૩. સબ્બમિદં કમ્મતોતિકથાવણ્ણના

૭૮૩. ઇદાનિ સબ્બમિદં કમ્મતોતિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘કમ્મુના વત્તતિ લોકો’’તિ સુત્તં નિસ્સાય ‘‘સબ્બમિદં કમ્મકિલેસવિપાકવટ્ટં કમ્મતોવ હોતી’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ રાજગિરિકાનઞ્ચેવ સિદ્ધત્થિકાનઞ્ચ; તે સન્ધાય સબ્બમિદન્તિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘એવં સન્તે કમ્મમ્પિ કમ્મતો આપજ્જતી’’તિ ચોદેતું કમ્મમ્પિ કમ્મતોતિ આહ. ઇતરો યદિ કમ્મમ્પિ કમ્મતોવ નામ તં કમ્મં વિપાકોયેવ સિયાતિ પટિક્ખિપતિ. પુબ્બેકતહેતૂતિ ‘‘યદિ સબ્બમિદં કમ્મતો, પુબ્બેકતહેતુના તેન ભવિતબ્બ’’ન્તિ ચોદેતું પુચ્છતિ, ઇતરો પુબ્બેકતહેતુવાદભયેન પટિક્ખિપતિ.

૭૮૪. કમ્મવિપાકતોતિ ‘‘યદિ સબ્બમિદં કમ્મતો, યં અતીતભવે પવત્તસ્સ હેતુભૂતં કમ્મં, તમ્પિ પુરિમતરે ભવે કમ્મતોતિ કમ્મવિપાકો સમ્પજ્જતિ, તેન તે સબ્બમિદં કમ્મવિપાકતો આપજ્જતી’’તિ ચોદેતું પુચ્છતિ. ઇતરો બીજતો અંકુરસ્સેવ પચ્ચુપ્પન્નપવત્તસ્સ કમ્મતો નિબ્બત્તિં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો તસ્સાપિ કમ્મસ્સ બીજસ્સ પુરિમબીજતો વિય પુરિમકમ્મતો પવત્તત્તા પટિજાનાતિ. પાણં હનેય્યાતિઆદિ ‘‘યદિ સબ્બં કમ્મવિપાકતો, પાણાતિપાતાદીનિ કમ્મવિપાકેનેવ કરેય્યા’’તિ ચોદેતું વુત્તં. ઇતરો દુસ્સીલ્યચેતનાપિ પુરિમકમ્મનિબ્બત્તા એકેન પરિયાયેન વિપાકોયેવાતિ લદ્ધિયા પટિજાનાતિ. અથ નં ‘‘યદિ તે પાણાતિપાતો કમ્મવિપાકતો નિબ્બત્તતિ, પાણાતિપાતો વિય વિપાકોપિ સફલો આપજ્જતી’’તિ ચોદેતું સફલોતિ આહ. ઇતરો પાણાતિપાતસ્સ નિરયસંવત્તનિકાદિભાવતો સફલતં પસ્સન્તો પટિજાનાતિ. કમ્મવિપાકસ્સ પન ઇદં નામ ફલન્તિ વુત્તટ્ઠાનં અપસ્સન્તો પટિક્ખિપતિ. અદિન્નાદાનાદીસુપિ એસેવ નયો. ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારો સફલોતિ દેય્યધમ્મવસેન દાનફલં પુચ્છતિ. કમ્મુના વત્તતીતિ સુત્તં ‘‘નત્થિ કમ્મ’’ન્તિ અકમ્મવાદિતં પટિક્ખિપિત્વા ‘‘અત્થિ કમ્મ’’ન્તિ કમ્મવાદિતં કમ્મસ્સકતં દીપેતિ. ન સબ્બસ્સેવ કમ્મતો નિબ્બત્તિં, તસ્મા અસાધકન્તિ.

સબ્બમિદં કમ્મતોતિકથાવણ્ણના.