મિગલુદ્દો, પુરે મય્હં પુઞ્ઞકરણસમયે કાનનસઙ્ખાતે મહાઅરઞ્ઞે મિગલુદ્દો આસિન્તિ સમ્બન્ધો. પાટલિં હરિતં દિસ્વાતિ તત્થ પકારેન તલેન રત્તવણ્ણેન ભવતીતિ પાટલિ, પુપ્ફાનં રત્તવણ્ણતાય પાટલીતિ વોહારો, પત્તાનં હરિતતાય હરિતં નીલવણ્ણં પાટલિબોધિં દિસ્વાતિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

તિપુપ્ફિયત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૭. મધુપિણ્ડિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

વિવને કાનને દિસ્વાતિઆદિકં આયસ્મતો મધુપિણ્ડિકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતો કાલે નેસાદયોનિયં નિબ્બત્તો મહાઅરઞ્ઞે પટિવસતિ. તદા વિવેકાભિરતિયા સમ્પત્તં સિદ્ધત્થં ભગવન્તં દિસ્વા સમાધિતો વુટ્ઠિતસ્સ તસ્સ સુમધુરં મધુમદાસિ. તત્થ ચ પસન્નમાનસો વન્દિત્વા પક્કામિ. સો તેનેવ પુઞ્ઞેન સમ્પત્તિં અનુભવન્તો દેવમનુસ્સેસુ સંસરિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૩૭. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો વિવને કાનને દિસ્વાતિઆદિમાહ. તત્થ વિવનેતિ વિસેસેન વનં પત્થટં વિવનં, હત્થિઅસ્સરથસદ્દેહિ ભેરિસદ્દેહિ ચ વત્થુકામકિલેસકામેહિ ચ વિગતં બ્યાપગતન્તિ અત્થો, કાનનસઙ્ખાતે મહાઅરઞ્ઞે વિવનેતિ સમ્બન્ધો. ઓસધિંવ વિરોચન્તન્તિ ભવવડ્ઢકિજનાનં ઇચ્છિતિચ્છિતં નિપ્ફાદેતીતિ ઓસધં. ઓજાનિબ્બત્તિકારણં પટિચ્ચ યાય તારકાય ઉગ્ગતાય ઉદ્ધરન્તિ ગણ્હન્તીતિ સા ઓસધિ. ઓસધિતારકા ઇવ વિરોચન્તીતિ વત્તબ્બે ગાથાબન્ધસુખત્થં ‘‘ઓસધિંવ વિરોચન્ત’’ન્તિ ચ વુત્તં. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

મધુપિણ્ડિકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૮. સેનાસનદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતોતિઆદિકં આયસ્મતો સેનાસનદાયકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતો કાલે કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સત્થરિ પસીદિત્વા અત્તનો વસનટ્ઠાનં વનન્તરં સમ્પત્તસ્સ ભગવતો પણામં કત્વા પણ્ણસન્થરં સન્થરિત્વા અદાસિ. ભગવતો નિસિન્નટ્ઠાનસ્સ સમન્તતો ભિત્તિપરિચ્છેદં કત્વા પુપ્ફપૂજમકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઉભયસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે કુલગેહે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ.

૪૫. સો અપરભાગે અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો અત્તનો પુબ્બચરિતાપદાનં દસ્સેન્તો સિદ્ધત્થસ્સ ભગવતોતિઆદિમાહ. તં સબ્બં હેટ્ઠા વુત્તનયત્તા ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

સેનાસનદાયકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૯. વેય્યાવચ્ચકરત્થેરઅપદાનવણ્ણના

વિપસ્સિસ્સ ભગવતોતિઆદિકં આયસ્મતો વેય્યાવચ્ચકરત્થેરસ્સ અપદાનં. તસ્સ ઉપ્પત્તિઆદયો હેટ્ઠા વુત્તનિયામેનેવ દટ્ઠબ્બા.

વેય્યાવચ્ચકરત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

૧૦. બુદ્ધુપટ્ઠાકત્થેરઅપદાનવણ્ણના

વિપસ્સિસ્સ ભગવતોતિઆદિકં આયસ્મતો બુદ્ધુપટ્ઠાકત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે સઙ્ખધમકકુલે નિબ્બત્તો વુદ્ધિમન્વાય અત્તનો સિપ્પે સઙ્ખધમને છેકો અહોસિ, નિચ્ચકાલં ભગવતો સઙ્ખં ધમેત્વા સઙ્ખસદ્દેનેવ પૂજેસિ. સો તેન પુઞ્ઞેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો સબ્બત્થ પાકટો મહાઘોસો મહાનાદી મધુરસ્સરો અહોસિ, ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે એકસ્મિં પાકટકુલે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો મધુરસ્સરોતિ પાકટો, સત્થરિ પસીદિત્વા પબ્બજિતો નચિરસ્સેવ અરહા અહોસિ, અપરભાગે મધુરસ્સરત્થેરોતિ પાકટો.

૫૧. સો એકદિવસં અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતોતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તમેવ. અહોસિં સઙ્ખધમકોતિ સં સુટ્ઠુ ખનન્તો ગચ્છતીતિ સઙ્ખો, સમુદ્દજલપરિયન્તે ચરમાનો ગચ્છતિ વિચરતીતિ અત્થો. તં સઙ્ખં ધમતિ ઘોસં કરોતીતિ સઙ્ખધમકો, સોહં સઙ્ખધમકોવ અહોસિન્તિ અત્થો. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

બુદ્ધુપટ્ઠાકત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.

દસમવગ્ગવણ્ણના સમત્તા.