૬. બોધિયાબુદ્ધોતિકથાવણ્ણના

૩૯૮. ઇદાનિ બોધિયા બુદ્ધોતિકથા નામ હોતિ. તત્થ બોધીતિ ચતુમગ્ગઞાણસ્સાપિ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણસ્સાપિ અધિવચનં. તસ્મા યેસં યથા ઓદાતેન વણ્ણેન ઓદાતો, સામેન વણ્ણેન સામો, એવં બોધિયા બુદ્ધોતિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ એતરહિ ઉત્તરાપથકાનંયેવ; તે સન્ધાય પુચ્છા ચ અનુયોગો ચ સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ચ પટિક્ખેપો ચ ઇતરસ્સ.

અતીતાયાતિ પઞ્હે તસ્મિં ખણે અભાવતો પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો પટિલાભં સન્ધાય પટિજાનાતિ. પુન કિચ્ચવસેન પુટ્ઠો કિચ્ચાભાવતો પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો યં તેન તાય કરણીયં કતં, તત્થ સમ્મોહાભાવં પટિજાનાતિ. લેસોકાસં પન અદત્વા દુક્ખં પરિજાનાતીતિઆદિના નયેન પુટ્ઠો તસ્સ કિચ્ચસ્સ અભાવા પટિક્ખિપતિ.

અનાગતપઞ્હે તસ્મિં ખણે મગ્ગઞાણસ્સ અભાવા પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો ‘‘અગમા રાજગહં બુદ્ધો’’તિ (સુ. નિ. ૪૧૦) અનાગતાય બોધિયા બુદ્ધભાવં મઞ્ઞમાનો પટિજાનાતિ. બોધિકરણીયં કરોતીતિ પુટ્ઠો તસ્મિં ખણે કિચ્ચાભાવેન પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો યદિ ન કરેય્ય, બુદ્ધોતિ ન વુચ્ચેય્ય. યસ્મા અવસ્સં કરિસ્સતિ, તસ્મા કરોતિયેવ નામાતિ પટિજાનાતિ. પુન લેસોકાસં અદત્વા પુટ્ઠો પટિક્ખિપતિ. પચ્ચુપ્પન્નપઞ્હો સદ્ધિં સંસન્દનાય ઉત્તાનત્થોવ.

૩૯૯. તિસ્સો બોધિયો એકતો કત્વા પુટ્ઠો સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણં સન્ધાય તીહિપિ બુદ્ધોતિ વત્તબ્બભાવતો પટિજાનાતિ. પુન તીહિતિ પુટ્ઠો સબ્બાસં એકક્ખણે અભાવા પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નસ્સ સબ્બઞ્ઞુતઞ્ઞાણસ્સ વસેન પટિજાનાતિ. પુન લેસોકાસં અદત્વા સતતં સમિતન્તિ પુટ્ઠો પટિક્ખિપતિ.

ન બત્તબ્બં બોધિયાતિ પુચ્છા પરવાદિસ્સ, બોધિયા અભાવક્ખણે અબુદ્ધભાવાપત્તિતો પટિઞ્ઞા સકવાદિસ્સ. નનુ બોધિપટિલાભાતિ પઞ્હે પન યસ્મિં સન્તાને બોધિસઙ્ખાતં મગ્ગઞાણં ઉપ્પન્નં, તત્થ બુદ્ધોતિ સમ્મુતિસબ્ભાવતો પટિઞ્ઞા તસ્સેવ. તસ્સ અધિપ્પાયં અજાનિત્વા હઞ્ચીતિ લદ્ધિટ્ઠપના પરવાદિસ્સ. ઇદાનિસ્સ અસલ્લક્ખણં પાકટં કાતું બોધિપટિલાભા બુદ્ધોતિ બોધિયા બુદ્ધોતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ. તસ્સત્થો – ‘‘કિં તે યસ્મા બોધિપટિલાભા બુદ્ધો, તસ્મા બોધિયા બુદ્ધો’’તિ. ઇતરો ‘‘બોધિપટિલાભો નામ બોધિયા ઉપ્પજ્જિત્વા નિરુદ્ધાયપિ સન્તાને ઉપ્પન્નભાવોયેવ. બોધિ નામ મગ્ગક્ખણે ઞાણ’’ન્તિ ઇમં વિભાગં અસલ્લક્ખેન્તોવ પુન પટિજાનાતિ. તતો સકવાદિના બોધિપટિલાભા બોધીતિ પુટ્ઠો વચનોકાસં અલભન્તો પટિક્ખિપતીતિ.

બોધિયાબુદ્ધોતિકથાવણ્ણના.

ઇતિ ઇમા તિસ્સોપિ કથા ઉત્તરાપથકાનંયેવ.