૨. ગિલાનસુત્તવણ્ણના

૨૨. દુતિયે સપ્પાયાનીતિ હિતાનિ વુદ્ધિકરાનિ. પતિરૂપન્તિ અનુચ્છવિકં. નેવ વુટ્ઠાતિ તમ્હા આબાધાતિ ઇમિના અતેકિચ્છેન વાતાપમારાદિના રોગેન સમન્નાગતો નિટ્ઠાપત્તગિલાનો કથિતો. વુટ્ઠાતિ તમ્હા આબાધાતિ ઇમિના ખિપિતકકચ્છુતિણપુપ્ફકજરાદિભેદો અપ્પમત્તઆબાધો કથિતો. લભન્તો સપ્પાયાનિ ભોજનાનિ નો અલભન્તોતિ ઇમિના પન યેસં પટિજગ્ગનેન ફાસુકં હોતિ, સબ્બેપિ તે આબાધા કથિતા. એત્થ ચ પતિરૂપો ઉપટ્ઠાકો નામ ગિલાનુપટ્ઠાકઅઙ્ગેહિ સમન્નાગતો પણ્ડિતો દક્ખો અનલસો વેદિતબ્બો. ગિલાનુપટ્ઠાકો અનુઞ્ઞાતોતિ ભિક્ખુસઙ્ઘેન દાતબ્બોતિ અનુઞ્ઞાતો. તસ્મિઞ્હિ ગિલાને અત્તનો ધમ્મતાય યાપેતું અસક્કોન્તે ભિક્ખુસઙ્ઘેન તસ્સ ભિક્ખુનો એકો ભિક્ખુ ચ સામણેરો ચ ‘‘ઇમં પટિજગ્ગથા’’તિ અપલોકેત્વા દાતબ્બા. યાવ પન તે તં પટિજગ્ગન્તિ, તાવ ગિલાનસ્સ ચ તેસઞ્ચ દ્વિન્નં યેનત્થો, સબ્બં ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સેવ ભારો.

અઞ્ઞેપિ ગિલાના ઉપટ્ઠાતબ્બાતિ ઇતરેપિ દ્વે ગિલાના ઉપટ્ઠાપેતબ્બા. કિં કારણા? યોપિ હિ નિટ્ઠપત્તગિલાનો, સો અનુપટ્ઠિયમાનો ‘‘સચે મં પટિજગ્ગેય્યું, ફાસુકં મે ભવેય્ય. ન ખો પન મં પટિજગ્ગન્તી’’તિ મનોપદોસં કત્વા અપાયે નિબ્બત્તેય્ય. પટિજગ્ગિયમાનસ્સ પનસ્સ એવં હોતિ ‘‘ભિક્ખુસઙ્ઘેન યં કાતબ્બં, તં કતં. મય્હં પન કમ્મવિપાકો ઈદિસો’’તિ. સો ભિક્ખુસઙ્ઘે મેત્તં પચ્ચુપટ્ઠાપેત્વા સગ્ગે નિબ્બત્તિસ્સતિ. યો પન અપ્પમત્તકેન બ્યાધિના સમન્નાગતો લભન્તોપિ અલભન્તોપિ વુટ્ઠાતિયેવ, તસ્સ વિનાપિ ભેસજ્જેન વૂપસમનબ્યાધિ ભેસજ્જે કતે ખિપ્પતરં વૂપસમ્મતિ. સો તતો બુદ્ધવચનં વા ઉગ્ગણ્હિતું સક્ખિસ્સતિ, સમણધમ્મં વા કાતું સક્ખિસ્સતિ. ઇમિના કારણેન ‘‘અઞ્ઞેપિ ગિલાના ઉપટ્ઠાતબ્બા’’તિ વુત્તં.

નેવ ઓક્કમતીતિ નેવ પવિસતિ. નિયામં કુસલેસુ ધમ્મેસુ સમ્મત્તન્તિ કુસલેસુ ધમ્મેસુ મગ્ગનિયામસઙ્ખાતં સમ્મત્તં. ઇમિના પદપરમો પુગ્ગલો કથિતો. દુતિયવારેન ઉગ્ઘટિતઞ્ઞૂ ગહિતો સાસને નાલકત્થેરસદિસો બુદ્ધન્તરે એકવારં પચ્ચેકબુદ્ધાનં સન્તિકે ઓવાદં લભિત્વા પટિવિદ્ધપચ્ચેકબોધિઞાણો ચ. તતિયવારેન વિપઞ્ચિતઞ્ઞૂ પુગ્ગલો કથિતો, નેય્યો પન તન્નિસ્સિતોવ હોતિ.

ધમ્મદેસના અનુઞ્ઞાતાતિ માસસ્સ અટ્ઠ વારે ધમ્મકથા અનુઞ્ઞાતા. અઞ્ઞેસમ્પિ ધમ્મો દેસેતબ્બોતિ ઇતરેસમ્પિ ધમ્મો કથેતબ્બો. કિં કારણા? પદપરમસ્સ હિ ઇમસ્મિં અત્તભાવે ધમ્મં પટિવિજ્ઝિતું અસક્કોન્તસ્સાપિ અનાગતે પચ્ચયો ભવિસ્સતિ. યો પન તથાગતસ્સ રૂપદસ્સનં લભન્તોપિ અલભન્તોપિ ધમ્મવિનયઞ્ચ સવનાય લભન્તોપિ અલભન્તોપિ ધમ્મં અભિસમેતિ, સો અલભન્તો તાવ અભિસમેતિ. લભન્તો પન ખિપ્પમેવ અભિસમેસ્સતીતિ ઇમિના કારણેન તેસં ધમ્મો દેસેતબ્બો. તતિયસ્સ પન પુનપ્પુનં દેસેતબ્બોવ.