૪. દેવતાવગ્ગો

૧. સેખસુત્તવણ્ણના

૩૧. ચતુત્થસ્સ પઠમે સેખસ્સાતિ સત્તવિધસ્સ સેખસ્સ. પુથુજ્જને પન વત્તબ્બમેવ નત્થિ. પરિહાનાયાતિ ઉપરૂપરિગુણપરિહાનાય.

૨-૩. અપરિહાનસુત્તદ્વયવણ્ણના

૩૨-૩૩. દુતિયે સત્થુગારવતાતિ સત્થરિ ગરુભાવો. ધમ્મગારવતાતિ નવવિધે લોકુત્તરધમ્મે ગરુભાવો. સઙ્ઘગારવતાતિ સઙ્ઘે ગરુભાવો. સિક્ખાગારવતાતિ તીસુ સિક્ખાસુ ગરુભાવો. અપ્પમાદગારવતાતિ અપ્પમાદે ગરુભાવો. પટિસન્થારગારવતાતિ ધમ્મામિસવસેન દુવિધે પટિસન્થારે ગરુભાવો. સત્થા ગરુ અસ્સાતિ સત્થુગરુ. ધમ્મો ગરુ અસ્સાતિ ધમ્મગરુ. તિબ્બગારવોતિ બહલગારવો. પટિસન્થારે ગારવો અસ્સાતિ પટિસન્થારગારવો. તતિયે સપ્પતિસ્સોતિ સજેટ્ઠકો સગારવો. હિરોત્તપ્પં પનેત્થ મિસ્સકં કથિતં.

૪. મહામોગ્ગલ્લાનસુત્તવણ્ણના

૩૪. ચતુત્થે તિસ્સો નામ ભિક્ખૂતિ થેરસ્સેવ સદ્ધિવિહારિકો. મહિદ્ધિકો મહાનુભાવોતિ ઇજ્ઝનટ્ઠેન મહતી ઇદ્ધિ અસ્સાતિ મહિદ્ધિકો. અનુફરણટ્ઠેન મહા આનુભાવો અસ્સાતિ મહાનુભાવો. ચિરસ્સં ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, ઇમં પરિયાયમકાસીતિ એવરૂપં લોકે પકતિયા પિયસમુદાહારવચનં હોતિ. લોકિયા હિ ચિરસ્સં આગતમ્પિ અનાગતપુબ્બમ્પિ મનાપજાતિયં આગતં દિસ્વા ‘‘કુતો ભવં આગતો, ચિરસ્સં ભવં આગતો, કથં તે ઇધાગમનમગ્ગો ઞાતો, કિં મગ્ગમૂળ્હોસી’’તિઆદીનિ વદન્તિ. અયં પન આગતપુબ્બત્તાયેવ એવમાહ. થેરો હિ કાલેન કાલં બ્રહ્મલોકં ગચ્છતિયેવ. તત્થ પરિયાયમકાસીતિ વારં અકાસિ. યદિદં ઇધાગમનાયાતિ યો અયં ઇધાગમનાય વારો, તં ચિરસ્સં અકાસીતિ વુત્તં હોતિ. ઇદમાસનં પઞ્ઞત્તન્તિ મહારહં બ્રહ્મપલ્લઙ્કં પઞ્ઞાપેત્વા એવમાહ. અવેચ્ચપ્પસાદેનાતિ અધિગતેન અચલેન મગ્ગપ્પસાદેન. ઇમસ્મિં સુત્તે સોતાપત્તિમગ્ગઞાણં કથિતં.

૫. વિજ્જાભાગિયસુત્તવણ્ણના

૩૫. પઞ્ચમે વિજ્જાભાગિયાતિ વિજ્જાકોટ્ઠાસિકા. અનિચ્ચસઞ્ઞાતિ અનિચ્ચાનુપસ્સનાઞાણે ઉપ્પન્નસઞ્ઞા. અનિચ્ચે દુક્ખસઞ્ઞાતિ દુક્ખાનુપસ્સનાઞાણે ઉપ્પન્નસઞ્ઞા. દુક્ખે અનત્તસઞ્ઞાતિ અનત્તાનુપસ્સનાઞાણે ઉપ્પન્નસઞ્ઞા. પહાનસઞ્ઞાતિ પહાનાનુપસ્સનાઞાણે ઉપ્પન્નસઞ્ઞા. વિરાગસઞ્ઞાતિ વિરાગાનુપસ્સનાઞાણે ઉપ્પન્નસઞ્ઞા. નિરોધસઞ્ઞાતિ નિરોધાનુપસ્સનાઞાણે ઉપ્પન્નસઞ્ઞા.

૬. વિવાદમૂલસુત્તવણ્ણના

૩૬. છટ્ઠે વિવાદમૂલાનીતિ વિવાદસ્સ મૂલાનિ. કોધનોતિ કુજ્ઝનલક્ખણેન કોધેન સમન્નાગતો. ઉપનાહીતિ વેરઅપ્પટિનિસ્સગ્ગલક્ખણેન ઉપનાહેન સમન્નાગતો. અહિતાય દુક્ખાય દેવમનુસ્સાનન્તિ દ્વિન્નં ભિક્ખૂનં વિવાદો કથં દેવમનુસ્સાનં અહિતાય દુક્ખાય સંવત્તતિ? કોસમ્બકક્ખન્ધકે વિય દ્વીસુ ભિક્ખૂસુ વિવાદં આપન્નેસુ તસ્મિં વિહારે તેસં અન્તેવાસિકા વિવદન્તિ, તેસં ઓવાદં ગણ્હન્તો ભિક્ખુનિસઙ્ઘો વિવદતિ. તતો તેસં ઉપટ્ઠાકા વિવદન્તિ, અથ મનુસ્સાનં આરક્ખદેવતા દ્વે કોટ્ઠાસા હોન્તિ. તથા ધમ્મવાદીનં આરક્ખદેવતા ધમ્મવાદિનિયો હોન્તિ, અધમ્મવાદીનં અધમ્મવાદિનિયો. તતો આરક્ખદેવતાનં મિત્તા ભુમ્મદેવતા ભિજ્જન્તિ. એવં પરમ્પરાય યાવ બ્રહ્મલોકા ઠપેત્વા અરિયસાવકે સબ્બે દેવમનુસ્સા દ્વે કોટ્ઠાસા હોન્તિ. ધમ્મવાદીહિ પન અધમ્મવાદિનોવ બહુતરા હોન્તિ. તતો યં બહુકેહિ ગહિતં, તં ગચ્છન્તિ. ધમ્મં વિસ્સજ્જેત્વા બહુતરાવ અધમ્મં ગણ્હન્તિ. તે અધમ્મં પુરક્ખત્વા વિહરન્તા અપાયે નિબ્બત્તન્તિ. એવં દ્વિન્નં ભિક્ખૂનં વિવાદો દેવમનુસ્સાનં અહિતાય દુક્ખાય હોતિ. અજ્ઝત્તં વાતિ તુમ્હાકં અબ્ભન્તરપરિસાય. બહિદ્ધાતિ પરેસં પરિસાય.

મક્ખીતિ પરેસં ગુણમક્ખનલક્ખણેન મક્ખેન સમન્નાગતો. પળાસીતિ યુગગ્ગાહલક્ખણેન પળાસેન સમન્નાગતો. ઇસ્સુકીતિ પરસ્સ સક્કારાદીનિ ઇસ્સાયનલક્ખણાય ઇસ્સાય સમન્નાગતો. મચ્છરીતિ આવાસમચ્છરિયાદીહિ સમન્નાગતો. સઠોતિ કેરાટિકો. માયાવીતિ કતપટિચ્છાદકો. પાપિચ્છોતિ અસન્તસમ્ભાવનિચ્છકો દુસ્સીલો. મિચ્છાદિટ્ઠીતિ નત્થિકવાદી, અહેતુવાદી, અકિરિયવાદી. સન્દિટ્ઠિપરામાસીતિ સયં દિટ્ઠમેવ પરામસતિ. આધાનગ્ગાહીતિ દળ્હગ્ગાહી. દુપ્પટિનિસ્સગ્ગીતિ ન સક્કા હોતિ ગહિતં વિસ્સજ્જાપેતું. ઇમસ્મિં સુત્તે વટ્ટમેવ કથિતં.

૭. દાનસુત્તવણ્ણના

૩૭. સત્તમે વેળુકણ્ડકીતિ વેળુકણ્ડકનગરવાસિની. છળઙ્ગસમન્નાગતન્તિ છહિ ગુણઙ્ગેહિ સમન્નાગતં. દક્ખિણં પતિટ્ઠાપેતીતિ દાનં દેતિ. પુબ્બેવ દાના સુમનોતિ દાનં દસ્સામીતિ માસડ્ઢમાસતો પટ્ઠાય સોમનસ્સપ્પત્તો હોતિ. એત્થ હિ પુબ્બેચેતના દસ્સામીતિ ચિત્તુપ્પાદકાલતો પટ્ઠાય ‘‘ઇતો ઉટ્ઠિતેન દાનં દસ્સામી’’તિ ખેત્તગ્ગહણં આદિં કત્વા ચિન્તેન્તસ્સ લબ્ભતિ. દદં ચિત્તં પસાદેતીતિ એવં વુત્તા મુઞ્ચચેતના પન દાનકાલેયેવ લબ્ભતિ. દત્વા અત્તમનો હોતીતિ અયં પન અપરચેતના અપરાપરં અનુસ્સરન્તસ્સ લબ્ભતિ. વીતરાગાતિ વિગતરાગા ખીણાસવા. રાગવિનયાય વા પટિપન્નાતિ રાગવિનયપટિપદં પટિપન્ના. ઉક્કટ્ઠદેસના ચેસા, ન કેવલં પન ખીણાસવાનં, અનાગામિ-સકદાગામિ-સોતાપન્નાનમ્પિ અન્તમસો તદહુપબ્બજિતસ્સ ભણ્ડગાહકસામણેરસ્સાપિ દિન્ના દક્ખિણા છળઙ્ગસમન્નાગતાવ હોતિ. સોપિ હિ સોતાપત્તિમગ્ગત્થમેવ પબ્બજિતો.

યઞ્ઞસ્સ સમ્પદાતિ દાનસ્સ પરિપુણ્ણતા. સઞ્ઞતાતિ સીલસઞ્ઞમેન સઞ્ઞતા. સયં આચમયિત્વાનાતિ અત્તનાવ હત્થપાદે ધોવિત્વા મુખં વિક્ખાલેત્વા. સકેહિ પાણિભીતિ અત્તનો હત્થેહિ. સયેહીતિપિ પાઠો. સદ્ધોતિ રતનત્તયગુણે સદ્દહન્તો. મુત્તેન ચેતસાતિ લાભમચ્છરિયાદીહિ વિમુત્તેન ચિત્તેન. અબ્યાપજ્ઝં સુખં લોકન્તિ નિદ્દુક્ખં ઉળારસુખસોમનસ્સં દેવલોકં.

૮. અત્તકારીસુત્તવણ્ણના

૩૮. અટ્ઠમે અદ્દસં વા અસ્સોસિં વાતિ અક્ખીનિ ઉમ્મીલેત્વા મા અદ્દસં, અસુકસ્મિં નામ ઠાને વસતીતિ મા અસ્સોસિં, કથેન્તસ્સ વા વચનં મા અસ્સોસિં. કથઞ્હિ નામાતિ કેન નામ કારણેન. આરમ્ભધાતૂતિ આરભનવસેન પવત્તવીરિયં. નિક્કમધાતૂતિ કોસજ્જતો નિક્ખમનસભાવં વીરિયં. પરક્કમધાતૂતિ પરક્કમસભાવો. થામધાતૂતિ થામસભાવો. ઠિતિધાતૂતિ ઠિતિસભાવો. ઉપક્કમધાતૂતિ ઉપક્કમસભાવો. સબ્બં ચેતં તેન તેનાકારેન પવત્તસ્સ વીરિયસ્સેવ નામં.

૯-૧૦. નિદાનસુત્તાદિવણ્ણના

૩૯-૪૦. નવમે કમ્માનન્તિ વટ્ટગામિકમ્માનં. સમુદયાયાતિ પિણ્ડકરણત્થાય. નિદાનન્તિ પચ્ચયો. લોભજેનાતિ લોભતો જાતેન. ન પઞ્ઞાયન્તીતિ ‘‘એવરૂપેન કમ્મેન નિબ્બત્તા’’તિ ન દિસ્સન્તિ. સુક્કપક્ખે કમ્માનન્તિ વિવટ્ટગામિકમ્માનં. ઇતિ ઇમસ્મિં સુત્તે વટ્ટવિવટ્ટં કથિતં. દસમે નિચુલવનેતિ મહામુચલિન્દવને. સદ્ધમ્મોતિ સાસનસદ્ધમ્મો.

૧૧. દારુક્ખન્ધસુત્તવણ્ણના

૪૧. એકાદસમે ચેતોવસિપ્પત્તોતિ ચિત્તવસિભાવં પત્તો. પથવીત્વેવ અધિમુચ્ચેય્યાતિ થદ્ધાકારં પથવીધાતૂતિ સલ્લક્ખેય્ય. યં નિસ્સાયાતિ યં વિજ્જમાનં થદ્ધાકારં પથવીધાતું નિસ્સાય અમું દારુક્ખન્ધં પથવીત્વેવ અધિમુચ્ચેય્ય, સા એત્થ પથવીધાતુ અત્થીતિ. ઇમિના નયેન સેસપદાનિપિ વેદિતબ્બાનિ. યથેવ હિ તસ્મિં થદ્ધાકારા પથવીધાતુ અત્થિ, એવં યૂસાકારા આપોધાતુ, ઉણ્હાકારા તેજોધાતુ, વિત્થમ્ભનાકારા વાયોધાતુ, રત્તવણ્ણમ્હિ સારે પદુમપુપ્ફવણ્ણા સુભધાતુ, પૂતિભૂતે ચુણ્ણે ચેવ ફેગ્ગુપપટિકાસુ ચ અમનુઞ્ઞવણ્ણા અસુભધાતુ, તં નિસ્સાય અમું દારુક્ખન્ધં અસુભન્ત્વેવ અધિમુચ્ચેય્ય સલ્લક્ખેય્યાતિ. ઇમસ્મિં સુત્તે મિસ્સકવિહારો નામ કથિતો.

૧૨. નાગિતસુત્તવણ્ણના

૪૨. દ્વાદસમે ગામન્તવિહારિન્તિ ગામન્તસેનાસનવાસિં. સમાહિતં નિસિન્નન્તિ તસ્મિં ગામન્તસેનાસને સમાધિં અપ્પેત્વા નિસિન્નં. ઇદાનિમન્તિ ઇદાનિ ઇમં. સમાધિમ્હા ચાવેસ્સતીતિ સમાધિતો ઉટ્ઠાપેસ્સતિ. ન અત્તમનો હોમીતિ ન સકમનો હોમિ. પચલાયમાનન્તિ નિદ્દાયમાનં. એકત્તન્તિ એકસભાવં, એકગ્ગતાભૂતં અરઞ્ઞસઞ્ઞંયેવ ચિત્તે કરિસ્સતીતિ અત્થો. અનુરક્ખિસ્સતીતિ અનુગ્ગણ્હિસ્સતિ. અવિમુત્તં વા ચિત્તં વિમોચેસ્સતીતિ અઞ્ઞસ્મિં કાલે અવિમુત્તં ચિત્તં ઇદાનિ પઞ્ચહિ વિમુત્તીહિ વિમોચયિસ્સતિ. રિઞ્ચતીતિ વજ્જેતિ વિસ્સજ્જેતિ. પટિપણામેત્વાતિ પનુદિત્વા વિસ્સજ્જેત્વા. ઉચ્ચારપસ્સાવકમ્માયાતિ ઉચ્ચારપસ્સાવકરણત્થાય. ઇમિના એત્તકેન ઠાનેન સત્થારા અરઞ્ઞસેનાસનસ્સ વણ્ણો કથિતો. સુત્તસ્સ પન પઠમકોટ્ઠાસે યં વત્તબ્બં, તં હેટ્ઠા વુત્તમેવાતિ.

દેવતાવગ્ગો ચતુત્થો.