(૨૫) ૫. આપત્તિભયવગ્ગો
૧. સઙ્ઘભેદકસુત્તવણ્ણના
૨૪૩. પઞ્ચમસ્સ પઠમે અપિ નુ તં, આનન્દ, અધિકરણન્તિ વિવાદાધિકરણાદીસુ અઞ્ઞતરં અધિકરણં ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ ઉપ્પજ્જિ, સત્થા તસ્સ વૂપસન્તભાવં પુચ્છન્તો એવમાહ. કુતો તં, ભન્તેતિ, ભન્તે, કુતો કિન્તિ કેન કારણેન તં અધિકરણં વૂપસમિસ્સતીતિ વદતિ. કેવલકપ્પન્તિ સકલં સમન્તતો. સઙ્ઘભેદાય ઠિતોતિ સઙ્ઘેન સદ્ધિં વાદત્થાય કથિતં પટિકથેન્તોવ ઠિતો. તત્રાયસ્માતિ તસ્મિં એવં ઠિતે આયસ્મા અનુરુદ્ધો. ન એકવાચિકમ્પિ ભણિતબ્બં મઞ્ઞતીતિ ‘‘મા, આવુસો, સઙ્ઘેન સદ્ધિં એવં અવચા’’તિ એકવચનમ્પિ વત્તબ્બં ન મઞ્ઞતિ. વોયુઞ્જતીતિ અનુયુઞ્જતિ અનુયોગં આપજ્જતિ. અત્થવસેતિ કારણવસે. નાસેસ્સન્તીતિ ઉપોસથપ્પવારણં ઉપગન્તું અદત્વા નિક્કડ્ઢિસ્સન્તિ. સેસં પાળિવસેનેવ વેદિતબ્બં.
૨. આપત્તિભયસુત્તવણ્ણના
૨૪૪. દુતિયે ખુરમુણ્ડં કરિત્વાતિ પઞ્ચ સિખણ્ડકે ઠપેત્વા ખુરેન મુણ્ડં કરિત્વા. ખરસ્સરેનાતિ કક્ખળસદ્દેન. પણવેનાતિ વજ્ઝભેરિયા. થલટ્ઠસ્સાતિ એકમન્તે ઠિતસ્સ. સીસચ્છેજ્જન્તિ સીસચ્છેદારહં. યત્ર હિ નામાતિ યં નામ. સો વતસ્સાહન્તિ સો વત અહં અસ્સં, યં એવરૂપં પાપં ન કરેય્યન્તિ અત્થો. યથાધમ્મં પટિકરિસ્સતીતિ ધમ્માનુરૂપં પટિકરિસ્સતિ, સામણેરભૂમિયં ઠસ્સતીતિ અત્થો. કાળવત્થં પરિધાયાતિ કાળપિલોતિકં નિવાસેત્વા. મોસલ્લન્તિ મુસલાભિપાતારહં. યથાધમ્મન્તિ ઇધ આપત્તિતો વુટ્ઠાય સુદ્ધન્તે પતિટ્ઠહન્તો યથાધમ્મં કરોતિ નામ. ભસ્મપુટન્તિ છારિકાભણ્ડિકં. ગારય્હં ભસ્મપુટન્તિ ગરહિતબ્બછારિકાપુટેન મત્થકે અભિઘાતારહં. યથાધમ્મન્તિ ઇધ આપત્તિં દેસેન્તો યથાધમ્મં પટિકરોતિ નામ. ઉપવજ્જન્તિ ઉપવાદારહં. પાટિદેસનીયેસૂતિ પટિદેસેતબ્બેસુ. ઇમિના સબ્બાપિ સેસાપત્તિયો સઙ્ગહિતા. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારિ આપત્તિભયાનીતિ, ભિક્ખવે, ઇમાનિ ચત્તારિ આપત્તિં નિસ્સાય ઉપ્પજ્જનકભયાનિ નામાતિ.
૩. સિક્ખાનિસંસસુત્તવણ્ણના
૨૪૫. તતિયે સિક્ખા આનિસંસા એત્થાતિ સિક્ખાનિસંસં. પઞ્ઞા ઉત્તરા એત્થાતિ પઞ્ઞુત્તરં. વિમુત્તિ સારો એત્થાતિ વિમુત્તિસારં. સતિ આધિપતેય્યા એત્થાતિ સતાધિપતેય્યં. એતેસં હિ સિક્ખાદિસઙ્ખાતાનં આનિસંસાદીનં અત્થાય વુસ્સતીતિ વુત્તં હોતિ. આભિસમાચારિકાતિ ઉત્તમસમાચારિકા. વત્તવસેન પઞ્ઞત્તસીલસ્સેતં અધિવચનં. તથા તથા સો તસ્સા સિક્ખાયાતિ તથા તથા સો સિક્ખાકામો ભિક્ખુ તસ્મિં સિક્ખાપદે.
આદિબ્રહ્મચરિયિકાતિ મગ્ગબ્રહ્મચરિયસ્સ આદિભૂતાનં ચતુન્નં મહાસીલાનમેતં અધિવચનં. સબ્બસોતિ સબ્બાકારેન. ધમ્માતિ ચતુસચ્ચધમ્મા. પઞ્ઞાય સમવેક્ખિતા હોન્તીતિ સહવિપસ્સનાય મગ્ગપઞ્ઞાય સુદિટ્ઠા હોન્તિ. વિમુત્તિયા ફુસિતા હોન્તીતિ અરહત્તફલવિમુત્તિયા ઞાણફસ્સેન ફુટ્ઠા હોન્તિ. અજ્ઝત્તંયેવ સતિ સૂપટ્ઠિતા હોતીતિ નિયકજ્ઝત્તેયેવ સતિ સુટ્ઠુ ઉપટ્ઠિતા હોતિ. પઞ્ઞાય અનુગ્ગહેસ્સામીતિ વિપસ્સનાપઞ્ઞાય અનુગ્ગહેસ્સામિ. પઞ્ઞાય સમવેક્ખિસ્સામીતિ ઇધાપિ વિપસ્સનાપઞ્ઞા અધિપ્પેતા. ફુસિતં વા ધમ્મં તત્થ તત્થ પઞ્ઞાય અનુગ્ગહેસ્સામીતિ એત્થ પન મગ્ગપઞ્ઞાવ અધિપ્પેતા.
૪. સેય્યાસુત્તવણ્ણના
૨૪૬. ચતુત્થે પેતાતિ કાલકતા વુચ્ચન્તિ. ઉત્તાના સેન્તીતિ તે યેભુય્યેન ઉત્તાનકાવ સયન્તિ. અથ વા પેત્તિવિસયે નિબ્બત્તા પેતા નામ, તે અપ્પમંસલોહિતત્તા અટ્ઠિસઙ્ઘાતજટિતા એકેન પસ્સેન સયિતું ન સક્કોન્તિ, ઉત્તાનાવ સેન્તિ. અનત્તમનો હોતીતિ તેજુસ્સદત્તા સીહો મિગરાજા દ્વે પુરિમપાદે એકસ્મિં, પચ્છિમપાદે એકસ્મિં ઠાને ઠપેત્વા નઙ્ગુટ્ઠં અન્તરસત્થિમ્હિ પક્ખિપિત્વા પુરિમપાદપચ્છિમપાદનઙ્ગુટ્ઠાનં ઠિતોકાસં સલ્લક્ખેત્વા દ્વિન્નં પુરિમપાદાનં મત્થકે સીસં ઠપેત્વા સયતિ. દિવસમ્પિ સયિત્વા પબુજ્ઝમાનો ન ઉત્તસન્તો પબુજ્ઝતિ, સીસં પન ઉક્ખિપિત્વા પુરિમપાદાદીનં ઠિતોકાસં સલ્લક્ખેત્વા સચે કિઞ્ચિ ઠાનં વિજહિત્વા ઠિતં હોતિ, ‘‘નયિદં તુય્હં જાતિયા, ન સૂરભાવસ્સ અનુરૂપ’’ન્તિ અનત્તમનો હુત્વા તત્થેવ સયતિ, ન ગોચરાય પક્કમતિ. ઇદં સન્ધાય વુત્તં – ‘‘અનત્તમનો હોતી’’તિ. અવિજહિત્વા ઠિતે પન ‘‘તુય્હં જાતિયા ચ સૂરભાવસ્સ ચ અનુરૂપમિદ’’ન્તિ હટ્ઠતુટ્ઠો ઉટ્ઠાય સીહવિજમ્ભનં વિજમ્ભિત્વા કેસરભારં વિધુનિત્વા તિક્ખત્તું સીહનાદં નદિત્વા ગોચરાય પક્કમતિ. તેન વુત્તં – ‘‘અત્તમનો હોતી’’તિ.
૫. થૂપારહસુત્તવણ્ણના
૨૪૭. પઞ્ચમે રાજા ચક્કવત્તીતિ એત્થ કસ્મા ભગવા અગારમજ્ઝે વસિત્વા કાલકતસ્સ રઞ્ઞો થૂપકરણં અનુજાનાતિ, ન સીલવતો પુથુજ્જનભિક્ખુસ્સાતિ? અનચ્છરિયત્તા. પુથુજ્જનભિક્ખૂનઞ્હિ થૂપે અનુઞ્ઞાયમાને તમ્બપણ્ણિદીપે તાવ થૂપાનં ઓકાસો ન ભવેય્ય, તથા અઞ્ઞેસુ ઠાનેસુ. તસ્મા ‘‘અનચ્છરિયા તે ભવિસ્સન્તી’’તિ નાનુજાનાતિ. ચક્કવત્તી રાજા એકોવ નિબ્બત્તતિ, તેનસ્સ થૂપો અચ્છરિયો હોતિ. પુથુજ્જનસીલવતો પન પરિનિબ્બુતભિક્ખુનો વિય મહન્તમ્પિ સક્કારં કાતું વટ્ટતિયેવ. છટ્ઠસત્તમાનિ ઉત્તાનત્થાનેવ.
૮. પઠમવોહારસુત્તવણ્ણના
૨૫૦. અટ્ઠમે અનરિયવોહારાતિ અનરિયાનં કથા. સેસેસુપિ એસેવ નયો.
આપત્તિભયવગ્ગો પઞ્ચમો.