૭. અચ્ચન્તનિયામકથાવણ્ણના
૮૪૭. ઇદાનિ અચ્ચન્તનિયામકથા નામ હોતિ. તત્થ યેસં ‘‘સકિં નિમુગ્ગો નિમુગ્ગોવ હોતી’’તિ (અ. નિ. ૭.૧૫) સુત્તં નિસ્સાય ‘‘અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતા’’તિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ એકચ્ચાનં ઉત્તરાપથકાનં, તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. માતુઘાતકોતિઆદિ ‘‘નિયતમિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ ચ માતુઘાતકાદીનઞ્ચ સમાને મિચ્છત્તનિયામે માતુઘાતકાદીહિપિ તે અચ્ચન્તનિયતેહિ ભવિતબ્બ’’ન્તિ ચોદનત્થં વુત્તં. ઇતરો ‘‘નિયતમિચ્છાદિટ્ઠિકો સંસારખાણુકો ભવન્તરેપિ નિયતોવ ઇમે પન એકસ્મિઞ્ઞેવ અત્તભાવે’’તિ લદ્ધિયા ન હેવન્તિ પટિક્ખિપતિ.
૮૪૮. વિચિકિચ્છા ઉપ્પજ્જેય્યાતિ ‘‘અયં નિયતો વા નો વા’’તિ એવં ઉપ્પજ્જેય્યાતિ પુચ્છતિ. ઇતરો અનુપ્પત્તિકારણં અપસ્સન્તો પટિજાનાતિ. નુપ્પજ્જેય્યાતિ પુટ્ઠો પન યં દિટ્ઠિં આસેવન્તો નિયામં ઓક્કન્તો, તત્થ અનુપ્પત્તિં સન્ધાય પટિજાનાતિ. તતો પહીનાતિ પુટ્ઠો મગ્ગેન અપ્પહીનત્તા પટિક્ખિપતિ, તં દિટ્ઠિં આરબ્ભ અસમુદાચારતો પટિજાનાતિ. અથ નં યસ્મા પહાનં નામ વિના અરિયમગ્ગેન નત્થિ, તસ્મા તસ્સ વસેન ચોદેતું સોતાપત્તિમગ્ગેનાતિઆદિમાહ. સો એકમગ્ગેનાપિ અપ્પહીનત્તા પટિક્ખિપતિ. પુન કતમેનાતિ પુટ્ઠો મિચ્છામગ્ગં સન્ધાય અકુસલેનાતિઆદિમાહ.
૮૪૯. ઉચ્છેદદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જેય્યાતિ દુતિયનિયામુપ્પત્તિં પુચ્છતિ. ઇતરો યસ્મા ‘‘યેપિ તે ઓક્કલા વયભિઞ્ઞા નત્થિકવાદા અકિરિયવાદા અહેતુકવાદા’’તિ (મ. નિ. ૩.૧૪૩) વચનતો તિસ્સોપિ નિયતમિચ્છાદિટ્ઠિયો એકસ્સ ઉપ્પજ્જન્તિ, તસ્મા પટિજાનાતિ.
૮૫૦. અથ નં ‘‘ન ચ નામ સો અચ્ચન્તનિયામો’’તિ ચોદેતું હઞ્ચીતિઆદિમાહ. અચ્ચન્તનિયતસ્સ હિ દુતિયનિયામો નિરત્થકો. નુપ્પજ્જેય્યાતિ પઞ્હે યં સસ્સતદિટ્ઠિયા સસ્સતન્તિ ગહિતં, તદેવ ઉચ્છિજ્જિસ્સતીતિ ગહેત્વા અનુપ્પત્તિં સન્ધાય પટિજાનાતિ. પહીનાતિ પુટ્ઠો મગ્ગેન અપ્પહીનત્તા પટિક્ખિપતિ, વુત્તનયેન અનુપ્પજ્જનતો પટિજાનાતિ. સસ્સતદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જેય્યાતિઆદીસુપિ એસેવ નયો. સેસં વિચિકિચ્છાવારે વુત્તનયમેવ.
૮૫૧-૮૫૨. ન વત્તબ્બન્તિ પુચ્છા પરવાદિસ્સ, સુત્તસ્સ અત્થિતાય પટિઞ્ઞા સકવાદિસ્સ. ન પન સો ભવન્તરેપિ નિમુગ્ગોવ. ઇમસ્મિઞ્ઞેવ હિ ભવે અભબ્બો સો તં દિટ્ઠિં પજહિતુન્તિ અયમેત્થ અધિપ્પાયો, તસ્મા અસાધકમેતન્તિ. સબ્બકાલં ઉમ્મુજ્જિત્વા નિમુજ્જતીતિઆદિ વચનમત્તે અભિનિવેસં અકત્વા અત્થો પરિયેસિતબ્બોતિ દસ્સનત્થં વુત્તન્તિ.
અચ્ચન્તનિયામકથાવણ્ણના.