૧. વિમુત્તિકથાવણ્ણના

૪૧૮. ઇદાનિ વિમુત્તિકથા નામ હોતિ. તત્થ વિપસ્સના, મગ્ગો, ફલં, પચ્ચવેક્ખણન્તિ ચતુન્નં ઞાણાનં વિમુત્તિઞાણન્તિ નામં. તેસુ વિપસ્સનાઞાણં નિચ્ચનિમિત્તાદીહિ વિમુત્તત્તા, તદઙ્ગવિમુત્તિભાવેન વા વિમુત્તત્તા વિમુત્તિઞાણં. મગ્ગો સમુચ્છેદવિમુત્તિ, ફલં પટિપ્પસ્સદ્ધિવિમુત્તિ, પચ્ચવેક્ખણઞાણં પન વિમુત્તિં જાનાતીતિ વિમુત્તિઞાણં. એવં ચતુબ્બિધે વિમુત્તિઞાણે નિપ્પરિયાયેન ફલઞાણમેવ વિમુત્તિ. સેસાનિ ‘‘વિમુત્તાની’’તિ વા ‘‘અવિમુત્તાની’’તિ વા ન વત્તબ્બાનિ. તસ્મા ‘‘ઇદં નામ વિમુત્તિઞાણં વિમુત્ત’’ન્તિ અવત્વા અવિસેસેનેવ ‘‘વિમુત્તિઞાણં વિમુત્ત’’ન્તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ અન્ધકાનં; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા પરવાદિસ્સ. પુન યંકિઞ્ચીતિ પુટ્ઠો પચ્ચવેક્ખણાદીનિ સન્ધાય પટિક્ખિપતિ. પટિપન્નસ્સાતિ પુટ્ઠો મગ્ગઞાણસ્સ અનાસવતં સન્ધાય પટિજાનાતિ. યસ્મા પન તં સોતાપન્નસ્સ ફલે ઠિતસ્સ ઞાણં ન હોતિ, તસ્મા વિમુત્તં નામ ન હોતીતિ ચોદનત્થં પુન સકવાદી સોતાપન્નસ્સાતિઆદિમાહ. ઇમિના ઉપાયેન સબ્બત્થ અત્થો વેદિતબ્બો.

વિમુત્તિકથાવણ્ણના.