૨. અભિધમ્મભાજનીયં
૨૦૬. ચત્તારિ સચ્ચાનિ – દુક્ખં, દુક્ખસમુદયો, દુક્ખનિરોધો, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા.
તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા, સાસવા ચ કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા, વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ.
તત્થ કતમા સમ્માદિટ્ઠિ? યા પઞ્ઞા પજાનના…પે… અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માદિટ્ઠિ’’.
તત્થ કતમો સમ્માસઙ્કપ્પો? યો તક્કો વિતક્કો…પે… સમ્માસઙ્કપ્પો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માસઙ્કપ્પો’’.
તત્થ કતમા સમ્માવાચા? યા ચતૂહિ વચીદુચ્ચરિતેહિ આરતિ વિરતિ પટિવિરતિ વેરમણી [વેરમણિ (ક.) એવમુપરિપિ] અકિરિયા અકરણં અનજ્ઝાપત્તિ વેલાઅનતિક્કમો સેતુઘાતો સમ્માવાચા મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માવાચા’’.
તત્થ કતમો સમ્માકમ્મન્તો? યા તીહિ કાયદુચ્ચરિતેહિ આરતિ વિરતિ પટિવિરતિ વેરમણી અકિરિયા અકરણં અનજ્ઝાપત્તિ વેલાઅનતિક્કમો સેતુઘાતો સમ્માકમ્મન્તો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માકમ્મન્તો’’.
તત્થ કતમો સમ્માઆજીવો? યા મિચ્છા આજીવા આરતિ વિરતિ પટિવિરતિ વેરમણી અકિરિયા અકરણં અનજ્ઝાપત્તિ વેલાઅનતિક્કમો સેતુઘાતો સમ્માઆજીવો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માઆજીવો’’.
તત્થ કતમો સમ્માવાયામો? યો ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો [વિરિયારમ્ભો (સી. સ્યા.)] …પે… સમ્માવાયામો વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માવાયામો’’.
તત્થ કતમા સમ્માસતિ? યા સતિ અનુસ્સતિ…પે… સમ્માસતિ સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માસતિ’’.
તત્થ કતમો સમ્માસમાધિ? યા ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ…પે… સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માસમાધિ’’. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’. અવસેસા ધમ્મા દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય સમ્પયુત્તા.
૨૦૭. તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા ચ અવસેસા ચ કિલેસા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા, સાસવા ચ કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય ચ, અવસેસાનઞ્ચ કિલેસાનં પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા, વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ – ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’. અવસેસા ધમ્મા દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય સમ્પયુત્તા.
૨૦૮. તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા ચ અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા, સાસવા ચ કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય ચ, અવસેસાનઞ્ચ કિલેસાનં, અવસેસાનઞ્ચ અકુસલાનં ધમ્માનં પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’. અવસેસા ધમ્મા દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય સમ્પયુત્તા.
૨૦૯. તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા ચ અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા, સાસવા ચ કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય ચ, અવસેસાનઞ્ચ કિલેસાનં, અવસેસાનઞ્ચ અકુસલાનં ધમ્માનં, તિણ્ણઞ્ચ કુસલમૂલાનં સાસવાનં પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’. અવસેસા ધમ્મા દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય સમ્પયુત્તા.
૨૧૦. તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા ચ, અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? સાસવા કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય ચ, અવસેસાનઞ્ચ કિલેસાનં, અવસેસાનઞ્ચ અકુસલાનં ધમ્માનં, તિણ્ણઞ્ચ કુસલમૂલાનં સાસવાનં, અવસેસાનઞ્ચ સાસવાનં કુસલાનં ધમ્માનં પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા, વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’. અવસેસા ધમ્મા દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય સમ્પયુત્તા.
૨૧૧. ચત્તારિ સચ્ચાનિ – દુક્ખં, દુક્ખસમુદયો, દુક્ખનિરોધો, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા.
તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા, સાસવા ચ કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા, વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ – સમ્માદિટ્ઠિ, સમ્માસઙ્કપ્પો, સમ્માવાયામો, સમ્માસતિ, સમ્માસમાધિ.
તત્થ કતમા સમ્માદિટ્ઠિ? યા પઞ્ઞા પજાનના…પે… અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માદિટ્ઠિ’’.
તત્થ કતમો સમ્માસઙ્કપ્પો? યો તક્કો વિતક્કો…પે… સમ્માસઙ્કપ્પો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માસઙ્કપ્પો’’.
તત્થ કતમો સમ્માવાયામો? યો ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો…પે… સમ્માવાયામો વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માવાયામો’’.
તત્થ કતમા સમ્માસતિ? યા સતિ અનુસ્સતિ…પે… સમ્માસતિ સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માસતિ’’.
તત્થ કતમો સમ્માસમાધિ? યા ચિત્તસ્સ ઠિતિ…પે… સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘સમ્માસમાધિ’’. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’. અવસેસા ધમ્મા દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય સમ્પયુત્તા.
૨૧૨. તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા ચ, અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? સાસવા કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય ચ, અવસેસાનઞ્ચ કિલેસાનં, અવસેસાનઞ્ચ અકુસલાનં ધમ્માનં, તિણ્ણઞ્ચ કુસલમૂલાનં સાસવાનં, અવસેસાનઞ્ચ સાસવાનં કુસલાનં ધમ્માનં પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા, વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ – સમ્માદિટ્ઠિ, સમ્માસઙ્કપ્પો, સમ્માવાયામો, સમ્માસતિ, સમ્માસમાધિ. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’. અવસેસા ધમ્મા દુક્ખનિરોધગામિનિયા પટિપદાય સમ્પયુત્તા.
૨૧૩. ચત્તારિ સચ્ચાનિ – દુક્ખં, દુક્ખસમુદયો, દુક્ખનિરોધો, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા.
તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા, સાસવા ચ કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’.
૨૧૪. તત્થ કતમો દુક્ખસમુદયો? તણ્હા ચ, અવસેસા ચ કિલેસા, અવસેસા ચ અકુસલા ધમ્મા, તીણિ ચ કુસલમૂલાનિ સાસવાનિ, અવસેસા ચ સાસવા કુસલા ધમ્મા – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખસમુદયો’’.
તત્થ કતમં દુક્ખં? સાસવા કુસલાકુસલાનં ધમ્માનં વિપાકા, યે ચ ધમ્મા કિરિયા નેવ કુસલા નાકુસલા ન ચ કમ્મવિપાકા, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખં’’.
તત્થ કતમો દુક્ખનિરોધો? તણ્હાય ચ, અવસેસાનઞ્ચ કિલેસાનં, અવસેસાનઞ્ચ અકુસલાનં ધમ્માનં, તિણ્ણઞ્ચ કુસલમૂલાનં સાસવાનં, અવસેસાનઞ્ચ સાસવાનં કુસલાનં ધમ્માનં પહાનં – અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધો’’.
તત્થ કતમા દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ. અયં વુચ્ચતિ ‘‘દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’’.
અભિધમ્મભાજનીયં.