૧. કપ્પટ્ઠકથાવણ્ણના

૬૫૪-૬૫૭. ઇદાનિ કપ્પટ્ઠકથા નામ હોતિ. તત્થ યેસં ‘‘સઙ્ઘં સમગ્ગં ભેત્વાન, કપ્પં નિરયમ્હિ પચ્ચતી’’તિ ‘‘સકલમ્પિ કપ્પં સઙ્ઘભેદકો નિરયે તિટ્ઠતી’’તિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ રાજગિરિકાનં; તે સન્ધાય કપ્પટ્ઠોતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. બુદ્ધો ચ લોકેતિ ઇદં વિના બુદ્ધુપ્પાદેન સઙ્ઘભેદસ્સ અભાવદસ્સનત્થં વુત્તં. કપ્પો ચ સણ્ઠાતિ સઙ્ઘો ચ ભિજ્જતીતિઆદિ ‘‘યદિ સો સકલં કપ્પં તિટ્ઠતિ, સણ્ઠહનતો પટ્ઠાય તં કમ્મં કત્વા તત્થ ઉપ્પજ્જિત્વા તિટ્ઠેય્યા’’તિ દસ્સેતું વુત્તં. અતીતન્તિઆદિ હેટ્ઠા વુત્તાધિપ્પાયમેવ. કપ્પટ્ઠો ઇદ્ધિમાતિ પઞ્હે ભાવનામયં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ, પરસમયે પનસ્સ જાતિમયં ઇદ્ધિં ઇચ્છન્તિ, તં સન્ધાય પટિજાનાતિ. છન્દિદ્ધિપાદોતિઆદિ ‘‘જાતિમયાય ઇદ્ધિયા ઇદ્ધિમાતિ લદ્ધિમત્તમેતં, કિં તેન, યદિ પનસ્સ ઇદ્ધિ અત્થિ, ઇમિના નયેન ઇદ્ધિપાદા ભાવિતા ભવેય્યુ’’ન્તિ ચોદનત્થં વુત્તં. આપાયિકો નેરયિકોતિ સુત્તં યં સો એકં કપ્પં અસીતિભાગે કત્વા તતો એકભાગમત્તં કાલં તિટ્ઠેય્ય, તં આયુકપ્પં સન્ધાય વુત્તં, તસ્મા અસાધકન્તિ.

કપ્પટ્ઠકથાવણ્ણના.