૧૧. અબ્યાકતનિદ્દેસો

૩૦૬. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે કામાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકં ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં રૂપારમ્મણં, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૦૭. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’.

તત્થ કતમં સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જાચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં’’.

તત્થ કતમં વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં? વેદનાક્ખન્ધો, સઞ્ઞાક્ખન્ધો, સઙ્ખારક્ખન્ધો – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં’’.

તત્થ કતમં નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જાચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં’’.

તત્થ કતમો છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો? યો ફસ્સો ફુસના સમ્ફુસના સમ્ફુસિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો’’.

તત્થ કતમા ફસ્સપચ્ચયા વેદના? યં ચેતસિકં નેવ સાતં નાસાતં ચેતોસમ્ફસ્સજં અદુક્ખમસુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા અદુક્ખમસુખા વેદના – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ફસ્સપચ્ચયા વેદના’’.

તત્થ કતમો વેદનાપચ્ચયા ભવો? ઠપેત્વા વેદનં, સઞ્ઞાક્ખન્ધો સઙ્ખારક્ખન્ધો વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘વેદનાપચ્ચયા ભવો’’…પે… તેન વુચ્ચતિ ‘‘એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતી’’તિ.

૩૦૮. તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં સઙ્ખારહેતુકં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં વિઞ્ઞાણહેતુકં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં નામહેતુકં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો છટ્ઠાયતનહેતુકો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના ફસ્સહેતુકા, વેદનાપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૦૯. તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં સઙ્ખારસમ્પયુત્તં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં વિઞ્ઞાણસમ્પયુત્તં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં નામસમ્પયુત્તં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો છટ્ઠાયતનસમ્પયુત્તો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના ફસ્સસમ્પયુત્તા, વેદનાપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૧૦. તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયાપિ સઙ્ખારો; વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયાપિ વિઞ્ઞાણં; નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયાપિ નામં; છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયાપિ છટ્ઠાયતનં; ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયાપિ ફસ્સો; વેદનાપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૧૧. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે કામાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકં સોતવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં સદ્દારમ્મણં…પે… ઘાનવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં ગન્ધારમ્મણં…પે… જિવ્હાવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં રસારમ્મણં…પે… કાયવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ સુખસહગતં ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૧૨. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’…પે… અયં વુચ્ચતિ ‘‘છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો’’.

તત્થ કતમા ફસ્સપચ્ચયા વેદના? યં કાયિકં સાતં કાયિકં સુખં કાયસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં કાયસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ફસ્સપચ્ચયા વેદના’’.

૩૧૩. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે કામાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકા મનોધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ ઉપેક્ખાસહગતા રૂપારમ્મણા વા સદ્દારમ્મણા વા ગન્ધારમ્મણા વા રસારમ્મણા વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૧૪. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’.

તત્થ કતમં સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જામનોધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં’’…પે… અયં વુચ્ચતિ ‘‘છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો’’.

તત્થ કતમો વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો? યો ચિત્તસ્સ અધિમોક્ખો અધિમુચ્ચના તદધિમુત્તતા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો’’.

તત્થ કતમો અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો? ઠપેત્વા અધિમોક્ખં, વેદનાક્ખન્ધો સઞ્ઞાક્ખન્ધો સઙ્ખારક્ખન્ધો વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો’’…પે… તેન વુચ્ચતિ ‘‘એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતી’’તિ.

૩૧૫. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે કામાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકા મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ સોમનસ્સસહગતા રૂપારમ્મણા વા સદ્દારમ્મણા વા ગન્ધારમ્મણા વા રસારમ્મણા વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણા વા ધમ્મારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૧૬. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’.

તત્થ કતમં સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં’’…પે… અયં વુચ્ચતિ ‘‘છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો’’.

તત્થ કતમા ફસ્સપચ્ચયા વેદના? યં ચેતસિકં સાતં ચેતસિકં સુખં ચેતોસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ફસ્સપચ્ચયા વેદના’’.

૩૧૭. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે કામાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકા મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ ઉપેક્ખાસહગતા રૂપારમ્મણા વા સદ્દારમ્મણા વા ગન્ધારમ્મણા વા રસારમ્મણા વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણા વા ધમ્મારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૧૮. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’.

તત્થ કતમો અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો? ઠપેત્વા અધિમોક્ખં, વેદનાક્ખન્ધો સઞ્ઞાક્ખન્ધો સઙ્ખારક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો’’…પે… તેન વુચ્ચતિ ‘‘એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતી’’તિ.

૩૧૯. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે કામાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકા મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ સોમનસ્સસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા…પે… સોમનસ્સસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન…પે… સોમનસ્સસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા…પે… સોમનસ્સસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન રૂપારમ્મણા વા…પે… ધમ્મારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા પસાદો, પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૨૦. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’.

તત્થ કતમં સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં’’…પે… અયં વુચ્ચતિ ‘‘ફસ્સપચ્ચયા વેદના’’.

તત્થ કતમો વેદનાપચ્ચયા પસાદો? યા સદ્ધા સદ્દહના ઓકપ્પના અભિપ્પસાદો – અયં વુચ્ચતિ ‘‘વેદનાપચ્ચયા પસાદો’’.

તત્થ કતમો પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો? યો ચિત્તસ્સ અધિમોક્ખો અધિમુચ્ચના તદધિમુત્તતા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો’’.

૩૨૧. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે રૂપૂપપત્તિયા મગ્ગં ભાવેતિ વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ પથવીકસિણં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ – ઇમે ધમ્મા કુસલા.

તસ્સેવ રૂપાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકં વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ પથવીકસિણં, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા પસાદો, પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૨૨. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે અરૂપૂપપત્તિયા મગ્ગં ભાવેતિ સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસઞ્ઞાસહગતં સુખસ્સ ચ પહાના…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ – ઇમે ધમ્મા કુસલા.

તસ્સેવ અરૂપાવચરસ્સ કુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકં સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસઞ્ઞાસહગતં સુખસ્સ ચ પહાના…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા પસાદો, પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૨૩. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ – ઇમે ધમ્મા કુસલા.

તસ્સેવ લોકુત્તરસ્સ કુસલસ્સ ઝાનસ્સ કતત્તા ભાવિતત્તા વિપાકં વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા પસાદો, પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતેસં ધમ્માનં સમુદયો હોતિ.

૩૨૪. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે અકુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકં ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં રૂપારમ્મણં…પે… સોતવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં સદ્દારમ્મણં…પે… ઘાનવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં ગન્ધારમ્મણં…પે… જિવ્હાવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં રસારમ્મણં…પે… કાયવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં હોતિ દુક્ખસહગતં ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૨૫. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’.

તત્થ કતમં સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જાકાયવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં’’…પે… અયં વુચ્ચતિ ‘‘છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો’’.

તત્થ કતમા ફસ્સપચ્ચયા વેદના? યં કાયિકં અસાતં કાયિકં દુક્ખં કાયસમ્ફસ્સજં અસાતં દુક્ખં વેદયિતં કાયસમ્ફસ્સજા અસાતા દુક્ખા વેદના – અયં વુચ્ચતિ ‘‘ફસ્સપચ્ચયા વેદના’’.

૩૨૬. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે અકુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકા મનોધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ ઉપેક્ખાસહગતા રૂપારમ્મણા વા સદ્દારમ્મણા વા ગન્ધારમ્મણા વા રસારમ્મણા વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૨૭. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ સઙ્ખારો.

૩૨૮. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે અકુસલસ્સ કમ્મસ્સ કતત્તા ઉપચિતત્તા વિપાકા મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ ઉપેક્ખાસહગતા રૂપારમ્મણા વા…પે… ધમ્મારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૨૯. તત્થ કતમો સઙ્ખારો? યા ચેતના સઞ્ચેતના સઞ્ચેતયિતત્તં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારો’’.

તત્થ કતમં સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં? યં ચિત્તં મનો માનસં…પે… તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં’’…પે… તેન વુચ્ચતિ ‘‘એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતી’’તિ.

૩૩૦. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે મનોધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા ઉપેક્ખાસહગતા રૂપારમ્મણા વા…પે… ફોટ્ઠબ્બારમ્મણા વા…પે… મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા સોમનસ્સસહગતા રૂપારમ્મણા વા…પે… ધમ્મારમ્મણા વા…પે… મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા ઉપેક્ખાસહગતા રૂપારમ્મણા વા…પે… ધમ્મારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૩૧. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપ્પન્ના હોતિ કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા સોમનસ્સસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા…પે… સોમનસ્સસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન…પે… સોમનસ્સસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા…પે… સોમનસ્સસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણસમ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા…પે… ઉપેક્ખાસહગતા ઞાણવિપ્પયુત્તા સસઙ્ખારેન રૂપારમ્મણા વા…પે… ધમ્મારમ્મણા વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા પસાદો, પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૩૨. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે રૂપાવચરં ઝાનં ભાવેતિ કિરિયં નેવ કુસલં નાકુસલં ન ચ કમ્મવિપાકં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારં વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ પથવીકસિણં, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા પસાદો, પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

૩૩૩. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? યસ્મિં સમયે અરૂપાવચરં ઝાનં ભાવેતિ કિરિયં નેવ કુસલં નાકુસલં ન ચ કમ્મવિપાકં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારં સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસઞ્ઞાસહગતં સુખસ્સ ચ પહાના…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, તસ્મિં સમયે સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામં, નામપચ્ચયા છટ્ઠાયતનં, છટ્ઠાયતનપચ્ચયા ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા પસાદો, પસાદપચ્ચયા અધિમોક્ખો, અધિમોક્ખપચ્ચયા ભવો, ભવપચ્ચયા જાતિ, જાતિપચ્ચયા જરામરણં. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ.

અબ્યાકતનિદ્દેસો.