૧. ભયસુત્તવણ્ણના

૧. તિકનિપાતસ્સ પઠમે ભયાનીતિઆદીસુ ભયન્તિ ચિત્તુત્રાસો. ઉપદ્દવોતિ અનેકગ્ગતાકારો. ઉપસગ્ગોતિ ઉપસટ્ઠાકારો તત્થ તત્થ લગ્ગનાકારો.

તેસં એવં નાનત્તં વેદિતબ્બં – પબ્બતવિસમનિસ્સિતા ચોરા જનપદવાસીનં પેસેન્તિ – ‘‘મયં અસુકદિવસે નામ તુમ્હાકં ગામં પહરિસ્સામા’’તિ. તે તં પવત્તિં સુતકાલતો પટ્ઠાય ભયં સન્તાસં આપજ્જન્તિ. અયં ચિત્તુત્રાસો નામ. ‘‘યથા નો તે ચોરા કુપિતા અનત્થમ્પિ આવહેય્યુ’’ન્તિ હત્થસારં ગહેત્વા દ્વિપદચતુપ્પદેહિ સદ્ધિં અરઞ્ઞં પવિસિત્વા તત્થ તત્થ ભૂમિયં નિપજ્જન્તિ ડંસમકસાદીહિ ખજ્જમાના, ગુમ્બન્તરાનિ પવિસન્તા ખાણુકણ્ટકે મદ્દન્તિ. તેસં એવં વિચરન્તાનં વિક્ખિત્તભાવો અનેકગ્ગતાકારો નામ. તતો ચોરેસુ યથાવુત્તે દિવસે અનાગચ્છન્તેસુ ‘‘તુચ્છકસાસનં ભવિસ્સતિ, ગામં પવિસિસ્સામા’’તિ સપરિક્ખારા ગામં પવિસન્તિ. અથ તેસં પવિટ્ઠભાવં ઞત્વા ગામં પરિવારેત્વા દ્વારે અગ્ગિં દત્વા મનુસ્સે ઘાતેત્વા ચોરા સબ્બં વિભવં વિલુમ્પિત્વા ગચ્છન્તિ. તેસુ ઘાતિતાવસેસા અગ્ગિં નિબ્બાપેત્વા કોટ્ઠકચ્છાયાભિત્તિચ્છાયાદીસુ તત્થ તત્થ લગ્ગિત્વા નિસીદન્તિ નટ્ઠં અનુસોચમાના. અયં ઉપસટ્ઠાકારો લગ્ગનાકારો નામ.

નળાગારાતિ નળેહિ છન્નપટિચ્છન્નઅગારા. સેસસમ્ભારા પનેત્થ રુક્ખમયા હોન્તિ. તિણાગારેપિ એસેવ નયો. કૂટાગારાનીતિ કૂટસઙ્ગહિતાનિ અગારાનિ. ઉલ્લિત્તાવલિત્તાનીતિ અન્તો ચ બહિ ચ લિત્તાનિ. નિવાતાનીતિ નિવારિતવાતપ્પવેસાનિ. ફુસિતગ્ગળાનીતિ છેકેહિ વડ્ઢકીહિ કતત્તા પિટ્ઠસઙ્ઘાટમ્હિ સુટ્ઠુ ફુસિતકવાટાનિ. પિહિતવાતપાનાનીતિ યુત્તવાતપાનાનિ. ઇમિના પદદ્વયેન કવાટવાતપાનાનં નિચ્ચપિહિતતં અકથેત્વા સમ્પત્તિયેવ કથિતા. ઇચ્છિતિચ્છિતક્ખણે પન તાનિ પિધીયન્તિ ચ વિવરીયન્તિ ચ.

બાલતો ઉપ્પજ્જન્તીતિ બાલમેવ નિસ્સાય ઉપ્પજ્જન્તિ. બાલો હિ અપણ્ડિતપુરિસો રજ્જં વા ઓપરજ્જં વા અઞ્ઞં વા પન મહન્તં ઠાનં પત્થેન્તો કતિપયે અત્તના સદિસે વિધવપુત્તે મહાધુત્તે ગહેત્વા ‘‘એથ અહં તુમ્હે ઇસ્સરે કરિસ્સામી’’તિ પબ્બતગહનાદીનિ નિસ્સાય અન્તમન્તે ગામે પહરન્તો દામરિકભાવં જાનાપેત્વા અનુપુબ્બેન નિગમેપિ જનપદેપિ પહરતિ. મનુસ્સા ગેહાનિ છડ્ડેત્વા ખેમટ્ઠાનં પત્થયમાના પક્કમન્તિ. તે નિસ્સાય વસન્તા ભિક્ખૂપિ ભિક્ખુનિયોપિ અત્તનો અત્તનો વસનટ્ઠાનાનિ પહાય પક્કમન્તિ. ગતગતટ્ઠાને ભિક્ખાપિ સેનાસનમ્પિ દુલ્લભં હોતિ. એવં ચતુન્નમ્પિ પરિસાનં ભયં આગતમેવ હોતિ. પબ્બજ્જિતેસુપિ દ્વે બાલા ભિક્ખૂ અઞ્ઞમઞ્ઞં વિવાદં પટ્ઠપેત્વા ચોદનં આરભન્તિ. ઇતિ કોસમ્બિવાસિકાનં વિય મહાકલહો ઉપ્પજ્જતિ. ચતુન્નં પરિસાનં ભયં આગતમેવ હોતીતિ એવં યાનિ કાનિચિ ભયાનિ ઉપ્પજ્જન્તિ, સબ્બાનિ તાનિ બાલતો ઉપ્પજ્જન્તીતિ યથાનુસન્ધિના દેસનં નિટ્ઠપેસિ.