૩. ઉગ્ગહસુત્તવણ્ણના

૩૩. તતિયે ભદ્દિયેતિ ભદ્દિયનગરે. જાતિયાવનેતિ સયંજાતે અરોપિતે હિમવન્તેન સદ્ધિં એકાબદ્ધે વનસણ્ડે, તં નગરં ઉપનિસ્સાય તસ્મિં વને વિહરતીતિ અત્થો. અત્તચતુત્થોતિ અત્તના ચતુત્થો. કસ્મા પનેસ ભગવન્તં અત્તચતુત્થંયેવ નિમન્તેસિ? ગેહે કિરસ્સ મઙ્ગલં મહન્તં, તત્થ મહન્તેન સંવિધાનેન બહૂ મનુસ્સા સન્નિપતિસ્સન્તિ. તે ભિક્ખુસઙ્ઘં પરિવિસન્તેન દુસ્સઙ્ગહા ભવિસ્સન્તીતિ અત્તચતુત્થંયેવ નિમન્તેસિ. અપિ ચસ્સ એવમ્પિ અહોસિ – ‘‘દહરકુમારિકાયો મહાભિક્ખુસઙ્ઘમજ્ઝે સત્થરિ ઓવદન્તે ઓલીનમના ઓવાદં ગહેતું ન સક્કુણેય્યુ’’ન્તિ. ઇમિનાપિ કારણેન અત્તચતુત્થમેવ નિમન્તેસિ. ઓવદતુ તાસં, ભન્તેતિ, ભન્તે ભગવા, એતાસં ઓવદતુ, એતા ઓવદતૂતિ અત્થો. ઉપયોગત્થસ્મિઞ્હિ એતં સામિવચનં. યં તાસન્તિ યં ઓવાદાનુસાસનં એતાસં. એવઞ્ચ પન વત્વા સો સેટ્ઠિ ‘‘ઇમા મમ સન્તિકે ઓવાદં ગણ્હમાના હરાયેય્યુ’’ન્તિ ભગવન્તં વન્દિત્વા પક્કામિ.

ભત્તૂતિ સામિકસ્સ. અનુકમ્પં ઉપાદાયાતિ અનુદ્દયં પટિચ્ચ. પુબ્બુટ્ઠાયિનિયોતિ સબ્બપઠમં ઉટ્ઠાનસીલા. પચ્છાનિપાતિનિયોતિ સબ્બપચ્છા નિપજ્જનસીલા. ઇત્થિયા હિ પઠમતરં ભુઞ્જિત્વા સયનં આરુય્હ નિપજ્જિતું ન વટ્ટતિ, સબ્બે પન ગેહપરિજને ભોજેત્વા ઉપકરણભણ્ડં સંવિધાય ગોરૂપાદીનિ આગતાનાગતાનિ ઞત્વા સ્વે કત્તબ્બકમ્મં વિચારેત્વા કુઞ્ચિકામુદ્દિકં હત્થે કત્વા સચે ભોજનં અત્થિ, ભુઞ્જિત્વા, નો ચે અત્થિ, અઞ્ઞં પચાપેત્વા સબ્બે સન્તપ્પેત્વા પચ્છા નિપજ્જિતું વટ્ટતિ. નિપન્નાયપિ યાવ સૂરિયુગ્ગમના નિદ્દાયિતું ન વટ્ટતિ, સબ્બપઠમં પન ઉટ્ઠાય દાસકમ્મકરે પક્કોસાપેત્વા ‘‘ઇદઞ્ચિદઞ્ચ કમ્મં કરોથા’’તિ કમ્મન્તં વિચારેત્વા ધેનુયો દુહાપેત્વા સબ્બં ગેહે કત્તબ્બકિચ્ચં અત્તનો પચ્ચક્ખંયેવ કાતું વટ્ટતિ. એતમત્થં સન્ધાય ‘‘પુબ્બુટ્ઠાયિનિયો પચ્છાનિપાતિનિયો’’તિ આહ. ‘‘કિંકારપટિસ્સાવિનિયોતિ કિં કરોમ કિં કરોમા’’તિ મુખં ઓલોકેત્વા વિચરણસીલા. મનાપચારિનિયોતિ મનાપંયેવ કિરિયં કરણસીલા. પિયવાદિનિયોતિ પિયમેવ વચનં વાદનસીલા. પૂજેસ્સામાતિ ચતુપચ્ચયપૂજાય પૂજયિસ્સામ.

અબ્ભાગતેતિ અત્તનો સન્તિકં આગતે. આસનોદકેન પટિપૂજેસ્સામાતિ આસનેન ચ પાદધોવનઉદકેન ચ પૂજયિસ્સામ. એત્થ ચ માતાપિતૂનં દેવસિકં સક્કારો કાતબ્બો. સમણબ્રાહ્મણાનં પન અબ્ભાગતાનં આસનં દત્વા પાદધોવનઞ્ચ દાતબ્બં, સક્કારો ચ કાતબ્બો.

ઉણ્ણાતિ એળકલોમં. તત્થ દક્ખા ભવિસ્સામાતિ એળકલોમાનં વિજટનધોવનરજનવેણિકરણાદીસુ કપ્પાસસ્સ ચ વટ્ટનપિસનફોટનકન્તનાદીસુ છેકા ભવિસ્સામ. તત્રુપાયાયાતિ તસ્મિં ઉણ્ણાકપ્પાસસંવિધાને ઉપાયભૂતાય ‘‘ઇમસ્મિં કાલે ઇદં નામ કાતું વટ્ટતી’’તિ એવં પવત્તાય વીમંસાય સમન્નાગતા. અલં કાતું અલં સંવિધાતુન્તિ અત્તના કાતુમ્પિ પરેહિ કારાપેતુમ્પિ યુત્તા ચેવ સમત્થા ચ ભવિસ્સામાતિ અત્થો.

કતઞ્ચ કતતો જાનિસ્સામ, અકતઞ્ચ અકતતોતિ સકલદિવસં ઇદં નામ કમ્મં કત્વા આગતાનં, ઉપડ્ઢદિવસં ઇદં નામ કમ્મં કત્વા આગતાનં, નિક્કમ્માનં ગેહે નિસિન્નાનં ઇદં નામ દાતુઞ્ચ એવઞ્ચ કાતું વટ્ટતીતિ એવં જાનિસ્સામ. ગિલાનકાનઞ્ચ બલાબલન્તિ સચે હિ ગિલાનકાલે તેસં ભેસજ્જભોજનાદીનિ દત્વા રોગં ફાસું ન કરોન્તિ, ‘‘ઇમે અરોગકાલે અમ્હે યં ઇચ્છન્તિ, તં કારેન્તિ. ગિલાનકાલે અત્થિ ભાવમ્પિ નો ન જાનન્તી’’તિ વિરત્તરૂપા પચ્છા કિચ્ચાનિ ન કરોન્તિ, દુક્કટાનિ વા કરોન્તિ. તસ્મા નેસં બલાબલં ઞત્વા દાતબ્બઞ્ચ કાતબ્બઞ્ચ જાનિસ્સામાતિ એવં તુમ્હેહિ સિક્ખિતબ્બન્તિ દસ્સેતિ. ખાદનીયં ભોજનીયઞ્ચસ્સાતિ ખાદનીયઞ્ચ ભોજનીયઞ્ચ અસ્સ અન્તોજનસ્સ. પચ્ચંસેનાતિ પટિલભિતબ્બેન અંસેન, અત્તનો અત્તનો લદ્ધબ્બકોટ્ઠાસાનુરૂપેનાતિ અત્થો. સંવિભજિસ્સામાતિ દસ્સામ. સમ્પાદેસ્સામાતિ સમ્પાદયિસ્સામ.

અધુત્તીતિ પુરિસધુત્તસુરાધુત્તતાવસેન અધુત્તિયો. અથેનીતિ અથેનિયો અચોરિયો. અસોણ્ડીતિ સુરાસોણ્ડતાદિવસેન અસોણ્ડિયો.

એવં સુત્તન્તં નિટ્ઠપેત્વા ઇદાનિ ગાથાહિ કૂટં ગણ્હન્તો યો નં ભરતિ સબ્બદાતિઆદિમાહ. તત્થ ભરતીતિ પોસતિ પટિજગ્ગતિ. સબ્બકામહરન્તિ સબ્બકામદદં. સોત્થીતિ સુઇત્થી. એવં વત્તતીતિ એત્તકં વત્તં પૂરેત્વા વત્તતિ. મનાપા નામ તે દેવાતિ નિમ્માનરતી દેવા. તે હિ ઇચ્છિતિચ્છિતં રૂપં માપેત્વા અભિરમણતો નિમ્માનરતીતિ ચ મનાપાતિ ચ વુચ્ચન્તીતિ.