૭. રૂપારૂપાવચરકિરિયા

૬૩૫. ચત્તારિ ઝાનાનિ – પઠમં ઝાનં, દુતિયં ઝાનં, તતિયં ઝાનં, ચતુત્થં ઝાનં.

૬૩૬. તત્થ કતમં પઠમં ઝાનં? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે રૂપાવચરં ઝાનં ભાવેતિ કિરિયં નેવ કુસલં નાકુસલં ન ચ કમ્મવિપાકં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારં વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ પથવીકસિણં, તસ્મિં સમયે પઞ્ચઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ – વિતક્કો, વિચારો, પીતિ, સુખં, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા. ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘પઠમં ઝાનં’’. અવસેસા ધમ્મા ઝાનસમ્પયુત્તા.

તત્થ કતમં દુતિયં ઝાનં? ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે રૂપાવચરં ઝાનં ભાવેતિ કિરિયં નેવ કુસલં નાકુસલં ન ચ કમ્મવિપાકં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારં વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… પઠમં ઝાનં…પે… પઞ્ચમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ પથવીકસિણં, તસ્મિં સમયે દુવઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ – ઉપેક્ખા, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા. ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘પઞ્ચમં ઝાનં’’. અવસેસા ધમ્મા ઝાનસમ્પયુત્તા.

૬૩૭. ઇધ ભિક્ખુ યસ્મિં સમયે અરૂપાવચરં ઝાનં ભાવેતિ કિરિયં નેવ કુસલં નાકુસલં ન ચ કમ્મવિપાકં દિટ્ઠધમ્મસુખવિહારં સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસઞ્ઞાસહગતં સુખસ્સ ચ પહાના…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, તસ્મિં સમયે દુવઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ – ઉપેક્ખા, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા. ઇદં વુચ્ચતિ ‘‘ચતુત્થં ઝાનં’’. અવસેસા ધમ્મા ઝાનસમ્પયુત્તાતિ.

અભિધમ્મભાજનીયં.