૯. ખિપ્પનિસન્તિસુત્તવણ્ણના

૧૬૯. નવમે ખિપ્પં નિસામયતિ ઉપધારેતીતિ ખિપ્પનિસન્તિ. સુગ્ગહિતં કત્વા ગણ્હાતીતિ સુગ્ગહિતગ્ગાહી. અત્થકુસલોતિ અટ્ઠકથાય છેકો. ધમ્મકુસલોતિ પાળિયં છેકો. નિરુત્તિકુસલોતિ નિરુત્તિવચનેસુ છેકો. બ્યઞ્જનકુસલોતિ અક્ખરપ્પભેદે છેકો. પુબ્બાપરકુસલોતિ અત્થપુબ્બાપરં, ધમ્મપુબ્બાપરં, અક્ખરપુબ્બાપરં, બ્યઞ્જનપુબ્બાપરં, અનુસન્ધિપુબ્બાપરન્તિ ઇમસ્મિં પઞ્ચવિધે પુબ્બાપરે છેકો. તત્થ અત્થપુબ્બાપરકુસલોતિ હેટ્ઠા અત્થેન ઉપરિ અત્થં જાનાતિ, ઉપરિ અત્થેન હેટ્ઠા અત્થં જાનાતિ. કથં? સો હિ હેટ્ઠા અત્થં ઠપેત્વા ઉપરિ અત્થે વુત્તે ‘‘હેટ્ઠા અત્થો અત્થી’’તિ જાનાતિ. ઉપરિ અત્થં ઠપેત્વા હેટ્ઠા અત્થે વુત્તેપિ ‘‘ઉપરિ અત્થો અત્થી’’તિ જાનાતિ. ઉભતો ઠપેત્વા મજ્ઝે અત્થે વુત્તે ‘‘ઉભતો અત્થો અત્થી’’તિ જાનાતિ. મજ્ઝે અત્થં ઠપેત્વા ઉભતોભાગેસુ અત્થે વુત્તે ‘‘મજ્ઝે અત્થો અત્થી’’તિ જાનાતિ. ધમ્મપુબ્બાપરાદીસુપિ એસેવ નયો. અનુસન્ધિપુબ્બાપરે પન સીલં આદિં કત્વા આરદ્ધે સુત્તન્તે મત્થકે છસુ અભિઞ્ઞાસુ આગતાસુ ‘‘યથાનુસન્ધિં યથાનુપરિચ્છેદં સુત્તન્તો ગતો’’તિ જાનાતિ. દિટ્ઠિવસેન આરદ્ધે ઉપરિ સચ્ચેસુ આગતેસુપિ ‘‘યથાનુસન્ધિના ગતો’’તિ જાનાતિ. કલહભણ્ડનવસેન આરદ્ધે ઉપરિ સારણીયધમ્મેસુ આગતેસુપિ, દ્વત્તિંસતિરચ્છાનકથાવસેન આરદ્ધે ઉપરિ દસકથાવત્થૂસુ (અ. નિ. ૧૦.૬૯; ઉદા.૩૧) આગતેસુપિ ‘‘યથાનુસન્ધિના ગતો’’તિ જાનાતીતિ.