૧૭. સત્તરસમવગ્ગો

૧. અત્થિ અરહતો પુઞ્ઞૂપચયકથાવણ્ણના

૭૭૬-૭૭૯. ઇદાનિ અત્થિ અરહતો પુઞ્ઞૂપચયોતિકથા નામ હોતિ. તત્થ યેસં અરહતો દાનસંવિભાગચેતિયવન્દનાદીનિ કમ્માનિ દિસ્વા અત્થિ અરહતો પુઞ્ઞૂપચયોતિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ અન્ધકાનં; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘અરહા નામ પહીનપુઞ્ઞપાપો, સો યદિ પુઞ્ઞં કરેય્ય, પાપમ્પિ કરેય્યા’’તિ ચોદેતું અપુઞ્ઞૂપચયોતિ આહ. ઇતરો પાણાતિપાતાદિકિરિયં અપસ્સન્તો પટિક્ખિપતિ. પુઞ્ઞાભિસઙ્ખારન્તિઆદીસુ ભવગામિકમ્મં અરહતો નત્થીતિ પટિક્ખિપતિ. દાનં દદેય્યાતિઆદીસુ કિરિયચિત્તેન દાનાદિપવત્તિસબ્ભાવતો સકવાદી પટિજાનાતિ. ઇતરો ચિત્તં અનાદિયિત્વા કિરિયાપવત્તિમત્તદસ્સનેનેવ લદ્ધિં પતિટ્ઠપેતિ. સા પન અયોનિસો પતિટ્ઠાપિતત્તા અપ્પતિટ્ઠાપિતા હોતીતિ.

અત્થિ અરહતો પુઞ્ઞૂપચયોતિકથાવણ્ણના.

૨. નત્થિ અરહતો અકાલમચ્ચૂતિકથાવણ્ણના

૭૮૦. ઇદાનિ નત્થિ અરહતો અકાલમચ્ચૂતિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, સઞ્ચેતનિકાનં કમ્માનં કતાનં ઉપચિતાનં અપટિસંવેદિત્વા બ્યન્તીભાવં વદામી’’તિ (અ. નિ. ૧૦.૨૧૭) સુત્તસ્સ અત્થં અયોનિસો ગહેત્વા ‘‘અરહતા નામ સબ્બકમ્મવિપાકં પટિસંવેદયિત્વાવ પરિનિબ્બાયિતબ્બં, તસ્મા નત્થિ, અરહતો અકાલમચ્ચૂ’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ રાજગિરિકાનઞ્ચેવ સિદ્ધત્થિકાનઞ્ચ; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘સચે તસ્સ નત્થિ અકાલમચ્ચુ, અરહન્તઘાતકેન નામ ન ભવિતબ્બ’’ન્તિ ચોદેતું નત્થિ અરહન્તઘાતકોતિ આહ. ઇતરો આનન્તરિયકમ્મસ્સ ચેવ તાદિસાનઞ્ચ પુગ્ગલાનં સબ્ભાવતો પટિક્ખિપતિ.

૭૮૧. વિસં ન કમેય્યાતિ પઞ્હે ‘‘યાવ પુબ્બે કતકમ્મં પરિક્ખયં ન ગચ્છતિ, તાવ ન કમતી’’તિ લદ્ધિયા પટિક્ખિપતિ. સેસમેત્થ યથાપાળિમેવ નિય્યાતિ.

૭૮૨. નાહં, ભિક્ખવેતિ સુત્તં ઇદં સન્ધાય વુત્તં – સઞ્ચેતનિકાનં કમ્માનં કતાનં વિપાકં અપટિસંવેદિત્વા અવિન્દિત્વા અનનુભવિત્વા બ્યન્તીભાવં તેસં કમ્માનં પરિવટુમપરિચ્છિન્નભાવં ન વદામિ, તઞ્ચ ખો દિટ્ઠધમ્મવેદનીયાનં દિટ્ઠેવ ધમ્મે, ન તતો પરં, ઉપપજ્જવેદનીયાનં અનન્તરં ઉપપત્તિં ઉપપજ્જિત્વાવ ન તતો પરં, અપરાપરિયવેદનીયાનં યદા વિપાકોકાસં લભન્તિ, તથારૂપે અપરાપરે વા પરિયાયે. એવં સબ્બથાપિ સંસારપવત્તે સતિ લદ્ધવિપાકવારે કમ્મે ન વિજ્જતેસો જગતિપ્પદેસો, યત્થટ્ઠિતો મુચ્ચેય્ય પાપકમ્માતિ. એવં સન્તે યદેતં ‘‘અલદ્ધવિપાકવારમ્પિ કમ્મં અવસ્સં અરહતો પટિસંવેદિતબ્બ’’ન્તિ કપ્પનાવસેન ‘‘નત્થિ અરહતો અકાલમચ્ચૂ’’તિ લદ્ધિપતિટ્ઠાપનં કતં, તં દુક્કટમેવાતિ.

નત્થિ અરહતો અકાલમચ્ચૂતિકથાવણ્ણના.

૩. સબ્બમિદં કમ્મતોતિકથાવણ્ણના

૭૮૩. ઇદાનિ સબ્બમિદં કમ્મતોતિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘કમ્મુના વત્તતિ લોકો’’તિ સુત્તં નિસ્સાય ‘‘સબ્બમિદં કમ્મકિલેસવિપાકવટ્ટં કમ્મતોવ હોતી’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ રાજગિરિકાનઞ્ચેવ સિદ્ધત્થિકાનઞ્ચ; તે સન્ધાય સબ્બમિદન્તિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘એવં સન્તે કમ્મમ્પિ કમ્મતો આપજ્જતી’’તિ ચોદેતું કમ્મમ્પિ કમ્મતોતિ આહ. ઇતરો યદિ કમ્મમ્પિ કમ્મતોવ નામ તં કમ્મં વિપાકોયેવ સિયાતિ પટિક્ખિપતિ. પુબ્બેકતહેતૂતિ ‘‘યદિ સબ્બમિદં કમ્મતો, પુબ્બેકતહેતુના તેન ભવિતબ્બ’’ન્તિ ચોદેતું પુચ્છતિ, ઇતરો પુબ્બેકતહેતુવાદભયેન પટિક્ખિપતિ.

૭૮૪. કમ્મવિપાકતોતિ ‘‘યદિ સબ્બમિદં કમ્મતો, યં અતીતભવે પવત્તસ્સ હેતુભૂતં કમ્મં, તમ્પિ પુરિમતરે ભવે કમ્મતોતિ કમ્મવિપાકો સમ્પજ્જતિ, તેન તે સબ્બમિદં કમ્મવિપાકતો આપજ્જતી’’તિ ચોદેતું પુચ્છતિ. ઇતરો બીજતો અંકુરસ્સેવ પચ્ચુપ્પન્નપવત્તસ્સ કમ્મતો નિબ્બત્તિં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો તસ્સાપિ કમ્મસ્સ બીજસ્સ પુરિમબીજતો વિય પુરિમકમ્મતો પવત્તત્તા પટિજાનાતિ. પાણં હનેય્યાતિઆદિ ‘‘યદિ સબ્બં કમ્મવિપાકતો, પાણાતિપાતાદીનિ કમ્મવિપાકેનેવ કરેય્યા’’તિ ચોદેતું વુત્તં. ઇતરો દુસ્સીલ્યચેતનાપિ પુરિમકમ્મનિબ્બત્તા એકેન પરિયાયેન વિપાકોયેવાતિ લદ્ધિયા પટિજાનાતિ. અથ નં ‘‘યદિ તે પાણાતિપાતો કમ્મવિપાકતો નિબ્બત્તતિ, પાણાતિપાતો વિય વિપાકોપિ સફલો આપજ્જતી’’તિ ચોદેતું સફલોતિ આહ. ઇતરો પાણાતિપાતસ્સ નિરયસંવત્તનિકાદિભાવતો સફલતં પસ્સન્તો પટિજાનાતિ. કમ્મવિપાકસ્સ પન ઇદં નામ ફલન્તિ વુત્તટ્ઠાનં અપસ્સન્તો પટિક્ખિપતિ. અદિન્નાદાનાદીસુપિ એસેવ નયો. ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારો સફલોતિ દેય્યધમ્મવસેન દાનફલં પુચ્છતિ. કમ્મુના વત્તતીતિ સુત્તં ‘‘નત્થિ કમ્મ’’ન્તિ અકમ્મવાદિતં પટિક્ખિપિત્વા ‘‘અત્થિ કમ્મ’’ન્તિ કમ્મવાદિતં કમ્મસ્સકતં દીપેતિ. ન સબ્બસ્સેવ કમ્મતો નિબ્બત્તિં, તસ્મા અસાધકન્તિ.

સબ્બમિદં કમ્મતોતિકથાવણ્ણના.

૪. ઇન્દ્રિયબદ્ધકથાવણ્ણના

૭૮૬-૭૮૭. ઇદાનિ ઇન્દ્રિયબદ્ધકથા નામ હોતિ. તત્થ દુવિધં દુક્ખં – ઇન્દ્રિયબદ્ધં, અનિન્દ્રિયબદ્ધઞ્ચ. ઇન્દ્રિયબદ્ધં દુક્ખવત્થુતાય દુક્ખં, અનિન્દ્રિયબદ્ધં ઉદયબ્બયપટિપીળનટ્ઠેન ‘‘યદનિચ્ચં તં દુક્ખ’’ન્તિ સઙ્ગહિતત્તા દુક્ખં. ઇમં વિભાગં અગ્ગહેત્વા ‘‘યસ્સ પરિઞ્ઞાય ભગવતિ બ્રહ્મચરિયં વુસ્સતિ, તં ઇન્દ્રિયબદ્ધમેવ દુક્ખં, ન ઇતર’’ન્તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ હેતુવાદાનં, તેસં ઇતરસ્સાપિ દુક્ખભાવં દસ્સેતું ઇન્દ્રિયબદ્ધઞ્ઞેવાતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘યસ્મા ભગવતા ‘યદનિચ્ચં તં દુક્ખ’ન્તિ વુત્તં, તસ્મા ઇન્દ્રિયબદ્ધેનેવ તેન અનિચ્ચેન ભવિતબ્બ’’ન્તિ ચોદેતું ઇન્દ્રિયબદ્ધઞ્ઞેવ અનિચ્ચન્તિઆદિમાહ. નનુ અનિન્દ્રિયબદ્ધં અનિચ્ચન્તિ નનુ પથવીપબ્બતપાસાણાદિ અનિન્દ્રિયબદ્ધમ્પિ અનિચ્ચન્તિ અત્થો.

૭૮૮. ન વત્તબ્બં ઇન્દ્રિયબદ્ધઞ્ઞેવ દુક્ખન્તિ પઞ્હે આમન્તાતિ પટિઞ્ઞા સકવાદિસ્સ. અનિન્દ્રિયબદ્ધઞ્હિ દુક્ખદોમનસ્સાનં આરમ્મણં હોતિ. ઉણ્હકાલસ્મિઞ્હિ અગ્ગિ સીતકાલે ચ વાતો દુક્ખસ્સ આરમ્મણં, નિચ્ચમ્પિ ભોગવિનાસાદયો દોમનસ્સસ્સ. તસ્મા વિનાપિ અનિચ્ચટ્ઠેન અનિન્દ્રિયબદ્ધં દુક્ખન્તિ વત્તબ્બં. કમ્મકિલેસેહિ પન અનિબ્બત્તત્તા દુક્ખં અરિયસચ્ચન્તિ ન વત્તબ્બં, તથા મગ્ગેન અપરિઞ્ઞેય્યત્તા. યસ્મા પન તિણકટ્ઠાદિનિરોધો વા ઉતુબીજાદિનિરોધો વા દુક્ખનિરોધં અરિયસચ્ચં નામ ન હોતિ, તસ્મા ઇન્દ્રિયબદ્ધં દુક્ખઞ્ચેવ અરિયસચ્ચઞ્ચ, ઇતરં પન દુક્ખમેવાતિ ઇદં નાનત્તં દસ્સેતું પટિજાનાતિ. યથા ઇન્દ્રિયબદ્ધસ્સાતિઆદિવચનં ઇન્દ્રિયબદ્ધસ્સ પરિઞ્ઞાય બ્રહ્મચરિયવાસં પરિઞ્ઞાતસ્સ પુન અનુપ્પત્તિં દીપેતિ. તેનેવેત્થ સકવાદિના પટિક્ખેપો કતો. ‘‘યદનિચ્ચં તં દુક્ખ’’ન્તિ વચનેન પન સઙ્ગહિતસ્સ અનિન્દ્રિયબદ્ધસ્સ દુક્ખભાવં પટિસેધેતું ન સક્કાતિ, તસ્મા અસાધકન્તિ.

ઇન્દ્રિયબદ્ધકથાવણ્ણના.

૫. ઠપેત્વા અરિયમગ્ગન્તિકથાવણ્ણના

૭૮૯-૭૯૦. ઇદાનિ ઠપેત્વા અરિયમગ્ગન્તિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘યસ્મા અરિયમગ્ગો ‘દુક્ખનિરોધગામિનિપટિપદા’તિ વુત્તો, તસ્મા ઠપેત્વા અરિયમગ્ગં અવસેસા સઙ્ખારા દુક્ખા’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ હેતુવાદાનં; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘યદિ એવં સમુદયસ્સાપિ દુક્ખભાવો આપજ્જતી’’તિ ચોદેતું દુક્ખસમુદયોપીતિ આહ. ઇતરો હેતુલક્ખણં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ. પુન પુટ્ઠો પવત્તપરિયાપન્નભાવં સન્ધાય પટિજાનાતિ. તીણેવાતિ પઞ્હેસુ સુત્તવિરોધભયેન પટિક્ખિપતિ, લદ્ધિવસેન પટિજાનાતિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

ઠપેત્વા અરિયમગ્ગન્તિકથાવણ્ણના.

૬. ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં પટિગ્ગણ્હાતીતિકથાવણ્ણના

૭૯૧-૭૯૨. ઇદાનિ ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં પટિગ્ગણ્હાતીતિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘પરમત્થતો મગ્ગફલાનેવ સઙ્ઘો, મગ્ગફલેહિ અઞ્ઞો સઙ્ઘો નામ નત્થિ, મગ્ગફલાનિ ચ ન કિઞ્ચિ પટિગ્ગણ્હન્તિ, તસ્મા ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં પટિગ્ગણ્હાતી’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ એતરહિ મહાપુઞ્ઞવાદીસઙ્ખાતાનં વેતુલ્લકાનં; તે સન્ધાય ન વત્તબ્બન્તિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘યદિ સઙ્ઘો ન પટિગ્ગણ્હેય્ય, ન નં સત્થા આહુનેય્યાતિઆદીહિ થોમેય્યા’’તિ ચોદેતું નનુ સઙ્ઘો આહુનેય્યોતિઆદિમાહ. સઙ્ઘસ્સ દાનં દેન્તીતિ ‘‘યે તે સઙ્ઘસ્સ દેન્તિ, તે પટિગ્ગાહકેસુ અસતિ કસ્સ દદેય્યુ’’ન્તિ ચોદનત્થં વુત્તં. આહુતિં જાતવેદો વાતિ સુત્તં પરસમયતો આગતં. તત્થ મહામેઘન્તિ મેઘવુટ્ઠિં સન્ધાય વુત્તં. વુટ્ઠિઞ્હિ મેદની પટિગ્ગણ્હાતિ, ન મેઘમેવ. મગ્ગો પટિગ્ગણ્હાતીતિ ‘‘મગ્ગફલાનિ સઙ્ઘો’’તિ લદ્ધિયા વદતિ, ન ચ મગ્ગફલાનેવ સઙ્ઘો. મગ્ગફલપાતુભાવપરિસુદ્ધે પન ખન્ધે ઉપાદાય પઞ્ઞત્તા અટ્ઠ પુગ્ગલા સઙ્ઘો, તસ્મા અસાધકમેતન્તિ.

ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં પટિગ્ગણ્હાતીતિકથાવણ્ણના.

૭. ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં વિસોધેતીતિકથાવણ્ણના

૭૯૩-૭૯૪. ઇદાનિ ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં વિસોધેતીતિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘મગ્ગફલાનેવ સઙ્ઘો નામ, ન ચ તાનિ દક્ખિણં વિસોધેતું સક્કોન્તિ, તસ્મા ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં વિસોધેતી’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ તેસઞ્ઞેવ; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. આહુનેય્યોતિઆદિ ‘‘યદિ સઙ્ઘો દક્ખિણં વિસોધેતું ન સક્કુણેય્ય, ન નં સત્થા એવં થોમેય્યા’’તિ દસ્સનત્થં વુત્તં. વિસોધેતીતિ મહપ્ફલં કરોતિ. સઙ્ઘસ્મિઞ્હિ અપ્પં દિન્નં બહુ હોતિ, બહુ દિન્નં બહુતરં. દક્ખિણેય્યાતિ દક્ખિણારહા દક્ખિણાય અનુચ્છવિકા, દક્ખિણં વિસોધેતું સમત્થાતિ અત્થો. દક્ખિણં આરાધેન્તીતિ સમ્પાદેન્તિ, અપ્પમત્તિકાયપિ દક્ખિણાય મહન્તં ફલં પાપુણન્તીતિ અત્થો. સેસં હેટ્ઠા વુત્તનયમેવાતિ.

ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો દક્ખિણં વિસોધેતીતિકથાવણ્ણના.

૮. ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો ભુઞ્જતીતિકથાવણ્ણના

૭૯૫-૭૯૬. ઇદાનિ ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો ભુઞ્જતીતિકથા નામ હોતિ. તત્રાપિ ‘‘મગ્ગફલાનેવ સઙ્ઘો નામ, ન ચ તાનિ કિઞ્ચિ ભુઞ્જન્તિ, તસ્મા ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો ભુઞ્જતિ, પિવતિ, ખાદતિ, સાયતી’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ તેસંયેવ; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. અથ નં ‘‘યદિ સઙ્ઘો ન ભુઞ્જેય્ય, સઙ્ઘભત્તાદિકરણં નિરત્થકં ભવેય્યા’’તિ ચોદેતું નનુ અત્થિ કેચિ સઙ્ઘભત્તાનિ કરોન્તીતિઆદિમાહ. ગણભોજનન્તિઆદિ ‘‘યદિ સઙ્ઘો ન ભુઞ્જેય્ય, કસ્સ ગણભોજનાદીનિ સિયુ’’ન્તિ ચોદનત્થં વુત્તં. અટ્ઠ પાનાનીતિ ઇદમ્પિ ‘‘યદિ સઙ્ઘો ન પિવેય્ય, કસ્સેતાનિ પાનાનિ સત્થા અનુજાનેય્યા’’તિ ચોદનત્થં વુત્તં. સેસમિધાપિ હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ.

ન વત્તબ્બં સઙ્ઘો ભુઞ્જતીતિકથાવણ્ણના.

૯. ન વત્તબ્બં સઙ્ઘસ્સ દિન્નં મહપ્ફલન્તિકથાવણ્ણના

૭૯૭-૭૯૮. ઇદાનિ ન વત્તબ્બં સઙ્ઘસ્સ દિન્નં મહપ્ફલન્તિકથા નામ હોતિ. તત્રાપિ ‘‘મગ્ગફલાનેવ સઙ્ઘો નામ, ન ચ સક્કા તેસં કિઞ્ચિ દાતું, ન ચ તેહિ પટિગ્ગણ્હિતું, નાપિ તેસં દાનેન કોચિ ઉપકારો ઇજ્ઝતિ, તસ્મા ન વત્તબ્બં સઙ્ઘસ્સ દિન્નં મહપ્ફલ’’ન્તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ તેસંયેવ; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. આહુનેય્યોતિઆદિ ‘‘યદિ સઙ્ઘસ્સ દિન્નં મહપ્ફલં ન ભવેય્ય, ન નં સત્થા એવં થોમેય્યા’’તિ દસ્સનત્થં વુત્તં. સેસં યથાપાળિમેવ નિય્યાતીતિ.

ન વત્તબ્બં સઙ્ઘસ્સ દિન્નં મહપ્ફલન્તિકથાવણ્ણના.

૧૦. ન વત્તબ્બં બુદ્ધસ્સ દિન્નં મહપ્ફલન્તિકથાવણ્ણના

૭૯૯. ઇદાનિ ન વત્તબ્બં બુદ્ધસ્સ દિન્નં મહપ્ફલન્તિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘બુદ્ધો ભગવા ન કિઞ્ચિ પરિભુઞ્જતિ, લોકાનુવત્તનત્થં પન પરિભુઞ્જમાનં વિય અત્તાનં દસ્સેતિ, તસ્મા નિરુપકારત્તા ન વત્તબ્બં તસ્મિં દિન્નં મહપ્ફલ’’ન્તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ તેસંયેવ; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. દ્વિપદાનં અગ્ગોતિઆદિ ‘‘મનુસ્સદુસ્સીલેપિ દાનં સહસ્સગુણં હોતિ, કિમઙ્ગં પન એવરૂપે અગ્ગપુગ્ગલે’’તિ દસ્સનત્થં વુત્તં. સેસમેત્થ યથાપાળિમેવ નિય્યાતીતિ.

ન વત્તબ્બં બુદ્ધસ્સ દિન્નં મહપ્ફલન્તિકથાવણ્ણના.

૧૧. દક્ખિણાવિસુદ્ધિકથાવણ્ણના

૮૦૦-૮૦૧. ઇદાનિ દક્ખિણાવિસુદ્ધિકથા નામ હોતિ. તત્થ ‘‘યદિ પટિગ્ગાહકતો દક્ખિણા વિસુજ્ઝેય્ય, મહપ્ફલા ભવેય્ય. દાયકેન દાનં દિન્નં, પટિગ્ગાહકેન વિપાકો નિબ્બત્તિતોતિ અઞ્ઞો અઞ્ઞસ્સ કારકો ભવેય્ય, પરંકતં સુખદુક્ખં આપજ્જેય્ય, અઞ્ઞો કરેય્ય, અઞ્ઞો પટિસંવેદેય્ય. તસ્મા દાયકતોવ દાનં વિસુજ્ઝતિ, નો પટિગ્ગાહકતો, દાયકસ્સેવ ચિત્તવિસુદ્ધિ વિપાકદાયિકા હોતી’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ ઉત્તરાપથકાનં; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. આહુનેય્યાતિઆદિ ‘‘યદિ પટિગ્ગાહકતો દાનં ન વિસુજ્ઝેય્ય, કિમસ્સ આહુનેય્યાદિભાવો કરેય્યા’’તિ દસ્સનત્થં વુત્તં. અઞ્ઞો અઞ્ઞસ્સ કારકોતિ યદિ દાયકસ્સ દાનચેતના પટિગ્ગાહકેન કતા ભવેય્ય, યુત્તરૂપં સિયા. તસ્સ પન દાનચેતના પરિસુદ્ધા પટિગ્ગાહકસઙ્ખાતં વત્થું પટિચ્ચ મહાવિપાકટ્ઠેન વિસુજ્ઝતિ, તસ્મા અચોદના એસા ‘‘પટિગ્ગાહકતો દાનં વિસુજ્ઝતી’’તિ.

દક્ખિણાવિસુદ્ધિકથાવણ્ણના.

સત્તરસમો વગ્ગો.