૧. સમાધિભાવનાસુત્તવણ્ણના

૪૧. પઞ્ચમસ્સ પઠમે ઞાણદસ્સનપ્પટિલાભાયાતિ દિબ્બચક્ખુઞાણદસ્સનસ્સ પટિલાભાય. દિવાસઞ્ઞં અધિટ્ઠાતીતિ દિવાતિ એવં સઞ્ઞં અધિટ્ઠાતિ. યથા દિવા તથા રત્તિન્તિ યથા દિવા આલોકસઞ્ઞા મનસિ કતા, તથેવ તં રત્તિમ્પિ મનસિ કરોતિ. દુતિયપદેપિ એસેવ નયો. સપ્પભાસન્તિ દિબ્બચક્ખુઞાણોભાસેન સહોભાસં. કિઞ્ચાપિ આલોકસદિસં કતં, અત્થો પનેત્થ ન એવં સલ્લક્ખેતબ્બો. દિબ્બચક્ખુઞાણાલોકો હિ ઇધાધિપ્પેતો.

વિદિતાતિ પાકટા હુત્વા. કથં પન વેદના વિદિતા ઉપ્પજ્જન્તિ, વિદિતા અબ્ભત્થં ગચ્છન્તીતિ? ઇધ ભિક્ખુ વત્થું પરિગ્ગણ્હાતિ, આરમ્મણં પરિગ્ગણ્હાતિ. તસ્સ પરિગ્ગહિતવત્થારમ્મણતાય તા વેદના ‘‘એવં ઉપ્પજ્જિત્વા એવં ઠત્વા એવં નિરુજ્ઝન્તી’’તિ વિદિતા ઉપ્પજ્જન્તિ, વિદિતા તિટ્ઠન્તિ, વિદિતા અબ્ભત્થં ગચ્છન્તિ નામ. સઞ્ઞાવિતક્કેસુપિ એસેવ નયો.

ઉદયબ્બયાનુપસ્સીતિ ઉદયઞ્ચ વયઞ્ચ પસ્સન્તો. ઇતિ રૂપન્તિ એવં રૂપં એત્તકં રૂપં ન ઇતો પરં રૂપં અત્થીતિ. ઇતિ રૂપસ્સ સમુદયોતિ એવં રૂપસ્સ ઉપ્પાદો. અત્થઙ્ગમોતિ પન ભેદો અધિપ્પેતો. વેદનાદીસુપિ એસેવ નયો. ઇદઞ્ચ પન મેતં, ભિક્ખવે, સન્ધાય ભાસિતન્તિ, ભિક્ખવે, યં મયા એતં પુણ્ણકપઞ્હે ‘‘સઙ્ખાય લોકસ્મિ’’ન્તિઆદિ ભાસિતં, તં ઇદં ફલસમાપત્તિં સન્ધાય ભાસિતન્તિ અત્થો.

તત્થ સઙ્ખાયાતિ ઞાણેન જાનિત્વા. લોકસ્મિન્તિ સત્તલોકે. પરોપરાનીતિ ઉચ્ચાવચાનિ ઉત્તમાધમાનિ. ઇઞ્જિતન્તિ ચલિતં. નત્થિ કુહિઞ્ચિ લોકેતિ લોકસ્મિં કત્થચિ એકક્ખન્ધેપિ એકાયતનેપિ એકધાતુયાપિ એકારમ્મણેપિ નત્થિ. સન્તોતિ પચ્ચનીકકિલેસવૂપસમેન સન્તો. વિધૂમોતિ કોધધૂમેન વિગતધૂમો. એવમેત્થ સુત્તન્તે મગ્ગેકગ્ગતમ્પિ કથેત્વા ગાથાય ફલસમાપત્તિયેવ કથિતાતિ.