૩. ચિત્તિદ્ધિપાદો

૪૩૮. કથઞ્ચ ભિક્ખુ ચિત્તસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતં ઇદ્ધિપાદં ભાવેતિ? ચિત્તં ચે ભિક્ખુ અધિપતિં કરિત્વા લભતિ સમાધિં લભતિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ચિત્તસમાધિ’’. સો અનુપ્પન્નાનં પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં અનુપ્પાદાય છન્દં જનેતિ વાયમતિ વીરિયં આરભતિ ચિત્તં પગ્ગણ્હાતિ પદહતિ, ઉપ્પન્નાનં પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં પહાનાય…પે… અનુપ્પન્નાનં કુસલાનં ધમ્માનં ઉપ્પાદાય…પે… ઉપ્પન્નાનં કુસલાનં ધમ્માનં ઠિતિયા અસમ્મોસાય ભિય્યોભાવાય વેપુલ્લાય ભાવનાય પારિપૂરિયા છન્દં જનેતિ વાયમતિ વીરિયં આરભતિ ચિત્તં પગ્ગણ્હાતિ પદહતિ. ઇમે વુચ્ચન્તિ ‘‘પધાનસઙ્ખારા’’. ઇતિ અયઞ્ચ ચિત્તસમાધિ, ઇમે ચ પધાનસઙ્ખારા; તદેકજ્ઝં અભિસઞ્ઞૂહિત્વા અભિસઙ્ખિપિત્વા ચિત્તસમાધિપધાનસઙ્ખારોત્વેવ સઙ્ખ્યં ગચ્છતિ.

૪૩૯. તત્થ કતમં ચિત્તં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘ચિત્તં’’.

તત્થ કતમો સમાધિ? યા ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ…પે… સમ્માસમાધિ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમાધિ’’.

તત્થ કતમો પધાનસઙ્ખારો? યો ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો…પે… સમ્માવાયામો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘પધાનસઙ્ખારો’’. ઇતિ ઇમિના ચ ચિત્તેન, ઇમિના ચ સમાધિના, ઇમિના ચ પધાનસઙ્ખારેન ઉપેતો હોતિ…પે… સમન્નાગતો. તેન વુચ્ચતિ ‘‘ચિત્તસમાધિપધાનસઙ્ખારસમન્નાગતો’’તિ.

૪૪૦. ઇદ્ધીતિ. યા તેસં ધમ્માનં ઇદ્ધિ સમિદ્ધિ ઇજ્ઝના સમિજ્ઝના લાભો પટિલાભો પત્તિ સમ્પત્તિ ફુસના સચ્છિકિરિયા ઉપસમ્પદા.

ઇદ્ધિપાદોતિ. તથાભૂતસ્સ વેદનાક્ખન્ધો…પે… વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો.

ઇદ્ધિપાદં ભાવેતીતિ. તે ધમ્મે આસેવતિ ભાવેતિ બહુલીકરોતિ. તેન વુચ્ચતિ ‘‘ઇદ્ધિપાદં ભાવેતી’’તિ.