૧૩. તેરસમનયો અસઙ્ગહિતેનસમ્પયુત્તવિપ્પયુત્તપદવણ્ણના
૪૪૮. ઇદાનિ અસઙ્ગહિતેનસમ્પયુત્તવિપ્પયુત્તપદં ભાજેતું રૂપક્ખન્ધેનાતિઆદિ આરદ્ધં. તત્થ યે પઞ્ચમે અસઙ્ગહિતેનઅસઙ્ગહિતપદનિદ્દેસે રૂપક્ખન્ધેન સદિસપઞ્હા ધમ્મા, યે ચ અરૂપભવેન સદિસા, તેયેવ ઉદ્ધટા. સેસા પન ન રુહન્તીતિ ન ઉદ્ધટા. વેદનાક્ખન્ધેન હિ ખન્ધાદિવસેન પન રૂપારૂપધમ્મા અસઙ્ગહિતા હોન્તિ. તેસઞ્ચ સમ્પયોગો નામ નત્થિ. તસ્મા યાનિ પદાનિ રુહન્તિ, તાનેવ સદિસવિસ્સજ્જનેહિ સદ્ધિં સમોધાનેત્વા ઉદ્ધટાનિ. તત્થ યે ધમ્મા પુચ્છાય ઉદ્ધટધમ્મેહિ ખન્ધાદિવસેન અસઙ્ગહિતા, તે યેહિ સમ્પયુત્તા ચ વિપ્પયુત્તા ચ, તેસં વસેન ખન્ધાદિવિભાગો વેદિતબ્બો.
તત્રાયં નયો – રૂપક્ખન્ધેન તાવ વિઞ્ઞાણમેવ તીહિ સઙ્ગહેહિ અસઙ્ગહિતં. તં વેદનાદીહિ તીહિ ખન્ધેહિ, ધમ્માયતનધમ્મધાતૂસુ ચ વેદનાદીહેવ સમ્પયુત્તં. એકેન રૂપક્ખન્ધેન, દસહિ રૂપાયતનરૂપધાતૂહિ, ધમ્માયતનધમ્મધાતૂસુ ચ રૂપનિબ્બાનધમ્મેહિ વિપ્પયુત્તં. તં સન્ધાય તે ધમ્મા તીહિ ખન્ધેહીતિઆદિ વુત્તં. ઇમિના નયેન સબ્બત્થ અત્થો વેદિતબ્બોતિ.
અસઙ્ગહિતેનસમ્પયુત્તવિપ્પયુત્તપદવણ્ણના.