૫. સચેતનસુત્તવણ્ણના
૧૫. પઞ્ચમે ઇસિપતનેતિ બુદ્ધપચ્ચેકબુદ્ધસઙ્ખાતાનં ઇસીનં ધમ્મચક્કપ્પવત્તનત્થાય ચેવ ઉપોસથકરણત્થાય ચ આગન્ત્વા પતને, સન્નિપાતટ્ઠાનેતિ અત્થો. પદનેતિપિ પાઠો, અયમેવ અત્થો. મિગદાયેતિ મિગાનં અભયત્થાય દિન્ને. છહિ માસેહિ છારત્તૂનેહીતિ સો કિર રઞ્ઞા આણત્તદિવસેયેવ સબ્બૂપકરણાનિ સજ્જેત્વા અન્તેવાસિકેહિ સદ્ધિં અરઞ્ઞં પવિસિત્વા ગામદ્વારગામમજ્ઝદેવકુલસુસાનાદીસુ ઠિતરુક્ખે ચેવ ઝામપતિતસુક્ખરુક્ખે ચ વિવજ્જેત્વા સમ્પન્નપદેસે ઠિતે સબ્બદોસવિવજ્જિતે નાભિઅરનેમીનં અનુરૂપે રુક્ખે ગહેત્વા તં ચક્કં અકાસિ. તસ્સ રુક્ખે વિચિનિત્વા ગણ્હન્તસ્સ ચેવ કરોન્તસ્સ ચ એત્તકો કાલો વીતિવત્તો. તેન વુત્તં – ‘‘છહિ માસેહિ છારત્તૂનેહી’’તિ. નાનાકરણન્તિ નાનત્તં. નેસન્તિ ન એસં. અત્થેસન્તિ અત્થિ એસં. અભિસઙ્ખારસ્સ ગતીતિ પયોગસ્સ ગમનં. ચિઙ્ગુલાયિત્વાતિ પરિબ્ભમિત્વા. અક્ખાહતં મઞ્ઞેતિ અક્ખે પવેસેત્વા ઠપિતમિવ.
સદોસાતિ સગણ્ડા ઉણ્ણતોણતટ્ઠાનયુત્તા. સકસાવાતિ પૂતિસારેન ચેવ ફેગ્ગુના ચ યુત્તા. કાયવઙ્કાતિઆદીનિ કાયદુચ્ચરિતાદીનં નામાનિ. એવં પપતિતાતિ એવં ગુણપતનેન પતિતા. એવં પતિટ્ઠિતાતિ એવં ગુણેહિ પતિટ્ઠિતા. તત્થ લોકિયમહાજના પપતિતા નામ, સોતાપન્નાદયો પતિટ્ઠિતા નામ. તેસુપિ પુરિમા તયો કિલેસાનં સમુદાચારક્ખણે પપતિતા નામ, ખીણાસવા પન એકન્તેનેવ પતિટ્ઠિતા નામ. તસ્માતિ યસ્મા અપ્પહીનકાયવઙ્કાદયો પપતન્તિ, પહીનકાયવઙ્કાદયો પતિટ્ઠહન્તિ, તસ્મા. કાયવઙ્કાદીનં પન એવં પહાનં વેદિતબ્બં – પાણાતિપાતો અદિન્નાદાનં મિચ્છાચારો મુસાવાદો પિસુણાવાચા મિચ્છાદિટ્ઠીતિ ઇમે તાવ છ સોતાપત્તિમગ્ગેન પહીયન્તિ, ફરુસાવાચા બ્યાપાદોતિ દ્વે અનાગામિમગ્ગેન, અભિજ્ઝા સમ્ફપ્પલાપોતિ દ્વે અરહત્તમગ્ગેનાતિ.