૧. ઞાતસુત્તવણ્ણના

૧૧. દુતિયસ્સ પઠમે ઞાતોતિ પઞ્ઞાતો પાકટો. અનનુલોમિકેતિ સાસનસ્સ ન અનુલોમેતીતિ અનનુલોમિકં, તસ્મિં અનનુલોમિકે. કાયકમ્મેતિ પાણાતિપાતાદિમ્હિ કાયદુચ્ચરિતે. ઓળારિકં વા એતં, ન એવરૂપે સમાદપેતું સક્કોતિ. દિસા નમસ્સિતું વટ્ટતિ, ભૂતબલિં કાતું વટ્ટતીતિ એવરૂપે સમાદપેતિ ગણ્હાપેતિ. વચીકમ્મેપિ મુસાવાદાદીનિ ઓળારિકાનિ, અત્તનો સન્તકં પરસ્સ અદાતુકામેન ‘‘નત્થી’’તિ અયં વઞ્ચનમુસાવાદો નામ વત્તું વટ્ટતીતિ એવરૂપે સમાદપેતિ. મનોકમ્મેપિ અભિજ્ઝાદયો ઓળારિકા, કમ્મટ્ઠાનં વિસંવાદેત્વા કથેન્તો પન અનનુલોમિકેસુ ધમ્મેસુ સમાદપેતિ નામ દક્ખિણવિહારવાસિત્થેરો વિય. તં કિર થેરં એકો ઉપટ્ઠાકો અમચ્ચપુત્તો ઉપસઙ્કમિત્વા ‘‘મેત્તાયન્તેન પઠમં કીદિસે પુગ્ગલે મેત્તાયિતબ્બ’’ન્તિ પુચ્છિ. થેરો સભાગવિસભાગં અનાચિક્ખિત્વા ‘‘પિયપુગ્ગલે’’તિ આહ. તસ્સ ચ ભરિયા પિયા હોતિ મનાપા, સો તં આરબ્ભ મેત્તાયન્તો ઉમ્માદં પાપુણિ. કથં પનેસ બહુજનઅહિતાય પટિપન્નો હોતીતિ? એવરૂપસ્સ હિ સદ્ધિવિહારિકાદયો ચેવ ઉપટ્ઠાકાદયો ચ તેસં આરક્ખદેવતા આદિં કત્વા તાસં તાસં મિત્તભૂતા યાવ બ્રહ્મલોકા સેસદેવતા ચ ‘‘અયં ભિક્ખુ ન અજાનિત્વા કરિસ્સતી’’તિ તેન કતમેવ કરોન્તિ, એવમેસ બહુજનઅહિતાય પટિપન્નો હોતિ.

સુક્કપક્ખે પાણાતિપાતા વેરમણિઆદીનંયેવ વસેન કાયકમ્મવચીકમ્માનિ વેદિતબ્બાનિ. કમ્મટ્ઠાનં પન અવિસંવાદેત્વા કથેન્તો અનુલોમિકેસુ ધમ્મેસુ સમાદપેતિ નામ કોળિતવિહારવાસી ચતુનિકાયિકતિસ્સત્થેરો વિય. તસ્સ કિર જેટ્ઠભાતા નન્દાભયત્થેરો નામ પોતલિયવિહારે વસન્તો એકસ્મિં રોગે સમુટ્ઠિતે કનિટ્ઠં પક્કોસાપેત્વા આહ – ‘‘આવુસો, મય્હં સલ્લહુકં કત્વા એકં કમ્મટ્ઠાનં કથેહી’’તિ. કિં, ભન્તે, અઞ્ઞેન કમ્મટ્ઠાનેન, કબળીકારાહારં પરિગ્ગણ્હિતું વટ્ટતીતિ? કિમત્થિકો એસ, આવુસોતિ? ભન્તે, કબળીકારાહારો ઉપાદારૂપં, એકસ્મિઞ્ચ ઉપાદારૂપે દિટ્ઠે તેવીસતિ ઉપાદારૂપાનિ પાકટાનિ હોન્તીતિ. સો ‘‘વટ્ટિસ્સતિ, આવુસો, એત્તક’’ન્તિ તં ઉય્યોજેત્વા કબળીકારાહારં પરિગ્ગણ્હિત્વા ઉપાદારૂપં સલ્લક્ખેત્વા વિવટ્ટેત્વા અરહત્તં પાપુણિ. અથ નં થેરં બહિવિહારા અનિક્ખન્તમેવ પક્કોસિત્વા, ‘‘આવુસો, મહાઅવસ્સયોસિ મય્હં જાતો’’તિ કનિટ્ઠત્થેરસ્સ અત્તના પટિલદ્ધગુણં આરોચેસિ. બહુજનહિતાયાતિ એતસ્સપિ હિ સદ્ધિવિહારિકાદયો ‘‘અયં ન અજાનિત્વા કરિસ્સતી’’તિ તેન કતમેવ કરોન્તીતિ બહુજનહિતાય પટિપન્નો નામ હોતીતિ.